Việt Nam đang đi theo con đường từng giúp Thái Lan vươn lên đỉnh cao du lịch thế giới. Với việc đồng loạt khởi công 5 tuyến đường sắt đô thị trọng điểm tại Hà Nội, do liên danh Vinhomes và VinSpeed làm tổng thầu EPC, chiến lược phát triển hạ tầng này mở ra triển vọng to lớn để Việt Nam kiến tạo những kỳ tích du lịch và kinh tế đô thị tương tự người láng giềng Đông Nam Á.
Bài học từ Bangkok: Metro là chìa khóa du lịch
Bangkok từng đối mặt với tình trạng kẹt xe nghiêm trọng nhất thế giới vào thập niên 1990, do bùng nổ phương tiện cá nhân và chính sách ưu tiên đường bộ từ những năm 1960. Khí hậu nhiệt đới nóng bức, nhiệt độ mùa khô thường xuyên duy trì ở mức 35-40°C, khiến việc di chuyển ngoài trời hay kẹt xe kéo dài trên tuk-tuk, taxi gây mệt mỏi và giảm thời gian trải nghiệm của du khách.
Sự xuất hiện của hệ thống tàu điện trên cao BTS Skytrain từ năm 1999 và tàu điện ngầm MRT từ năm 2004 đã tạo ra cuộc cách mạng di chuyển. Các toa tàu hiện đại, sạch sẽ, điều hòa nhiệt độ hoạt động từ 6h sáng đến nửa đêm, tần suất 3-7 phút/chuyến giúp du khách tránh kẹt xe, tối ưu thời gian tham quan. Đặc biệt, tính liên thông đa phương thức nổi bật: từ ga BTS Saphan Taksin, du khách bước xuống bến Sathorn để tiếp cận hệ thống phà Chao Phraya, đến thẳng Cung điện Hoàng gia, chùa Wat Pho, Wat Arun mà không cần đi đường bộ.
Mở rộng vùng ven: Kết nối ngoại ô và liên tỉnh
Hệ thống đường sắt đô thị Bangkok không chỉ phục vụ nội đô mà còn mở rộng ra vùng ngoại ô và tỉnh lân cận. Tuyến MRT Blue Line dài gần 47 km với 38 nhà ga kết nối trung tâm với các quận phía Tây như Lak Song, phía Bắc như Bang Sue. Từ đây, hành khách chuyển sang tuyến MRT Purple Line dài gần 21 km để đến tỉnh Nonthaburi, khu vực ngoại ô thanh bình với nhiều chùa cổ.
Các tuyến monorail mới như Yellow Line hướng Đông Nam đến Samut Prakan, Pink Line phục vụ hành lang phía Bắc giúp giảm tải giao thông. Du khách dễ dàng ghé thăm chùa trắng Wat Asokaram hay khu bảo tồn Bang Pu. Từ trạm BTS Ekkamai, du khách tiếp cận bến xe phía Đông để đi Pattaya. Sự kết hợp tàu điện nội đô, monorail và bến xe liên tỉnh biến Bangkok thành đầu mối giao thông linh hoạt.
Hạ tầng sân bay kết nối metro: Lợi thế cạnh tranh
Tuyến Airport Rail Link dài 28 km kết nối sân bay Suvarnabhumi với ga Phaya Thai chỉ trong 30 phút, chi phí 15-45 baht, giúp du khách tránh kẹt xe ngay khi đáp xuống. Từ Phaya Thai, chuyển tiếp sang BTS đến các khu lưu trú thuận lợi. Từ cuối năm 2025, chính phủ Thái Lan cho phép sử dụng thẻ contactless Visa, Mastercard tại cổng MRT và Airport Rail Link, gạt bỏ rào cản mua vé.
Nhờ tầm nhìn hạ tầng sớm, Bangkok nhiều năm liền là thành phố được ghé thăm nhiều nhất thế giới, vượt Paris và London. Hệ thống giao thông công cộng thông minh giảm thiểu rào cản di chuyển cho du khách quốc tế.
