Tái hiện lễ thượng nêu Tết xưa tại Di sản Thành Nhà Hồ
Chiều ngày 9/2 (tức 22 tháng Chạp), tại khuôn viên Cổng Nam của Di sản Thế giới Thành Nhà Hồ, Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức một chương trình Giáo dục Di sản đặc sắc. Hoạt động trọng tâm là tái hiện lễ thượng nêu Tết xưa, dựa theo phong tục cung đình của vương triều Hồ vào dịp Tết Nguyên đán.
Ý nghĩa sâu sắc của nghi lễ truyền thống
Lễ Thượng nêu, còn được gọi là lễ Thượng tiêu hay lễ dựng nêu, là một phong tục truyền thống lâu đời của người Việt Nam. Nghi lễ này thể hiện mong ước về một năm mới quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, với cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho mọi nhà. Đồng thời, nó góp phần quan trọng vào việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa phi vật thể của vùng đất Tây đô lịch sử.
Hoạt động này đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân địa phương và du khách từ khắp nơi. Theo Ban Quản lý Di sản, việc dựng cây nêu lên chính là tín hiệu báo hiệu ngày Tết chính thức bắt đầu, mang đậm nét tâm linh và văn hóa.
Chi tiết về cây nêu và nghi thức
Cây nêu trong lễ này bao gồm hai loại chính: cây nêu quốc gia và cây nêu tư gia (dành cho các gia đình). Trong lịch sử các triều đại quân chủ Việt Nam, tục dựng nêu đã được đưa vào hoàng cung và trở thành một phong tục, điển chế đặc trưng dưới thời triều Hồ.
Cây nêu được dựng lên trong sự kiện có chiều cao hàng chục mét, được chốt chặt vững chắc ở phần gốc. Trên thân cây nêu, dòng chữ "Quốc thái dân an" được trang trí nổi bật, thể hiện ước vọng chung của cộng đồng. Đây không chỉ là một nghi lễ mà còn là nét đẹp trong truyền thống tâm thức người Việt, góp phần tích cực vào công tác bảo tồn di sản văn hóa tại địa phương và cả nước.
Hoạt động bổ trợ và thông điệp cộng đồng
Sau phần lễ dựng cây nêu, chương trình còn diễn ra hoạt động thả cá nhân dịp Tết ông Công, ông Táo (vào ngày 23 tháng Chạp). Nghi thức này nhằm cầu mong cho quốc thái dân an, đất nước thái bình, thịnh vượng, cùng với cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân.
Lãnh đạo Ban Quản lý Di sản Thành Nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa chia sẻ rằng, lễ thượng nêu và thả cá ông Công, ông Táo tại Di sản Thành Nhà Hồ không đơn thuần chỉ là việc tái hiện sinh động các nghi thức cổ truyền. Quan trọng hơn, đây là dịp để cộng đồng cùng nhau hướng về cội nguồn, tưởng nhớ các vị thần linh và chung tay cầu nguyện cho những điều tốt đẹp trong năm mới.
Việc tái hiện nghi lễ thượng nêu ngày Tết đã tạo cơ hội quý báu để nhân dân và du khách được trải nghiệm thực tế, đồng thời hiểu sâu sắc hơn về những nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam. Sự kiện này khẳng định giá trị bền vững của di sản trong đời sống hiện đại.
