Ngành du lịch Việt Nam vừa ghi nhận kỷ lục mới khi đón 1,78 triệu lượt khách quốc tế trong tháng 5, tăng 16,5% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, thị trường khách Nga bùng nổ với hơn 113.000 lượt trong tháng 5, tăng 159,8% so với năm ngoái. Tính chung 5 tháng đầu năm, Việt Nam đón 617.851 lượt khách Nga, tăng 194% so với cùng kỳ, đưa thị trường này lên vị trí thứ ba trong top 10 thị trường gửi khách nhiều nhất.
Gia đình người Nga chi 5 tỷ đồng cho chuyến đi 14 ngày
Ông Phan Đăng Anh, Phó Tổng giám đốc Công ty TNHH Anex Việt Nam, cho biết một gia đình 4 thành viên (2 vợ chồng, 2 con) từ Nga đã liên hệ đặt dịch vụ thiết kế chương trình tham quan 14 ngày tại Việt Nam. Lịch trình bao gồm Nha Trang, Đà Nẵng, Hà Nội và Hạ Long (Quảng Ninh). Trong suốt chuyến đi, gia đình chọn lưu trú tại các khách sạn, resort 5 sao trở lên. Tại Nha Trang, họ ở khu nghỉ dưỡng cao cấp giá khoảng 1.500 USD/đêm (gần 40 triệu đồng).
Đơn vị lữ hành đã cử một hướng dẫn viên riêng thông thạo tiếng Nga, có khả năng giải quyết các vấn đề phát sinh và chuẩn bị thực đơn cẩn thận. Gia đình di chuyển giữa các thành phố bằng máy bay thuê riêng với chi phí 25.000 - 30.000 USD/chuyến (650 - 910 triệu đồng). Tổng chi phí toàn bộ chuyến đi ước tính từ 4 đến 5 tỷ đồng.
Khách Nga chi tiêu cao, lưu trú dài ngày
Theo các doanh nghiệp lữ hành, mức chi tiêu trung bình của du khách Nga khi đến Việt Nam dao động từ 1.500 - 2.000 USD/người (39 - 52 triệu đồng) cho kỳ nghỉ hơn 10 ngày. Với nhóm khách trung lưu trở lên, con số này có thể cao hơn. Bà Hoàng Thị Phong Thu, Chủ tịch Công ty TNHH Lữ hành Pegas Misr Việt Nam, cho biết nhóm khách Nga có điều kiện thường chọn hạng ghế riêng trên máy bay, yêu cầu xe đưa đón tiện nghi và lưu trú khách sạn 4-5 sao. Bà chia sẻ: "Có những vị khách mua nhiều ki-lô-gam ngọc trai mang về nước làm trang sức".
Thời gian lưu trú trung bình của khách Nga là 12-14 ngày, dài hơn so với nhiều thị trường khác. Trong 5 tháng đầu năm, Pegas Misr đón khoảng 65.000 lượt khách Nga và dự báo có thể đạt 200.000 lượt trong cả năm 2026, mức cao nhất trong 15 năm.
Sức hút của Việt Nam đối với du khách Nga
Bà Thu cho rằng, bên cạnh đường bay thẳng, chính sách miễn thị thực 45 ngày là động lực quan trọng, tạo điều kiện cho du khách Nga có những kỳ nghỉ dài ngày. Ông Phan Đăng Anh bổ sung rằng căng thẳng ở Trung Đông khiến khách Nga chuyển hướng sang Việt Nam. "Việt Nam có đường biển dài, khí hậu ấm áp và phong cảnh đẹp tạo sự hấp dẫn với khách Nga", ông nói. Ngoài ra, du khách Nga đặc biệt yêu thích trái cây nhiệt đới như xoài, thanh long, chanh leo và cà phê Việt Nam. Khi về nước, nhiều người xách theo cà phê, hoa quả, giày dép, quần áo làm quà.
Khó khăn trong tuyển dụng hướng dẫn viên tiếng Nga
Bà Hoàng Thị Phong Thu cho biết, mức thu nhập của hướng dẫn viên tiếng Nga có thể đạt 30-40 triệu đồng/tháng, cao gấp đôi so với hướng dẫn viên tiếng Anh, nhưng việc tuyển dụng vẫn khó khăn. Nguyên nhân do nhiều hướng dẫn viên giàu kinh nghiệm đã lớn tuổi, không đủ sức khỏe, trong khi giới trẻ có xu hướng chọn tiếng Anh hoặc ngoại ngữ khác. Sinh viên mới tốt nghiệp thiếu kinh nghiệm thực tế, khiến khách không hài lòng.
Ông Phan Đăng Anh nhận xét, sau đại dịch Covid-19, nhân sự giỏi tiếng Nga đã chuyển việc hoặc về quê. "Những người biết giao tiếp tiếng Nga cơ bản, có bằng hướng dẫn viên quốc tế có thể nhận lương khởi điểm 20 triệu đồng nhưng công ty vẫn khó tìm", ông nói.
Giải pháp từ doanh nghiệp và địa phương
Các công ty lữ hành đề xuất các địa phương đón nhiều khách Nga cần có chiến lược đào tạo hướng dẫn viên tại địa phương, mở lại khoa tiếng Nga tại các trường đại học. Doanh nghiệp sẵn sàng phối hợp tiếp nhận sinh viên thực tập và tuyển dụng chính thức nếu đáp ứng yêu cầu. Ngoài ra, họ mong muốn có cơ chế đặc thù để tuyển người nước ngoài biết ngoại ngữ làm công việc đón, tiễn tại sân bay, giới thiệu thông tin cơ bản về Việt Nam. Ông Đăng Anh đề xuất: "Doanh nghiệp sẽ phối hợp cơ quan chức năng thực hiện thủ tục cấp phép lao động, đồng thời tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn về lịch sử, văn hóa, pháp luật Việt Nam".
Khánh Hòa là điểm đến hàng đầu
Ông Nguyễn Quang Thắng, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Khánh Hòa, cho biết thị trường khách Nga đến Việt Nam nói chung và Khánh Hòa nói riêng đang tăng trưởng đột biến. Trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam đón hơn 500.000 lượt khách Nga, trong đó Khánh Hòa đón hơn 400.000 lượt, chiếm khoảng 80%. Dự kiến mùa du lịch 2026-2027, lượng khách Nga đến Khánh Hòa có thể đạt 1,2 - 1,5 triệu lượt. Mỗi ngày, địa phương đón 10-12 chuyến bay từ 20 thành phố của Nga và các quốc gia lân cận, chở khoảng 2.000 - 2.500 lượt khách. Ông Thắng đánh giá: "Khách Nga là dòng khách chủ lực với thời gian lưu trú dài, chi tiêu cao, sử dụng dịch vụ cao cấp, tính cách vui vẻ và dễ mến".
