Bản Mạ: Hành Trình Từ Vùng Đất Nuôi Ngựa Lam Sơn Đến Điểm Du Lịch Cộng Đồng
Nằm nép mình bên bờ sông Chu thơ mộng, bản Mạ ở xã Thường Xuân, Thanh Hóa, từng là một bản làng nghèo khó, cách biệt với thế giới bên ngoài. Ngày nay, nơi đây đã trở thành một điểm du lịch cộng đồng nổi tiếng, thu hút du khách bởi vẻ đẹp hoang sơ và giá trị lịch sử độc đáo.
Truyền Thống Nuôi Ngựa Cho Nghĩa Quân Lam Sơn
Theo lời kể của các già làng, bản Mạ có tên gọi bắt nguồn từ tiếng Thái, nghĩa là "Ngựa". Ông Hà Văn Duyên, 65 tuổi, một cư dân lâu năm, chia sẻ rằng từ nhỏ ông đã nghe câu chuyện về vùng đất này từng nuôi ngựa phục vụ cho Nghĩa quân Lam Sơn trong cuộc kháng chiến chống giặc. Vào thời kỳ đầu, khi lực lượng còn mỏng, chủ tướng Lê Lợi đã dẫn quân lên vùng thượng nguồn sông Chu, tận dụng địa thế hiểm trở để chiêu binh. Dân bản đã tự nguyện hiến ngựa và cử người thay phiên nhau cắt cỏ nuôi chiến mã, góp phần vào chiến thắng vẻ vang.
Dù hiện nay không còn ai nuôi ngựa, người dân bản Mạ vẫn luôn tự hào về truyền thống này. Anh Lữ Xuân Thắng, Trưởng bản, nhấn mạnh: "Dù đã đổi tên thành khu phố Thanh Xuân, nhưng chúng tôi vẫn thích gọi là bản Mạ, vì đó là niềm kiêu hãnh về lịch sử ông cha để lại."
Vượt Qua Cách Biệt Để Phát Triển Du Lịch
Trong quá khứ, bản Mạ gần như bị cô lập do nằm bên kia sông Chu, chỉ dựa vào bè mảng để di chuyển. Vào mùa lũ, nước dâng cao khiến bản bị cắt đứt hoàn toàn, học sinh phải nghỉ học nhiều ngày. Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi từ năm 2016, khi một cây cầu treo được xây dựng, kết nối bản với thế giới bên ngoài.
Nhờ cây cầu này, bản Mạ bắt đầu "thay da đổi thịt". Thiên nhiên ưu đãi với cảnh quan hoang sơ, những nếp nhà sàn bên bờ sông, cùng giá trị lịch sử và văn hóa đặc sắc, đã thúc đẩy người dân phát triển du lịch cộng đồng. Hiện tại, bản có 55 hộ dân, gần 100% là người Thái bản địa, với 4 hộ đã xây dựng nhà sàn và bungalow để đón khách.
Nét Văn Hóa Độc Đáo Và Trải Nghiệm Du Lịch Hấp Dẫn
Anh Thắng chia sẻ rằng đồng bào Thái ở bản Mạ có tính cộng đồng rất cao, thể hiện qua câu ca "Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ". Mỗi khi có việc hiếu hỉ, mọi người đều tập trung giúp đỡ, tạo nên nét văn hóa đẹp được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Du khách đến bản Mạ không chỉ được tham quan cảnh đẹp mà còn trải nghiệm phong tục tập quán phong phú:
- Thưởng thức các món ăn truyền thống như rau rừng, gà nuôi thả, cá suối.
- Tham gia các hoạt động văn nghệ với điệu khặp Thái, nhảy sạp, khua luống do đội văn nghệ địa phương biểu diễn.
- Trải nghiệm nấu ăn, đốt lửa trại, đạp xe, và đi bè mảng trên sông Chu.
Chị Hường từ Nghệ An, lần đầu đến bản Mạ, bày tỏ sự bất ngờ: "Tôi không ngờ gần trung tâm xã lại có một bản làng hoang sơ và thơ mộng đến vậy. Không khí trong lành và ẩm thực đặc sắc khiến gia đình tôi rất hài lòng."
Sự Hỗ Trợ Từ Chính Quyền Và Tương Lai Tươi Sáng
Ông Lê Hữu Giang, Phó Chủ tịch UBND xã Thường Xuân, cho biết bản Mạ đã được quy hoạch phát triển du lịch từ lâu. Chính quyền luôn đồng hành, khuyến khích và hỗ trợ người dân khai thác tiềm năng từ địa hình, khí hậu, và văn hóa để nâng cao thu nhập và đời sống.
Với sự nỗ lực của cộng đồng và sự hỗ trợ từ nhà nước, bản Mạ không chỉ bảo tồn được truyền thống lịch sử quý báu mà còn mở ra cánh cửa phát triển bền vững, trở thành điểm đến hấp dẫn trong hành trình khám phá văn hóa và thiên nhiên xứ Thanh.
