Từ 'số 1 không bàn cãi' đến bị Việt Nam vượt mặt: Vì sao khách Trung Quốc quay lưng với Thái Lan?
Thị trường du lịch Đông Nam Á đang chứng kiến một sự thay đổi đáng kể khi Việt Nam lần đầu tiên vượt qua Thái Lan về số lượng du khách Trung Quốc trong năm 2025. Theo hãng truyền thông The Nation của Thái Lan, từ vị thế "số 1 không bàn cãi", ngành du lịch Thái Lan giờ đây bị "vượt mặt" một cách lặng lẽ, đòi hỏi những thay đổi chiến lược cấp thiết. Việt Nam đã khéo léo tận dụng lợi thế về địa lý, văn hóa và các chính sách linh hoạt để chinh phục trái tim của thế hệ du khách Trung Quốc mới, đặt ra câu hỏi lớn về tương lai của Thái Lan trong cuộc cạnh tranh này.
Sự sụt giảm đáng báo động của Thái Lan
Thái Lan từng là điểm đến hàng đầu cho du khách Trung Quốc ở khu vực Đông Nam Á, gần như không có đối thủ cạnh tranh nhờ hình ảnh một quốc gia cởi mở, thân thiện và an toàn. Tuy nhiên, năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt khi số lượng du khách Trung Quốc đến Việt Nam đạt hơn 5,3 triệu người, vượt xa Thái Lan, nơi ghi nhận mức giảm 30% so với năm 2024. Sự thay đổi này không chỉ là biến động ngắn hạn mà còn phản ánh sự suy giảm lợi thế truyền thống của Thái Lan, liên quan đến các vấn đề an ninh, tội phạm và sự chuyển dịch hành vi của du khách thế hệ mới.
Một số yếu tố tiêu cực đã làm giảm lòng tin của du khách Trung Quốc đối với Thái Lan, bao gồm việc quốc gia này trở thành "điểm trung chuyển" cho các vụ bắt cóc người nổi tiếng Trung Quốc bởi các băng đảng tội phạm lừa đảo qua tổng đài xuyên biên giới ở Myanmar, cùng với tranh chấp biên giới với Campuchia. Thêm vào đó, sự bất ổn chính trị nội bộ càng làm suy yếu niềm tin vào Thái Lan như một điểm đến an toàn. Một chủ cửa hàng cho thuê trang phục Thái Lan chia sẻ: "So với thời kỳ đỉnh cao cách đây hai năm rưỡi, số lượng du khách Trung Quốc đã giảm khoảng 60%. Chúng tôi đã phải giảm giá vì ít khách hàng hơn, nhưng không thể làm gì hơn." Tương tự, một chủ cửa hàng nước ép trái cây gần đó cho biết doanh thu giảm 40% và lo ngại về khả năng đóng cửa nếu tình hình kéo dài.
Lợi thế chiến lược của Việt Nam
Trong khi Thái Lan đối mặt thách thức, Việt Nam đã bước vào lấp đầy khoảng trống trên thị trường du lịch. Sự tăng trưởng của du khách Trung Quốc tại Việt Nam được thúc đẩy bởi ba yếu tố chính: du lịch tiết kiệm chi phí, sự tương đồng về văn hóa và xu hướng du lịch tự túc mới nổi trong giới trẻ. Theo tờ Nikkei Asia, Việt Nam hưởng lợi từ việc tăng cường các tuyến bay thẳng kết nối với các thành phố lớn ở Trung Quốc, chính sách thông thoáng về thị thực và mở cửa biên giới cho các chuyến đi ngắn ngày không cần hộ chiếu ở một số khu vực.
