Cơ trưởng Nguyễn Bá Hải: Hành trình 12 năm thủy phi cơ Hải Âu và những dấu ấn khó quên
Trong một cuộc trò chuyện chân thành, Cơ trưởng Nguyễn Bá Hải đã mở lòng về hành trình 12 năm gắn bó với thủy phi cơ Hải Âu. Những câu chuyện phía sau cabin lái, từ giấc mơ tiên phong, áp lực nghề nghiệp đến những kỳ vọng còn dang dở, được chia sẻ một cách thẳng thắn và đầy suy tư. Không giống như những chuyến bay thương mại quen thuộc, thủy phi cơ Hải Âu từng mang đến một trải nghiệm độc đáo: cất cánh từ mặt nước, bay qua các kỳ quan và chạm đến cảm xúc của hành khách theo cách rất riêng. Sau 12 năm, hành trình ấy tạm khép lại, nhưng với những người trong cuộc, đặc biệt là các phi công, đây không phải là điểm dừng mà là một dấu mốc để nhìn lại và nghĩ về tương lai của một loại hình hàng không vẫn còn nhiều tiềm năng ở Việt Nam.
Những kỷ niệm đáng nhớ và vai trò của thủy phi cơ
Sau 12 năm hoạt động tại Vịnh Hạ Long, Cơ trưởng Nguyễn Bá Hải chia sẻ điều đặc biệt nhất là góp phần giới thiệu một loại hình hàng không hoàn toàn mới cho người Việt. Trước đây, nhắc đến máy bay, người ta thường nghĩ đến những hành trình dài như Hà Nội – TP.HCM hay các chuyến bay quốc tế. Nhưng với thủy phi cơ, họ mang đến một khái niệm khác: những chuyến bay rất ngắn, thậm chí không chỉ để di chuyển từ điểm A đến điểm B, mà chủ yếu là trải nghiệm bay. Có những người cả đời không có nhu cầu đi xa, nhưng vẫn muốn một lần được bay chỉ để ngắm cảnh từ trên cao, để biết cảm giác ở trên bầu trời. Thủy phi cơ Hải Âu đã chở rất nhiều hành khách như vậy, từ người dân địa phương đến du khách.
Ngoài ra, với loại tàu bay hạng nhẹ này, họ không chỉ phục vụ du lịch mà còn tham gia các nhiệm vụ kinh tế – xã hội khác như chụp ảnh địa hình phục vụ vẽ bản đồ, đo đạc từ trường và trọng lực trái đất phục vụ công tác dò tìm khoáng sản. Đồng thời, đây cũng là môi trường đào tạo nhiều phi công và kỹ thuật viên hàng không tại Việt Nam.
Khó khăn và nguyên nhân dừng bước
Trong quá trình vận hành tại Quảng Ninh, khó khăn lớn nhất mà loại hình thủy phi cơ gặp phải là hành lang pháp lý. Hệ thống các quy định về hàng không Việt Nam hiện nay chủ yếu được xây dựng cho máy bay lớn, bay giữa các sân bay cố định giống như các “đường cao tốc trên không”. Trong khi đó, máy bay nhỏ bay chặng ngắn lại chưa có “đường bay” rõ ràng và cơ chế pháp lý cụ thể. Mỗi lần bay gần như phải xin phép riêng, rất phức tạp.
Khó khăn thứ hai là tính mùa vụ của du lịch. Thủy phi cơ ngắm cảnh là một loại hình du lịch tương đối cao cấp. Lượng khách có khả năng chi trả cao đến Quảng Ninh không ổn định quanh năm, dẫn đến doanh thu không đều, trong khi chi phí vận hành thì rất cao. Đây là bài toán chung không chỉ của thủy phi cơ mà của cả ngành du lịch.
Lý do chính khiến thủy phi cơ dừng bước sau 12 năm là bài toán tài chính. Sau 12 năm, hoạt động này về cơ bản chỉ đạt điểm hòa vốn, chưa tạo ra lợi nhuận bền vững. Khi cần tái đầu tư, các nhà đầu tư không còn sẵn sàng tiếp tục. Thực tế, trên thế giới cũng chỉ có một số ít hãng thủy phi cơ có lãi, chủ yếu ở những nơi có điều kiện đặc thù như Bắc Mỹ hay Maldives, nơi có lượng khách lớn và hành lang pháp lý rất thông thoáng.