Việt Nam với 5 tuyến metro mới: Cơ hội và kỳ vọng
5 tuyến đường sắt đô thị trọng điểm của Hà Nội là chương trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn chưa từng có, thể hiện quyết tâm thay đổi diện mạo đô thị. Mục tiêu cơ bản hoàn thành vào năm 2030, định hình bộ khung huyết mạch kết nối các hành lang phát triển và cực tăng trưởng kinh tế.
Liên danh Vinhomes và VinSpeed làm tổng thầu EPC, tận dụng năng lực thi công thần tốc và quản trị dự án quy mô lớn. VinSpeed hiện là chủ đầu tư hai dự án đường sắt tốc độ cao Bến Thành - Cần Giờ và Hà Nội - Quảng Ninh, sử dụng công nghệ hầm ngầm TBM từ Đức và hệ thống điều khiển từ châu Âu. Sự tham gia của nhà thầu nội địa hứa hẹn rút ngắn tiến độ, đảm bảo đồng bộ kỹ thuật, hạn chế chậm tiến độ so với dự án ODA trước đây.
Tiềm năng du lịch Việt Nam: Hành lang khí hậu an toàn
Hà Nội sở hữu tài nguyên du lịch văn hóa, lịch sử, ẩm thực phong phú nhưng lâu nay chịu rào cản giao thông mặt đất quá tải. Thực tế từ tuyến Cát Linh - Hà Đông và đoạn trên cao Nhổn - ga Hà Nội cho thấy người dân và du khách thích nghi nhanh với du lịch nội đô bằng tàu điện. Theo Sở Du lịch Hà Nội, quý I năm 2026, Thủ đô đón 8,82 triệu lượt khách, trong đó khách quốc tế đạt 2,4 triệu lượt (tăng 20,5% so với cùng kỳ).
Tấm vé ngày từ 24.000 đến 40.000 đồng cho di chuyển không giới hạn thu hút gia đình và du khách quốc tế tham gia tour du lịch xanh. Khi 5 tuyến metro hoàn thành, kết nối từ sân bay Nội Bài vào các điểm di sản, Hà Nội tạo lập "hành lang khí hậu an toàn", nâng cao chất lượng trải nghiệm bất chấp thời tiết khắc nghiệt. Không gian du lịch mở rộng theo 9 cực tăng trưởng và hành lang đô thị mới.
Kinh tế đêm và văn hóa metro: Đòn bẩy sáng tạo
Hệ thống metro là mạch máu cho phát triển kinh tế đêm và sản phẩm du lịch sáng tạo dọc nhà ga. Hà Nội phê duyệt đề án phát triển 6 mô hình kinh tế đêm, gồm trình diễn ánh sáng, nghệ thuật, ẩm thực xuyên đêm từ 18h đến 6h tại phố cổ, hồ Tây, tổ hợp thương mại 24/7 và hành lang sông Hồng. Metro hoạt động an toàn, đúng giờ sẽ kết nối các không gian trải nghiệm đêm này.
Du khách có thể thưởng thức ẩm thực phố cổ, di chuyển bằng metro số 10 tham quan khu phát triển mới phía Bắc sông Hồng hay khu di tích Cổ Loa, kết thúc đêm bằng du thuyền sông Hồng mà không lo an toàn hay ùn tắc. Việc "thổi hồn" văn hóa vào mỗi chuyến đi đã tạo dấu ấn mạnh mẽ: tour "Hành trình di sản Metro 2A", tàu văn hóa "5 Cửa Ô" kết nối Hà Nội - Từ Sơn (Bắc Ninh), đoàn tàu "Hoa Phượng Đỏ" Hà Nội - Hải Phòng đón hàng chục vạn lượt khách nhờ tích hợp âm nhạc dân gian, ẩm thực truyền thống.
Khi 5 tuyến metro mới đi vào hoạt động, mỗi nhà ga sẽ là cửa ngõ văn hóa sống động, thiết kế kiến trúc đặc trưng vùng miền, tích hợp không gian triển lãm nghệ thuật, quà lưu niệm thủ công, biến mỗi hành trình metro thành du hành văn hóa độc đáo. Triển khai đồng bộ mạng lưới metro theo tầm nhìn quy hoạch 100 năm là bệ phóng tái cấu trúc không gian đô thị Thủ đô, đưa du lịch Việt Nam bứt phá, vươn tầm cạnh tranh với Thái Lan.
