Nhóm Skyline (Hà Nội) vừa trao tặng hai bức chân dung phục dựng của liệt sĩ Hoàng Văn Xoan và Hoàng Trung Tính cho Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu (94 tuổi) tại xã Lam Thành, huyện Yên Thành, Nghệ An. Đây là lần đầu tiên sau hơn 50 năm, bà Cháu được nhìn thấy khuôn mặt các con trai đã hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ.
Hai người con lên đường chiến đấu và mãi mãi không về
Mẹ Cháu có bảy người con, anh Hoàng Văn Xoan (sinh năm 1950) là con cả, anh Hoàng Trung Tính (sinh năm 1954) là con thứ hai. Năm 1968, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn ác liệt, anh Xoan vừa tròn 18 tuổi đã xung phong nhập ngũ, chiến đấu tại chiến trường Trị Thiên. Anh gửi về hai lá thư từ tiền tuyến, báo rằng “Con vẫn khỏe, bao giờ hết giặc con về”. Mẹ ôm mãi lá thư ấy mong anh bình an.
Năm 1970, anh Tính cũng viết đơn tình nguyện nhập ngũ, được biên chế vào đơn vị đặc công thuộc Tỉnh đội Nghệ An. Tháng 3/1972, đơn vị anh hành quân sang Lào làm nhiệm vụ. Cũng trong năm đó, Mẹ nhận được giấy báo tử của anh Tính, rồi sau đó là giấy báo tử của anh Xoan. Cả hai anh đều hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, chưa kịp lập gia đình, và phần mộ đến nay vẫn chưa được tìm thấy.
Kỷ vật duy nhất là tấm ảnh đen trắng
Bí thư Đảng ủy xã Lam Thành Nguyễn Trường Thi cho biết: “Hai liệt sĩ Hoàng Văn Xoan và Hoàng Trung Tính hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Đến nay, phần mộ của hai anh vẫn chưa được tìm thấy. Kỷ vật duy nhất anh Tính để lại là tấm ảnh đen trắng chụp trước khi sang Lào chiến đấu, còn anh Xoan không kịp có một tấm ảnh thờ. Bao năm nay, Mẹ Cháu thay di ảnh của anh trên bàn thờ bằng tấm bằng Tổ quốc ghi công, đây cũng chính là nỗi trăn trở, day dứt đối với Mẹ và những người thân trong gia đình. Do vậy, việc làm của nhóm Skyline là vô cùng thiêng liêng, ý nghĩa”.
Chia sẻ với phóng viên, bà Hoàng Thị Hòa, em gái hai liệt sĩ, bùi ngùi kể: “Khi đó tôi mới 14 tuổi, anh Tính 17 tuổi, so với anh Xoan thì anh Tính nghịch và sôi nổi hơn. Anh thích đi bộ đội nhưng chưa đủ tuổi nhập ngũ, vì thế đơn xung phong phải có chữ ký của bố mẹ mới được đi. Bố mẹ tôi bảo anh còn nhỏ, đợi ít năm nữa, nhưng anh tôi khăng khăng “nhất xanh cỏ, nhì đỏ ngực”. Thấy anh quyết tâm vậy, cuối cùng bố tôi cũng phải chịu, ký vào đơn để anh đi bộ đội”.
Khoảnh khắc mẹ gặp lại các con sau nửa thế kỷ
Trong buổi trao tặng, khi nhận được bức chân dung phục dựng của hai con trai, những ngón tay nhăn nheo của Mẹ Cháu run run miết nhẹ trên tấm ảnh, như thể hai đứa con trai bằng xương bằng thịt đã trở về. Lặng đi vài giây, Mẹ nghẹn ngào gọi: “Xoan ơi, Tính ơi...”, những người thân trong gia đình cũng giàn giụa nước mắt.
Ngoài hai bức chân dung, nhóm Skyline còn tặng Mẹ bức ảnh lớn cả ba mẹ con chụp chung. Trong bức ảnh, trước hiên nhà bình yên, hai anh ngồi kế bên ôm lấy cánh tay Mẹ. Anh Phùng Quang Trung, trưởng nhóm Skyline, người trực tiếp thực hiện ba bức ảnh, cho biết: “Khó khăn lớn nhất là không có ảnh của liệt sĩ Hoàng Văn Xoan. Việc phục dựng được thông qua trao đổi liên tục với thân nhân của liệt sĩ và phải chỉnh sửa rất nhiều lần. Sau khi thức trắng đêm để sửa từng đường nét bức chân dung, tôi vỡ òa niềm xúc động khi nhận được cuộc gọi của em gái liệt sĩ bảo rằng: “Cô không ngủ được cháu ạ. Cô đã khóc cả đêm khi nhìn thấy cháu làm được ảnh anh của cô”.
Ứng dụng công nghệ 3D và hành trình tri ân
Cùng với việc trao tặng ảnh, đây cũng là lần đầu nhóm Skyline sử dụng công nghệ 3D hologram fan (dùng các dải đèn LED gắn trên cánh quạt quay tốc độ cao để tạo ra hình ảnh 3D lơ lửng trong không khí) trình chiếu video về “cuộc đoàn tụ” của Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Cháu và hai con trai liệt sĩ.
Tính đến nay, nhóm Skyline đã lặng lẽ phục dựng hơn 12.000 bức chân dung các Anh hùng liệt sĩ trên khắp mọi miền Tổ quốc. Mỗi bức chân dung là một câu chuyện xúc động, và anh Trung cùng các thành viên may mắn được nghe, được chứng kiến. Anh Trung tâm sự: “Nhìn những người mẹ già, các anh/chị/em ôm lấy bức ảnh của các liệt sĩ òa khóc trong mừng tủi, tôi thấy mọi nỗ lực của mình và đồng đội là xứng đáng. Chúng tôi tâm niệm rằng, mỗi bức ảnh được phục chế, phục dựng như một lời tri ân sâu sắc của tuổi trẻ hôm nay dành cho thế hệ cha anh đã không tiếc máu xương, anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc; đồng thời hy vọng an ủi được phần nào nỗi đau của các gia đình liệt sĩ”.
Trong tháng 7 này, nhóm Skyline không kể ngày đêm, nỗ lực phục dựng hơn 1.000 bức ảnh để trao tặng đến các gia đình liệt sĩ trên cả nước. Anh Trung cũng gửi lời cảm ơn chân thành tới các thành viên trong nhóm - những người đã bền bỉ, lặng lẽ sát cánh cùng anh trên hành trình thực hiện công việc đầy ý nghĩa này. Bài và ảnh: TRẦN TRUNG HIẾU
