Bản Nặm Cứm: Hành Trình Từ Rừng Ban Cổ Đến Điểm Du Lịch Hấp Dẫn
Cách trung tâm tỉnh Điện Biên khoảng 50km, bản Nặm Cứm là một điểm đến đặc biệt với câu chuyện đầy cảm hứng. Nơi đây chủ yếu là nơi sinh sống của đồng bào dân tộc H'Mông, nhưng tên gọi Nặm Cứm lại bắt nguồn từ tiếng Thái, có nghĩa là "nước lạnh", phản ánh sự giao thoa văn hóa độc đáo trong vùng.
Sự Thành Lập Và Những Khó Khăn Ban Đầu
Bản Nặm Cứm chính thức được thành lập vào năm 1995, nhưng phải đến năm 2023, nơi đây mới thực sự được biết đến rộng rãi nhờ vào rừng ban cổ với hơn 1.200 cây quần tụ trên sườn đồi. Trưởng bản Mùa A Lầu chia sẻ: "Hồi tháng 3/2023, có mấy anh chị đi ngang qua đã vô cùng thích thú khi thấy một rừng ban trắng muốt. Họ dừng lại chụp ảnh, trò chuyện rồi rời đi, còn chúng tôi vẫn tiếp tục công việc thường nhật."
Tuy nhiên, đằng sau vẻ đẹp thiên nhiên ấy là một hành trình đầy gian nan. Ông Vàng A Sùng, Bí thư Chi bộ Nặm Cứm, nhớ lại: "Vào một ngày lạnh giá cuối mùa đông năm 1994, hơn chục gia đình người H'Mông từ các bản lân cận tình cờ gặp nhau ở khe nước lạnh này. Không hẹn trước, họ cùng nhau dựng nhà tạm, phát cây làm nương trên sườn núi." Từ đó, bản phát triển lên 76 hộ dân, nhưng đói nghèo vẫn đeo bám, khiến nhiều người phải đi làm thuê khắp nơi.
Bước Ngoặt Từ Rừng Ban Cổ Và Sự Hỗ Trợ Của Chính Quyền
Sau khi được phát hiện, rừng ban cổ Nặm Cứm nhanh chóng thu hút sự chú ý. Đồng chí Nguyễn Tiến Đạt, nguyên Bí thư Huyện ủy Mường Ảng, đã trực tiếp về bản để khảo sát và tổ chức đoàn công tác hỗ trợ. Từ tháng 4/2023 đến tháng 3/2025, hàng chục cán bộ, đoàn viên thanh niên đều đặn mỗi tuần về bản giúp dân nhặt đá ghép tường, san nền, trồng cây tạo cảnh, và hướng dẫn vệ sinh môi trường.
Đặc biệt, hơn 1.200 cây ban trong bản đã được đánh số, diệt sâu, tỉa cành theo tiêu chuẩn "chăm cây đặc biệt", giúp rừng hoa bung nở rực rỡ vào tháng 3/2025. Cùng thời điểm này, lễ hội hoa ban đầu tiên được tổ chức tại bản, thu hút hàng nghìn lượt khách du lịch trong hai tuần đầu tháng.
Niềm Vui Mới Và Khát Vọng Phát Triển Du Lịch Cộng Đồng
Sự xuất hiện của du khách đã mang lại niềm vui bất ngờ cho người dân Nặm Cứm. Anh Vàng A Dụa chia sẻ: "Được nói chuyện với khách từ nhiều tỉnh, nghe họ kể chuyện Hà Nội, Hải Phòng, và còn được trả tiền cơm, tiền ngủ... khiến chúng tôi vui lắm." Người dân bắt đầu bán được gà, ngan, rau củ từ vườn nhà, mở ra cơ hội kinh tế mới.
Trưởng bản Mùa A Lầu tâm sự: "Mùa hoa đi qua, người già trong bản lại bấm ngón tay đợi mùa mới. Họ luôn nhắc con cháu dọn dẹp nhà cửa, chăm sóc cây để bản làng ngày càng đẹp." Để chuẩn bị cho mùa hoa năm 2026, người dân đã chủ động sửa sang nhà cửa, làm thêm bàn ghế, và chuẩn bị sẵn thực phẩm phục vụ khách.
Khát Vọng Vươn Lên Thoát Nghèo
Nhắc lời đồng chí Nguyễn Tiến Đạt về "khát vọng vươn lên", anh Vàng A Dụa bày tỏ: "Suốt mấy năm qua, tôi không ngừng nghĩ về việc thoát nghèo và đưa Nặm Cứm thành điểm du lịch cộng đồng hấp dẫn." Anh và nhiều người dân khác đã dành thời gian trồng cây tạo cảnh, sửa nhà, chăm sóc cây xanh, từng bước hiện thực hóa ước mơ.
Dù còn nhiều thách thức, với 59 gia đình nghèo và 17 hộ cận nghèo, người Nặm Cứm vẫn kiên trì nỗ lực. Họ tin rằng, từ một mùa hoa ban, câu chuyện vượt khó của người H'Mông sẽ tiếp tục được viết nên, mang lại hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn.
