Phong Nha-Kẻ Bàng đang đứng trước cơ hội lớn để vươn tầm thành điểm du lịch đẳng cấp quốc tế, nhưng để làm được điều đó, cần có những giải pháp chiến lược và đột phá. Chuyên gia Nguyễn Châu Á, Tổng Giám đốc Oxalis, đã đưa ra nhiều gợi ý quan trọng nhằm khắc phục những hạn chế hiện tại và khai thác tối đa tiềm năng của Di sản thiên nhiên thế giới này.
Thực trạng: Thiếu sản phẩm du lịch đêm và trải nghiệm hấp dẫn
Du lịch Quảng Trị nói chung và Phong Nha-Kẻ Bàng nói riêng đã có sự tăng trưởng khá trong những năm gần đây nhờ nguồn tài nguyên du lịch độc đáo và đa dạng. Tuy nhiên, theo Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Quảng Trị Nguyễn Anh Tuấn, khu vực này vẫn thiếu các hoạt động, sản phẩm du lịch đêm hấp dẫn để níu chân du khách. Trước đây, Quảng Bình từng thí điểm mô hình phố đi bộ tại Đồng Hới nhưng không hiệu quả. Các dịch vụ đêm trên sông và ven biển Nhật Lệ cũng chỉ dừng lại ở quy mô nhỏ lẻ. Tại Phong Nha, ngoài bia lạnh và cà phê view sông Son, chưa có nhiều trải nghiệm về đêm.
Giải pháp: Đa dạng hóa sản phẩm du lịch theo nhóm khách mục tiêu
Chuyên gia Nguyễn Châu Á nhấn mạnh, để thu hút khách du lịch, nhất là khách quốc tế, Phong Nha-Kẻ Bàng cần đa dạng hóa sản phẩm du lịch theo từng phân khúc. Cụ thể, với nhóm khách thám hiểm và thể thao mạo hiểm, cần phát triển các tour trekking xuyên rừng sâu, leo núi, chèo kayak/SUP trên sông Son, sông Chày. Đối với nhóm khách tham quan giải trí đông đảo, cần kết hợp hài hòa giữa giải trí, giáo dục di sản, trải nghiệm thiên nhiên và lịch sử để gia tăng thời gian trải nghiệm ban ngày cho các gia đình và đoàn khách lớn.
Phát triển dịch vụ ẩm thực và không gian văn hóa
Về dịch vụ ẩm thực, ông Nguyễn Châu Á đề xuất quy hoạch chuỗi nhà hàng sinh thái ven sông Son kéo dài về hướng Bố Trạch, phố nướng bản địa, nâng tầm các đặc sản Phong Nha như gà nướng muối cheo, cá mát sông Chày, tôm càng sông Son thành trải nghiệm ẩm thực kết hợp với nghệ thuật trình diễn chế biến. Tỉnh cần quy hoạch và phân luồng các tuyến phố đi bộ Phong Nha, chợ đêm di sản, các khu vực mở bên sông Son để tổ chức nhạc sống, show diễn thực cảnh và không gian giải trí về đêm phù hợp với từng gu khách hàng. Doanh nghiệp du lịch cũng cần thiết lập các tổ hợp không gian mở, trạm dừng chân sáng tạo, khu cắm trại cao cấp bên sông, nơi du khách có thể giao lưu, sinh hoạt vòng tròn lửa trại và chia sẻ trải nghiệm.
Ứng dụng công nghệ cao và bảo tồn di sản
Một điểm nhấn quan trọng là ứng dụng công nghệ số vào du lịch. Ông Nguyễn Châu Á cho rằng cần nâng cấp trải nghiệm hang động đại trà bằng công nghệ ánh sáng nghệ thuật 3D và thực tế ảo (VR/AR) dành riêng cho du khách hạn chế vận động hoặc không đủ điều kiện sức khỏe tham gia tour mạo hiểm. Đồng thời, xây dựng Trung tâm giới thiệu đa dạng sinh học Phong Nha-Kẻ Bàng ứng dụng công nghệ tương tác số hóa để giới thiệu hệ động thực vật quý hiếm và lịch sử kiến tạo địa chất 400 triệu năm. Ngoài ra, cần chế tác các sản phẩm quà tặng độc bản gắn liền với thương hiệu di sản như trầm hương, mật ong rừng, trà thảo dược, đồ thủ công mỹ nghệ của người Bru - Vân Kiều, và sử dụng công nghệ quét 3D để sản xuất mô hình thạch nhũ, hang động thu nhỏ làm quà lưu niệm công nghệ cao.
Phát triển hạ tầng và thu hút đầu tư
Để phục vụ số đông khách du lịch, Quảng Trị cần đầu tư đồng bộ các công viên chủ đề mạo hiểm sinh thái vùng đệm, tích hợp hệ thống zipline hành trình dài băng rừng, công viên chủ đề hiện đại và các tổ hợp vui chơi giải trí ngoài trời công suất lớn. Phát triển hệ thống vườn tham quan chuyên đề như vườn phong lan rừng, vườn bướm tự nhiên, vườn thực vật di sản được quy hoạch cảnh quan đẹp mắt. Đặc biệt, cần xây dựng khu trải nghiệm tôn vinh di tích lịch sử đường Trường Sơn huyền thoại (hang Tám Cô, bến phà Xuân Sơn, hang Y Tá...) với các hoạt động sa bàn tương tác, không gian tái hiện đời sống người lính năm xưa. Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng vừa được vinh danh là Khu Dự trữ sinh quyển thế giới, tạo thuận lợi cho du lịch xanh, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Do đó, cần thu hút đầu tư xây dựng các resort sinh thái 5 sao tích hợp dịch vụ tắm khoáng nóng, tắm bùn tự nhiên, tổ chức các khóa thiền định, yoga trong hang đá và spa trị liệu bằng thảo dược rừng. Khi các sản phẩm du lịch hình thành, toàn vùng cần phát triển bổ sung khoảng 3.000 phòng lưu trú, trong đó có các loại lưu trú cao cấp đạt tiêu chuẩn quốc tế 4-5 sao gắn với thương hiệu sinh thái quốc tế hoặc tập đoàn lớn trong nước.
Chiến lược chuyển dịch mô hình và cơ chế đặc thù
Để Phong Nha-Kẻ Bàng trở thành điểm đến du lịch đẳng cấp quốc tế, tỉnh Quảng Trị cần có chiến lược chuyển dịch mô hình hệ sinh thái đa tầng, đột phá về hạ tầng và tái cấu trúc thị trường có mục tiêu. Đồng thời, sớm ban hành cơ chế đặc thù cho phép xã hội hóa, nhượng quyền khai thác dịch vụ du lịch sinh thái có thời hạn dưới sự giám sát độc lập của các tổ chức bảo tồn quốc tế và UNESCO, nhằm vừa bảo tồn nghiêm ngặt tài nguyên, vừa khai thác kinh tế bền vững. Những giải pháp này hứa hẹn sẽ tạo nên bước ngoặt cho du lịch Phong Nha-Kẻ Bàng, đưa nơi đây trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch thế giới.
