Du lịch xanh: Xu hướng tất yếu trong phát triển bền vững
Theo Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030, ngành du lịch được định hướng phát triển theo hướng bền vững và bao trùm, dựa trên nền tảng tăng trưởng xanh. Điều này đòi hỏi du lịch phải gắn liền với việc bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên. Du lịch xanh là loại hình hoạt động giảm thiểu tác hại đến môi trường, khuyến khích du khách bảo vệ cảnh quan thiên nhiên, đồng thời đóng góp vào bảo vệ đa dạng sinh học, bảo tồn văn hóa cộng đồng và phát triển kinh tế - xã hội.
Xu hướng toàn cầu và những con số ấn tượng
Khảo sát của Hội đồng Du lịch và Lữ hành Thế giới (WTTC) năm 2025 ghi nhận sự gia tăng mạnh mẽ của các xu hướng như "du lịch xanh" và "trải nghiệm bền vững". Cụ thể, 71% du khách ưu tiên lựa chọn các điểm đến thân thiện với môi trường và có cam kết phát triển bền vững. Bên cạnh đó, 76% du khách mong muốn chuyến đi của mình góp phần tích cực cho cộng đồng địa phương. Những con số này cho thấy du lịch xanh không chỉ là xu hướng mà còn trở thành yêu cầu thiết yếu từ phía du khách.
Mô hình thành công từ Singapore
Nhiều quốc gia đã áp dụng thành công mô hình du lịch xanh, trong đó Singapore là một ví dụ điển hình. Gardens by the Bay, khu vườn sinh thái nổi tiếng, được xem là công trình tiêu biểu cho sự kết hợp giữa công nghệ và thiên nhiên. Công trình sử dụng hệ thống nhà kính khổng lồ với cấu trúc uốn cong giúp kiểm soát khí hậu, duy trì nhiệt độ và năng lượng phù hợp cho thực vật. Điểm nhấn đặc biệt là hệ thống quang điện có khả năng hấp thụ năng lượng mặt trời và chuyển hóa thành điện năng. Theo báo cáo năm 2024, Gardens by the Bay đã đón 14,5 triệu lượt khách, trở thành địa điểm nổi bật cho phát triển bền vững, minh chứng cho hiệu quả của mô hình kết hợp công nghệ - thiên nhiên.
Thúc đẩy du lịch xanh tại Việt Nam
Tại Việt Nam, nhiều địa phương đang từng bước phát triển các mô hình du lịch gắn với bảo vệ môi trường. Số liệu từ Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho thấy, tổng khách du lịch nội địa đạt khoảng 135,5 triệu lượt và khách quốc tế đạt khoảng 21,2 triệu lượt, phản ánh sự phục hồi mạnh mẽ của ngành nhờ những đột phá trong chính sách.
Hà Nội là thành phố có nhiều tiềm năng phát triển du lịch theo hướng bền vững. Thành phố đã triển khai nhiều giải pháp như mô hình không khói thuốc tại các bảo tàng, di tích và nhà hát. Các huyện ngoại thành như Sóc Sơn đang khai thác lợi thế cảnh quan tự nhiên để phát triển mô hình du lịch nghỉ dưỡng. Du khách Minh Châu (Hà Nội) chia sẻ sau chuyến trải nghiệm tại khu nghỉ dưỡng Nhà Bên Rừng U Lesa: "Được nghỉ dưỡng trong không gian nhiều cây xanh khiến tôi nhận ra giá trị của việc giữ gìn cảnh quan thiên nhiên. Những mô hình này không chỉ xây dựng và nâng tầm cảnh quan mà còn khiến nhiều người có ý thức bảo vệ môi trường."
Lan tỏa lối sống xanh và cam kết từ lãnh đạo
Hà Nội cũng tổ chức nhiều hoạt động nhằm lan tỏa lối sống xanh, như chương trình "Chạy bộ đồng hành - Hưởng ứng Du lịch xanh" diễn ra vào ngày 14/3/2026, kêu gọi cộng đồng chung tay xây dựng hình ảnh Hà Nội là điểm đến xanh, thân thiện và bền vững. Thành phố còn triển khai các biện pháp cải thiện môi trường, ví dụ đặt trạm cho thuê xe đạp công cộng để khuyến khích sử dụng phương tiện thân thiện.
Phát biểu tại Lễ hội du lịch Hà Nội 2026, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội, ông Nguyễn Trần Quang, nhấn mạnh: "Du lịch xanh đang trở thành xu hướng phát triển tất yếu của ngành du lịch trên thế giới. Hà Nội có nhiều điều kiện để phát triển du lịch theo hướng bền vững với những giá trị văn hóa, lịch sử và cảnh quan sẵn có." Ông cho biết, trong năm 2026, thành phố sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng dịch vụ, phát triển sản phẩm mới, tăng trải nghiệm cho du khách, đẩy mạnh chuyển đổi số, du lịch thông minh và xây dựng du lịch theo hướng xanh và bền vững.
Kết luận: Động lực cho tương lai
Phát triển du lịch theo hướng xanh không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của ngành. Khi chính phủ, doanh nghiệp và cộng đồng cùng chung tay gìn giữ cảnh quan và tài nguyên thiên nhiên, du lịch xanh sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy kinh tế gắn liền với bảo vệ môi trường, hướng tới một tương lai tươi sáng cho ngành du lịch Việt Nam.
