Từ ngày 1/7/2026, hàng loạt chính sách mới chính thức có hiệu lực, tác động đến nhiều lĩnh vực từ tiền lương, phụ cấp, bảo hiểm, xử phạt vi phạm hành chính đến xây dựng. Nổi bật nhất là việc tăng mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng, điều chỉnh lương hưu và trợ cấp, quy định phụ cấp ưu đãi cho nhà giáo, xử phạt nặng hành vi chia sẻ thông tin giả mạo trên mạng xã hội, cùng nhiều thay đổi trong chính sách bảo hiểm y tế và thủ tục cấp giấy phép xây dựng.
Tăng mức lương cơ sở lên 2,53 triệu đồng/tháng
Theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang được điều chỉnh từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng. Đối tượng áp dụng bao gồm cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã; viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập; người lao động hợp đồng trong cơ quan hành chính; sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; sỹ quan, hạ sỹ quan công an; người làm việc trong tổ chức cơ yếu; hạ sỹ quan, binh sỹ; người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Việc tăng lương cơ sở kéo theo điều chỉnh nhiều khoản trợ cấp an sinh xã hội như trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hàng tháng. Chính phủ cũng ban hành Nghị định 162/2026/NĐ-CP điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng tăng thêm 8% trên mức hưởng tháng 6/2026. Đối với người nghỉ hưởng trước ngày 1/1/1995, sau khi tăng 8% mà mức hưởng dưới 3,8 triệu đồng/tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm: người có mức hưởng bằng hoặc dưới 3,5 triệu đồng/tháng được tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng; người có mức hưởng trên 3,5 triệu đồng/tháng nhưng dưới 3,8 triệu đồng/tháng được nâng lên 3,8 triệu đồng/tháng.
Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà từng cho biết tại cuộc tiếp xúc cử tri tháng 3/2026: cải cách tiền lương phải thực hiện theo lộ trình phù hợp với điều kiện kinh tế, nguồn lực tài chính và khả năng ngân sách. Đến nay, mức lương cơ sở đã tăng khoảng 58% so với trước.
Nhà giáo được hưởng phụ cấp ưu đãi theo nghề 20-80%
Nghị định số 182/2026/NĐ-CP quy định chế độ phụ cấp ưu đãi theo nghề đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân sự hỗ trợ giáo dục công tác trong các cơ sở giáo dục công lập. Nghị định có hiệu lực từ ngày 7/7/2026, nhưng mức phụ cấp được thực hiện từ ngày 1/1/2026. Các mức phụ cấp dao động từ 20% đến 80%, căn cứ vào đối tượng, cấp học, loại hình cơ sở giáo dục, tính chất công việc và điều kiện địa bàn. Lần đầu tiên, nhân sự hỗ trợ giáo dục trong các cơ sở giáo dục công lập được hưởng phụ cấp ưu đãi với mức 20%. Nghị định cũng điều chỉnh tăng mức phụ cấp cho một số nhóm: từ 35% lên 45%, từ 50% lên 60%, từ 70% lên 80%.
Chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội bị phạt tới 50 triệu đồng
Nghị định số 174/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo đó, phạt tiền từ 30 triệu đến 50 triệu đồng đối với các hành vi: cung cấp, chia sẻ thông tin xuyên tạc lịch sử, phủ nhận thành tựu cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết, xúc phạm tôn giáo, phân biệt đối xử về giới, chủng tộc; tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật đời tư; chia sẻ thông tin sai sự thật gây hoang mang, thiệt hại kinh tế-xã hội, cản trở hoạt động cơ quan nhà nước. Biện pháp khắc phục hậu quả bao gồm buộc gỡ bỏ thông tin vi phạm, buộc khóa tài khoản, trang cộng đồng, nhóm hoặc kênh nội dung.
Mở rộng quyền lợi bảo hiểm y tế
Từ ngày 1/7/2026, Luật Bảo hiểm Y tế sửa đổi cùng các nghị định hướng dẫn chính thức có hiệu lực. Điểm mới đáng chú ý là người bệnh tự đi khám chữa bệnh ngoại trú tại một số cơ sở y tế cấp cơ bản và chuyên sâu sẽ được quỹ Bảo hiểm y tế chi trả 50% mức hưởng trong phạm vi được hưởng đối với các bệnh, nhóm bệnh ngoài danh mục Thông tư 01/2025/TT-BYT. Bà Nguyễn Lan Hương, Phó trưởng Ban thực hiện chính sách Bảo hiểm Y tế, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam giải thích: “50% mức hưởng” được tính trên mức hưởng bảo hiểm y tế của từng người, ví dụ người có mức hưởng 80% thì quỹ thanh toán 40% chi phí trong phạm vi được hưởng. Mức lương cơ sở mới 2,53 triệu đồng/tháng làm căn cứ tính: người tham gia được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh nếu chi phí một lần dưới 379.500 đồng; người tham gia 5 năm liên tục được quỹ chi trả 100% khi số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 15.180.000 đồng; mức thanh toán dịch vụ kỹ thuật không vượt quá 113.850.000 đồng cho một lần sử dụng.
Rút ngắn thời gian cấp Giấy phép xây dựng
Theo Nghị quyết số 66.18/2026/NQ-CP, từ ngày 1/7/2026 đến hết ngày 28/2/2027, thời hạn cấp Giấy phép xây dựng giảm từ 20 ngày xuống còn 10 ngày làm việc; điều chỉnh giấy phép xây dựng giảm từ 20 ngày xuống 9 ngày; cấp, điều chỉnh giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ giảm từ 15 ngày xuống 7 ngày. Nghị quyết cũng cắt giảm điều kiện kinh doanh: không yêu cầu chứng chỉ hành nghề đối với cá nhân chủ trì xác định, thẩm tra, quản lý chi phí đầu tư xây dựng; không yêu cầu điều kiện năng lực, kinh nghiệm đối với cá nhân chủ trì kiểm định xây dựng; cá nhân đáp ứng điều kiện quản lý dự án được đảm nhiệm chỉ huy trưởng công trường mà không cần thêm điều kiện khác. Cùng ngày, 6 nghị định mới trong lĩnh vực xây dựng có hiệu lực, quy định chi tiết về quản lý dự án, cấp phép, hợp đồng, điều kiện năng lực và phân cấp quản lý nhà nước.
