Sân Bay Quốc Tế Cần Thơ: 'Cổng Trời Tây Đô' Chưa Mở Ra Thế Giới
Một nghịch lý đáng suy ngẫm đang diễn ra tại Đồng bằng sông Cửu Long, khi dòng chảy du lịch và đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vẫn bị "nghẽn mạch" ngay tại "cổng trời" vào ra thế giới - sân bay quốc tế Cần Thơ. Dù được kỳ vọng là cửa ngõ quốc tế của cả vùng, thực tế nhiều năm qua lại cho thấy một bức tranh trái ngược.
Thực Trạng Đáng Báo Động
Trên bản đồ giao thông hàng không Việt Nam, Cần Thơ từng được định vị là trung tâm đón khách quốc tế, nơi du khách có thể tỏa đi khắp miền sông nước, từ chợ nổi, miệt vườn đến biển đảo. Tuy nhiên, thực tế lại diễn ra theo hướng ngược lại. Khách quốc tế muốn đến miền Tây thường phải đi từ Hà Nội vào hoặc vòng qua TP.HCM, sau đó ngồi ô tô mới xuống được Cần Thơ và các tỉnh lân cận.
Trong khi sân bay Tân Sơn Nhất luôn trong tình trạng quá tải, thì sân bay quốc tế Cần Thơ lại vắng bóng khách. Các tuyến bay quan trọng như TP.HCM - Cần Thơ đã không còn, trong khi những kết nối với Cam Ranh, Liên Khương, Đà Nẵng, Vinh, Hải Phòng và tuyến Cần Thơ - Phú Quốc chỉ hoạt động một cách phập phù, thường xuyên bị đứt gãy. Hai trục kết nối chính giữa các trung tâm kinh tế và du lịch nổi tiếng vì thế không thể phát huy hiệu quả.
Nguyên Nhân Sâu Xa
Theo góc nhìn của các chuyên gia kinh tế vùng và du lịch, đây không chỉ là câu chuyện của riêng một sân bay. Nó phản ánh cách tổ chức không gian phát triển của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Khi tiếp xúc với các nhà đầu tư nước ngoài và hãng du lịch quốc tế, nhiều người nhận thấy họ xem đây là một trở ngại đáng kể. Nếu Cần Thơ chưa thể trở thành trung tâm đón khách quốc tế theo đúng quy hoạch, thì miền Tây khó có thể vươn lên thành một điểm đến độc lập trên bản đồ du lịch toàn cầu, mà vẫn phải "đi nhờ" qua TP.HCM và các địa phương khác.
Hệ quả của tình trạng này không chỉ dừng lại ở việc ít khách du lịch hơn, mà còn kéo theo sự sụt giảm trong thu hút đầu tư nước ngoài. Dòng vốn FDI vẫn chỉ nhỏ giọt, bất chấp những nỗ lực đầu tư vào giao thông bộ trong những năm gần đây. Đối với doanh nghiệp nước ngoài, khả năng tiếp cận bằng đường hàng không luôn là một tiêu chí quan trọng. Một vùng đất mà muốn đến phải trung chuyển qua nhiều chặng sẽ khó có cơ hội cạnh tranh trong thu hút FDI vào các lĩnh vực then chốt như dịch vụ, logistics, nông nghiệp công nghệ cao hay du lịch cao cấp.
Lý Do Thiếu Khách Quốc Tế
Nhiều người thường đặt câu hỏi: "Sân bay quốc tế Cần Thơ đã xây xong, tại sao vẫn không có khách quốc tế?". Câu trả lời, theo các phân tích, nằm ở nhiều yếu tố cốt lõi:
- Cầu thị trường quốc tế còn yếu: Phần lớn khách nước ngoài đến Đồng bằng sông Cửu Long theo tour nối tuyến từ TP.HCM, với thời gian lưu trú ngắn ngày và mức chi tiêu không cao. Họ ít có động lực bay thẳng đến Cần Thơ vì thiếu sản phẩm du lịch đủ hấp dẫn để "neo" họ lại lâu hơn thông qua các hoạt động vui chơi, giải trí cao cấp.
- Sản phẩm du lịch chưa đa dạng: Các trải nghiệm tại miền Tây vẫn chủ yếu tập trung vào các hoạt động ngắn ngày như chợ nổi, vườn trái cây, làng nghề và du lịch cộng đồng. Tuy hấp dẫn, nhưng chúng thiếu những tổ hợp dịch vụ đạt tầm quốc tế, chẳng hạn như khu nghỉ dưỡng sinh thái quy mô lớn, sân golf, du lịch đêm, du lịch hội nghị (MICE) hay các tuyến du lịch chuyên đề dài ngày.
