Khu cảnh quan văn hóa-sinh thái Vân Long-Kim Bảng-Tam Chúc (tỉnh Ninh Bình) chính thức được Trung tâm Di sản Thế giới UNESCO đưa vào Danh sách dự kiến Di sản thế giới theo Công ước 1972, sau khi Thủ tướng Chính phủ đồng ý chủ trương xây dựng hồ sơ đề cử. Đây là khu vực nổi bật với quần thể voọc mông trắng - một trong những loài linh trưởng đặc hữu quý hiếm nhất thế giới, có ý nghĩa quan trọng đối với bảo tồn đa dạng sinh học toàn cầu.
Bước tiến quan trọng trong hành trình trở thành Di sản thế giới
Việc UNESCO ghi nhận khu vực này vào danh sách dự kiến là nền tảng quan trọng để tỉnh Ninh Bình phối hợp với các bộ, ngành trung ương, địa phương liên quan, tổ chức quốc tế và các nhà khoa học triển khai nghiên cứu, xây dựng hồ sơ đề cử chính thức. Ông Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch tỉnh Ninh Bình, cho biết: “Việc xây dựng hồ sơ đề cử Di sản thế giới là một quá trình nghiên cứu khoa học công phu, đòi hỏi sự khách quan, chặt chẽ và tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế. Mỗi luận cứ khoa học, kết quả nghiên cứu, đánh giá về giá trị nổi bật toàn cầu, tính toàn vẹn của di sản hay mô hình quản lý đều có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng hồ sơ.”
Tổ chức hội thảo khoa học trong nước và quốc tế
Thời gian qua, Ninh Bình đã tổ chức các hội thảo khoa học trong nước và quốc tế với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia hàng đầu nhằm trao đổi kết quả nghiên cứu, lắng nghe đánh giá khách quan, phản biện khoa học độc lập và kinh nghiệm quốc tế. Từ đó, tỉnh tiếp tục hoàn thiện hồ sơ đề cử theo đúng quy định của Công ước Di sản thế giới năm 1972. Các chuyên gia đã chia sẻ kinh nghiệm xây dựng không gian đề cử, kiểu loại và lộ trình đề cử dựa trên ba trụ cột: tính giá trị, tính toàn vẹn; kế hoạch quản lý, bảo tồn dài hạn; và khả năng đáp ứng các yêu cầu của UNESCO.
Giá trị đa dạng sinh học đặc sắc được chứng minh
Qua số liệu điều tra và kết quả nghiên cứu, các nhà khoa học đã làm nổi bật giá trị đa dạng sinh học của khu vực Vân Long-Kim Bảng-Tam Chúc, chứng minh đây là nơi diễn ra các quá trình tiến hóa sinh học đặc trưng của hệ sinh thái núi đá vôi, là môi trường sống quan trọng của nhiều loài động, thực vật quý hiếm, đặc hữu như quần thể voọc mông trắng. Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Kim, Phó Chủ tịch Hội đồng Di sản văn hóa quốc gia, thành viên Ủy ban Di sản thế giới, nhấn mạnh việc tạo dựng cơ sở khoa học giàu sức thuyết phục cần làm rõ đặc tính tự nhiên của không gian di sản, cảnh quan đặc trưng của các dãy núi đá vôi thuộc hệ sinh thái karst, sự kết nối giữa các hệ sinh thái, khả năng thích ứng của con người với tự nhiên, và tính đa dạng của hệ động thực vật đặc hữu.
Định hướng phát triển bền vững dựa trên di sản
Ông Trần Song Tùng, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình, khẳng định: “Ninh Bình luôn kiên định quan điểm lấy di sản làm nền tảng phát triển, lấy văn hóa làm sức mạnh nội sinh, lấy thiên nhiên làm không gian phát triển và lấy con người làm trung tâm của mọi chính sách bảo tồn, phát huy giá trị di sản.” Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành thành phố trực thuộc Trung ương với đặc trưng đô thị di sản thiên niên kỷ, thành phố sáng tạo, phát triển hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường. Đồng thời, tỉnh sẽ tiếp tục đầu tư cho bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên, gìn giữ giá trị văn hóa và nâng cao vai trò của cộng đồng địa phương.
