Tháng 6/2026, xuất khẩu thủy sản Việt Nam đạt gần 1,1 tỷ USD, tăng 21% so với cùng kỳ năm 2025, theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP). Kết quả này phản ánh sự cải thiện nhu cầu tại nhiều thị trường trọng điểm, đặc biệt là Trung Quốc và Hoa Kỳ, góp phần đưa tăng trưởng xuất khẩu 6 tháng đầu năm đạt mức hai con số.
Tăng trưởng đồng đều ở các nhóm hàng chủ lực
Tôm tiếp tục dẫn dắt với kim ngạch 445,9 triệu USD trong tháng 6, tăng 20,7%. Cá tra đạt 209,1 triệu USD, tăng 7,7%, trong khi nhóm cá các loại khác đạt 198,8 triệu USD, tăng 19,8%. Đáng chú ý, xuất khẩu cá ngừ đạt 85,9 triệu USD, tăng 28%; mực, bạch tuộc đạt 77,9 triệu USD, tăng 26,5%; cua, ghẹ và giáp xác khác đạt 45,3 triệu USD, tăng 55,1%. Nhuyễn thể có vỏ tăng mạnh nhất với 31,3 triệu USD, tăng 77,8%.
Thị trường Trung Quốc và Hoa Kỳ phục hồi mạnh
Trung Quốc (bao gồm Hong Kong) là điểm sáng với kim ngạch 256,6 triệu USD trong tháng 6, tăng 32,2%. Xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 195,3 triệu USD, tăng 48,3%, cho thấy sự phục hồi rõ nét sau thời gian trầm lắng. Trong khi đó, Nhật Bản đạt 150,2 triệu USD, tăng nhẹ 0,3%; EU đạt 101,5 triệu USD, tăng 6,3%; Hàn Quốc đạt 88,3 triệu USD, tăng 29,5% và ASEAN đạt 69,4 triệu USD, tăng 16,5%.
6 tháng đầu năm: Tôm và cá tra giữ vai trò trụ cột
Lũy kế 6 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu thủy sản đạt gần 5,8 tỷ USD, tăng 12,8% so với cùng kỳ năm trước. Tôm đạt 2,3 tỷ USD, tăng 13,6%, chiếm 40,5% tổng kim ngạch, nhờ động lực từ thị trường Trung Quốc với các sản phẩm tôm sú, tôm hùm, tôm đông lạnh. Tuy nhiên, tại Hoa Kỳ, tôm Việt Nam chịu sức ép cạnh tranh lớn từ Ecuador, Indonesia, Ấn Độ, cùng các quy định về thuế chống bán phá giá, SIMP, MMPA và yêu cầu truy xuất nguồn gốc.
Cá tra đạt 1,1 tỷ USD, tăng 12,1%, chiếm 19,4% tổng kim ngạch, nhờ nhu cầu ổn định đối với cá thịt trắng giá hợp lý. Ngành vẫn chịu áp lực từ giá nguyên liệu, thức ăn, logistics và các chương trình rà soát tại Hoa Kỳ. Nhóm cá khác cũng mang về 1,1 tỷ USD, tăng 12%, chiếm 19,3%.
Cá ngừ giảm nhẹ, hải sản khác tăng trưởng ấn tượng
Xuất khẩu cá ngừ 6 tháng đạt 452,7 triệu USD, giảm 2% dù tháng 6 tăng mạnh, do sức mua chậm và chi phí nguyên liệu cao. Ngược lại, mực, bạch tuộc đạt 380,2 triệu USD, tăng 18,8%; cua, ghẹ và giáp xác khác đạt 206,2 triệu USD, tăng 26,2%; nhuyễn thể có vỏ đạt 155,3 triệu USD, tăng 33,1%; nhuyễn thể khác tăng 84,4% lên 6,1 triệu USD.
Đa dạng hóa thị trường phát huy hiệu quả
Trung Quốc là thị trường nhập khẩu lớn nhất nửa đầu năm với 1,5 tỷ USD, tăng 37,9%, chiếm 25,8% tổng kim ngạch. Xuất khẩu sang Hoa Kỳ đạt 897,9 triệu USD, gần tương đương cùng kỳ, nhưng nhu cầu chưa bền vững do tồn kho, cạnh tranh giá và chính sách thuế quan. Nhật Bản đạt 787,5 triệu USD, tăng 0,7%; EU đạt 536,7 triệu USD, giảm 0,8% do thẻ vàng IUU. Trung Đông đạt 166,6 triệu USD, giảm 0,1%. Trong khi đó, Hàn Quốc tăng 9% lên 419,4 triệu USD; ASEAN tăng 15,8% lên 380,2 triệu USD; các thị trường khác tăng 17,1% lên 1,1 tỷ USD.
Bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký VASEP, nhận định: “Trong bối cảnh các nhà nhập khẩu ngày càng thận trọng, đơn hàng có xu hướng chia nhỏ, thời gian giao hàng ngắn hơn, yêu cầu cạnh tranh về giá cao hơn và siết chặt các tiêu chuẩn về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chứng nhận cũng như thời gian giao hàng, kết quả tăng trưởng của ngành cho thấy năng lực thích ứng của doanh nghiệp xuất khẩu đang từng bước được cải thiện.”
Thách thức từ chi phí logistics và rào cản kỹ thuật
Chi phí logistics tiếp tục là thách thức lớn. Cước vận tải container quốc tế tiến gần mức cao nhất trong gần hai năm do nhu cầu từ Hoa Kỳ lo ngại thuế mới. Ngành thủy sản phụ thuộc vào container lạnh, yêu cầu nghiêm ngặt về nhiệt độ và thời gian giao hàng, khiến mọi biến động về cước, phụ phí nhiên liệu, thiếu container hay tắc nghẽn cảng đều ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành và khả năng cạnh tranh, đặc biệt trên tuyến Hoa Kỳ và EU.
Theo VASEP, kết quả 6 tháng đầu năm tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng hai chữ số năm 2026. Để duy trì đà tăng, ngành cần phát huy lợi thế tại Trung Quốc, ASEAN, Hàn Quốc, củng cố tuân thủ yêu cầu tại Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, đồng thời kiểm soát chi phí đầu vào, logistics, gia tăng tỷ trọng sản phẩm chế biến sâu và nâng cao năng lực quản trị rủi ro.