- Kết nối giao thông chưa đồng bộ: Việc mất đi tuyến bay TP.HCM - Cần Thơ và các tuyến nội địa khác đã khiến thành phố này mất vai trò trung chuyển. Tuyến Cần Thơ - Phú Quốc không ổn định cũng làm đứt gãy mạch liên kết giữa hai điểm du lịch quan trọng nhất của miền Tây.
- Thiếu cơ chế phối hợp vùng: Hiện nay, mỗi địa phương vẫn thực hiện công tác xúc tiến du lịch một cách riêng lẻ, thiếu một chiến lược chung cho cả đồng bằng. Trong khi đó, thị trường quốc tế đòi hỏi cách tiếp cận ở quy mô vùng để tạo ra "nhu cầu hàng không" bền vững.
Giải Pháp Cho Tương Lai
Để mở lại "cổng trời quốc tế Tây Đô", cần có những bước đi chiến lược và dài hạn:
- Tái cấu trúc sản phẩm du lịch: Cần Thơ nên đóng vai trò là trung tâm tổ chức tour và phân phối dòng khách, trong khi các tỉnh lân cận như Sóc Trăng, An Giang, Bạc Liêu và Cà Mau trở thành "vệ tinh" cung cấp sản phẩm đa dạng. Điều này sẽ tạo ra không gian trải nghiệm kéo dài 3–5 ngày, làm cơ sở cho các đường bay quốc tế bền vững.
- Khôi phục các trục bay chiến lược: Tuyến TP.HCM - Cần Thơ cần được xem là "đường bay nền" để kết nối cửa ngõ quốc tế lớn nhất với trung tâm vùng. Đồng thời, tuyến Cần Thơ - Phú Quốc phải được ổn định để hình thành trục du lịch quốc tế. Có thể bắt đầu bằng các chuyến bay thuê bao (charter) từ Thái Lan, Malaysia, Hàn Quốc trước khi phát triển thành đường bay thường lệ.
- Xây dựng cơ chế chính sách hỗ trợ: Chính quyền địa phương cần phối hợp với doanh nghiệp du lịch để lập quỹ xúc tiến hàng không, hỗ trợ marketing, giảm phí ban đầu hoặc bảo đảm một phần doanh thu cho các đường bay mới trong giai đoạn đầu.
- Tăng cường liên kết vùng: Các sân bay miền Tây, đặc biệt là Cần Thơ, cần định vị rõ điểm mạnh và điểm yếu, đồng thời tăng cường năng lực cạnh tranh trong mạng lưới cảng hàng không quốc gia và quốc tế. Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý trung ương, địa phương, doanh nghiệp dịch vụ và cộng đồng là yếu tố then chốt.
Cơ Hội Từ APEC 2027
Một cơ hội đáng chú ý là sự kiện Diễn đàn APEC năm 2027 sẽ được tổ chức tại Phú Quốc. Đây không nên chỉ là sự kiện của riêng đảo ngọc, mà cần được nhìn nhận như đòn bẩy cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Có thể tính đến mô hình tổ chức đa địa điểm, với Phú Quốc là điểm nhấn quốc tế, còn Rạch Giá, Cần Thơ và Cà Mau đóng vai trò trung tâm hành chính - kinh tế - văn hóa.
Cụm bốn sân bay này, với bán kính kết nối dưới 300km, có thể tạo thành mạng lưới hiệu quả: Cần Thơ đủ năng lực đón chuyên cơ và charter; Rạch Giá và Cà Mau có đường bay ngắn tới Phú Quốc; hệ thống cao tốc đang hoàn thiện sẽ là "xương sống logistics". Nếu biết tận dụng, APEC 2027 có thể trở thành cú hích để thử nghiệm lại vai trò trung tâm của sân bay Cần Thơ trong việc đón khách quốc tế.
Kết Luận
Việc sân bay quốc tế Cần Thơ không có chuyến bay quốc tế trong năm 2025 không phải là một "điểm nghẽn" ngắn hạn, mà là kết quả của nhiều năm phát triển thiếu liên kết và chiến lược thị trường. Nếu không "đi tìm khách ngoại" bằng tư duy vùng và các giải pháp dài hạn, cái bảng hiệu "quốc tế" sẽ chỉ còn ý nghĩa hình thức.
Tuy nhiên, nếu coi đây là thời điểm để "đặt lại vai" cho Cần Thơ, gắn kết sân bay với sản phẩm du lịch, kết nối giao thông và chính sách vùng, thì cánh cửa với thế giới vẫn còn có thể mở ra. Vấn đề không nằm ở độ dài của đường băng, mà ở tầm nhìn và sự phối hợp để thu hút dòng người, dòng vốn và trải nghiệm hạ cánh xuống miền Tây.
Sân bay Cần Thơ có công suất khai thác 3-5 triệu lượt khách mỗi năm, nhưng hiện chỉ khai thác 6 đường bay, trong đó không có đường bay quốc tế nào. Đây là một con số quá ít so với tiềm năng thực sự của cơ sở hạ tầng này.