Yếu tố quan trọng nhất là sự thay đổi hành vi của du khách Trung Quốc thế hệ mới, đặc biệt là nhóm dưới 40 tuổi và thế hệ Z (sinh từ khoảng 1997 đến 2012). Họ đang quay lưng lại với các chương trình du lịch trọn gói truyền thống và lựa chọn du lịch tự túc, tự lên kế hoạch qua điện thoại di động từ đặt chỗ ở, tour trong ngày đến chọn nhà hàng. Bích Phương, một hướng dẫn viên du lịch tại Việt Nam với hơn 15 năm kinh nghiệm, chia sẻ: "Trước đây, hầu hết du khách 'đi bụi' là người phương Tây, nhưng hiện nay, du khách Trung Quốc chiếm ưu thế. Chỉ cần có điện thoại, họ có thể đi bất cứ đâu." Theo Mạng lưới Cựu sinh viên Ngành Khách sạn Australia tại Việt Nam, hơn 70% du khách trẻ tuổi thích du lịch tự túc, và các chuyến đi đường bộ, cũng như chuyến đi ngắn qua biên giới, đang trở nên phổ biến.
Sự tương đồng văn hóa và chi phí hợp lý
Các chuyên gia du lịch nhấn mạnh rằng "sự tương đồng về văn hóa" đã trở thành lợi thế lớn của Việt Nam. Từ Tết Nguyên đán, ẩm thực quen thuộc, khí hậu đến nền tảng tôn giáo Phật giáo chung, du khách Trung Quốc dễ dàng thích nghi với Việt Nam hơn so với các nước phương Tây. Hơn nữa, Việt Nam vẫn là điểm đến có chi phí rẻ hơn so với Thái Lan hay Indonesia. Theo thống kê của Vietnam Report, chi tiêu trung bình của du khách Trung Quốc tại Việt Nam năm 2025 vào khoảng 379-569 USD/người/chuyến, với du khách chi tiêu cao tập trung ở các thành phố lớn.
Phó Chủ tịch Hội đồng Du lịch Thái Lan (TCT) Bhumikitti Ruktaengam thừa nhận trong một cuộc phỏng vấn rằng Việt Nam có lợi thế nhờ chi phí thấp hơn, khiến Thái Lan có nguy cơ mất thị phần vào tay Việt Nam. Ví dụ, du khách Nga hiện đang lựa chọn đến đảo Phú Quốc của Việt Nam thay vì Phuket của Thái Lan do giá cả rẻ hơn. Giám đốc Agoda Việt Nam Vũ Ngọc Lâm tiết lộ lượng tìm kiếm Việt Nam của du khách Trung Quốc trên nền tảng Agoda tăng 90% trong năm ngoái, với các điểm đến được ưa chuộng bao gồm Thành phố Hồ Chí Minh, đảo Phú Quốc, Hà Nội và Đà Nẵng.
Triển vọng và thách thức trong tương lai
The Nation dẫn lời các chuyên gia nhận định, trong cuộc cạnh tranh trên thị trường du lịch hậu COVID-19, không quốc gia nào có thể giữ vững vị trí dẫn đầu mãi mãi. Các quốc gia từng là quán quân có thể tụt hậu nếu bám vào công thức cũ, trong khi các quốc gia từng là lựa chọn dự phòng có thể vươn lên dẫn đầu nếu nhanh chóng hiểu được thế hệ du khách mới. Việt Nam đã chứng minh khả năng thích ứng với xu hướng du lịch tự túc và tận dụng lợi thế văn hóa, trong khi Thái Lan cần xem xét lại chiến lược để lấy lại vị thế cạnh tranh.
Sự thay đổi này không chỉ ảnh hưởng đến ngành du lịch mà còn tác động đến kinh tế địa phương, như minh chứng từ các cửa hàng tại Thái Lan đang vật lộn với doanh thu sụt giảm. Để duy trì sức hấp dẫn, Thái Lan có thể cần cải thiện an ninh, ổn định chính trị và điều chỉnh các gói dịch vụ phù hợp với nhu cầu của du khách trẻ tuổi. Trong khi đó, Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào cơ sở hạ tầng và đa dạng hóa trải nghiệm để duy trì đà tăng trưởng bền vững.
