Ngày 30/6, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm hạn chế quyền công dân theo nơi sinh, khẳng định nguyên tắc hiến định đã tồn tại từ năm 1868: mọi người sinh ra trên đất Mỹ đều mặc nhiên là công dân.
Phán quyết lịch sử bảo vệ Tu chính án thứ 14
Theo WSJ, với tỷ lệ 6-3, các thẩm phán đã phủ quyết sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump, vốn dự định tước quyền công dân của trẻ em sinh tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư bất hợp pháp hoặc dùng thị thực tạm thời. Chánh án John Roberts nhấn mạnh: "Những người soạn thảo Tu chính án thứ 14 đã mở rộng lời hứa về quyền công dân cho mọi người sinh ra trên mảnh đất này, và chúng ta giữ lời hứa đó hôm nay".
Sắc lệnh của ông Trump vốn đã bị các tòa án cấp dưới ngăn chặn từ trước do trái với Tu chính án thứ 14 và tiền lệ pháp lý từ năm 1898. Chính quyền Mỹ lập luận rằng Tu chính án thứ 14 bị hiểu sai hơn một thế kỷ qua, cho rằng điều khoản này ban đầu nhằm bảo đảm quyền lợi cho con cái của các cựu nô lệ, thay vì áp dụng cho người nhập cư chưa có tư cách pháp nhân.
Đòn giáng mạnh vào chính sách nhập cư của Trump
Tổng thống Trump từng nhấn mạnh việc hạn chế quyền công dân là cần thiết để ngăn chặn tình trạng "du lịch sinh con". Đây là lần thứ ba trong năm nay Tòa án Tối cao ngăn chặn các sáng kiến chủ chốt của ông, sau khi bác bỏ chương trình thuế quan toàn cầu vào tháng 2 và ngăn cản việc sa thải thành viên hội đồng thống đốc Cục Dự trữ Liên bang vào thứ Hai tuần trước.
Mỹ là một trong khoảng 30 quốc gia áp dụng quyền công dân theo nơi sinh. Trong hơn 150 năm qua, hiến pháp Mỹ quy định bất kỳ ai sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều mặc định được cấp quốc tịch. Tu chính án thứ 14 bảo đảm: "Tất cả cá nhân sinh ra hoặc nhập tịch tại Mỹ, và chịu sự quản lý của nước này, đều là công dân của Mỹ và của tiểu bang nơi họ sinh sống".