Những chuyến bay đáng nhớ và cảm xúc cá nhân
Trong các đường bay, tuyến khiến Cơ trưởng Nguyễn Bá Hải tự hào nhất là đường bay ra đảo Cô Tô. Dù thực tế gần như không có doanh thu, chủ yếu là bay thử nghiệm, nhưng đây là một dấu mốc rất quan trọng. Đường bay từ cảng Tuần Châu ra đảo Cô Tô thể hiện được tất cả tính năng của tàu bay thủy phi cơ. Chuyến bay 15 phút ở độ cao 300m vừa đáp ứng nhu cầu đi lại nhanh chóng của hành khách, lại vừa là chuyến bay ngắm cảnh tuyệt đẹp ngang qua vịnh Hạ Long, Bái Tử Long và vùng biển Vân Đồn.
Với cá nhân anh, cảm xúc trong những chuyến bay đầu tiên là rất sợ. Trước đó, anh được đào tạo bay giữa các sân bay với đầy đủ hệ thống hỗ trợ. Nhưng khi bay thủy phi cơ, mình phải hạ cánh xuống mặt nước – nơi không có đường băng, không có kiểm soát viên không lưu, không có những hỗ trợ về thông tin thời tiết và dẫn đường. Cảm giác như bay đến một nơi “không biết trước”, mỗi ngày là một trải nghiệm khác biệt. Nhưng chính sự “bất định hình” đó lại tạo nên sức hấp dẫn. Và đến bây giờ, cảm giác “sợ” ấy vẫn còn, nhưng là một nỗi sợ tích cực, luôn nhắc nhở anh phải cẩn trọng và tuân thủ an toàn.
Giá trị để lại và hy vọng cho tương lai
Nhìn lại 12 năm, giá trị lớn nhất mà thủy phi cơ Hải Âu để lại không nằm ở con số, mà ở những gì còn lại trong ký ức. Có thể là một hành khách lần đầu tiên được bay trên chính quê hương mình, nơi mà họ đã sinh sống cả một cuộc đời, nhưng lại chưa từng được nhìn ngắm nó trọn vẹn bằng một tầm nhìn bao quát từ trên cao. Hay có thể là một đứa trẻ nhìn thấy thủy phi cơ và nuôi ước mơ trở thành phi công. Hoặc những hành khách là những phi công dày dạn kinh nghiệm nhưng tìm đến với họ để một lần biết cảm giác máy bay cất và hạ cánh trên mặt nước là như thế nào.
Dù hoạt động này đã dừng lại, nhưng anh tin rằng những giá trị đó vẫn sẽ tiếp tục được lưu giữ trong ký ức của những người đã biết, đã trải nghiệm và nuôi dưỡng một tình yêu với thủy phi cơ. Và biết đâu, một ngày nào đó, sẽ có những người khác tiếp tục hành trình này. Anh hy vọng rằng sau khi thủy phi cơ Hải Âu dừng lại, sẽ có những doanh nghiệp khác nhìn thấy tiềm năng và tiếp tục phát triển lĩnh vực này. Bởi vì tiềm năng ở Việt Nam là rất lớn.
Việt Nam là quốc gia có diện tích mặt nước dày đặc, từ biển, vịnh, sông ngòi đến hồ chứa. Với những địa hình chia cắt, đặc biệt là các tuyến ngắn nhưng khó tiếp cận, thủy phi cơ có thể trở thành một giải pháp vận tải rất hiệu quả. Không chỉ vậy, nó còn mang lại giá trị du lịch rất rõ rệt. Khi bay lên cao, hành khách có thể nhìn đất nước từ một góc nhìn hoàn toàn khác, một trải nghiệm mà hiện nay ở Việt Nam vẫn còn rất hiếm.
Lời chia tay và những kinh nghiệm đọng lại
Cuối cùng, khi nhìn lại tất cả hành trình và nói lời chia tay, điều còn đọng lại trong Cơ trưởng Nguyễn Bá Hải là những kinh nghiệm cả thành công lẫn sai lầm. Họ là những người đi trước, đã trải qua đủ đầy những thử nghiệm, va vấp và cả trưởng thành – từ kỹ thuật, vận hành đến con người và quản trị. Điều anh mong mỏi nhất là những kinh nghiệm ấy sẽ không dừng lại, mà trở thành nền tảng để những người đến sau có thể đi xa hơn, vững vàng hơn.
Anh mong một ngày nào đó, thủy phi cơ trở lại trên bầu trời Việt Nam với một mô hình hoàn thiện hơn, bền vững hơn thì hành trình 12 năm của thủy phi cơ Hải Âu sẽ không chỉ là một kỷ niệm, mà là một điểm khởi đầu. Một dấu lặng cần thiết để mở ra một chương mới tươi sáng hơn.
