Lễ Hội Đền Chùa Phượng Vũ 2026: Tái Hiện Nghi Lễ Rước Kiệu Dưới Nước Độc Đáo
Theo ông Trần Thanh Hải, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Vũ Thư, quần thể di tích đền, chùa Phượng Vũ được xây dựng từ thời nhà Lý, cách đây hơn 900 năm, là nơi tôn thờ Đức Thánh Tổ Lý triều Quốc sư Từ Đạo Hạnh. Vị thiền sư này nổi tiếng với công lao giúp dân trồng lúa, trồng dâu, dạy nghề và cứu giúp nhân dân trong lịch sử.
Thời Gian và Hoạt Động Chính của Lễ Hội
Lễ hội truyền thống đền, chùa Phượng Vũ năm 2026 sẽ được tổ chức từ ngày 23/2/2026 đến hết ngày 26/2/2026, tương ứng với ngày 7 đến ngày 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ. Trong khuôn khổ lễ hội, nhiều hoạt động văn hóa phong phú sẽ diễn ra, bao gồm các nghi lễ dâng hương tưởng nhớ Đức Thánh, cùng với các màn trình diễn nghệ thuật truyền thống như hát chèo, ngâm thơ, hát quan họ giao duyên và khai bút đầu xuân.
Điểm Nhấn Đặc Sắc: Nghi Lễ Rước Kiệu Dưới Nước
Một trong những điểm nhấn đặc sắc nhất của lễ hội là nghi lễ rước kiệu dưới nước, với hình ảnh kiệu thờ lướt trên mặt sông trong tiếng trống chiêng vang vọng. Nghi lễ này thể hiện sâu sắc văn hóa nông nghiệp lúa nước và mối quan hệ hài hòa giữa con người với thiên nhiên, như được phản ánh trong câu ca dao cổ: “Rước kiệu mùng chín tháng giêng/Kiệu quay sông nước ngả nghiêng đất trời”.
Màn rước kiệu dưới nước bao gồm ba chiếc kiệu: Kiệu Song Loan, kiệu Long Đình và kiệu Lễ. Mỗi kiệu được khiêng bởi một đoàn phù giá gồm tám trai tráng trong làng, từ 18 tuổi trở lên, được chọn lựa kỹ càng từ hơn 100 ứng viên đăng ký. Những người này phải thực hiện lễ xin đài âm dương vào ngày mồng 6 tháng Giêng để được tham gia.
Đoàn rước xuất phát từ đình làng, di chuyển qua nhiều ao hồ, ruộng đồng, sông nước và qua nhà các đời chủ hội trước khi lên chùa. Dù nước ngập đến người, đoàn phù giá vẫn tiến về phía trước một cách vững vàng, trên vai giữ chắc kiệu và đi chân trần, tạo nên một khung cảnh hùng tráng và đầy tâm linh.
Ý Nghĩa và Sức Hút của Lễ Hội
Lễ hội là dịp để người dân Thọ Lộc nói riêng và xã Vũ Thư nói chung tụ họp, cùng thành kính dâng lễ lên thánh Từ Đạo Hạnh, cầu mong cuộc sống no đủ và bình an. Bà Phạm Thị Như Phong, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Vũ Thư, chia sẻ rằng sự độc đáo và hấp dẫn của nghi thức rước kiệu, cùng nét tâm linh sâu sắc, đã thu hút hàng nghìn du khách thập phương, bất chấp thời tiết mưa phùn hay gió rét.
Đoàn rước tại lễ hội mang đậm sắc thái của cư dân trồng lúa nước vùng Đồng bằng Bắc Bộ, phản ánh truyền thống văn hóa lâu đời của địa phương. Mỗi buổi rước thường kết thúc đúng giờ chính Ngọ (12 giờ trưa), với ba kiệu được quy tụ tại đền thánh Từ Đạo Hạnh, mặc dù có những năm nghi lễ kéo dài đến 15 giờ.
Nỗ Lực Bảo Tồn và Phát Huy Di Sản
Nhằm làm rõ giá trị lịch sử-văn hóa của chùa Phượng Vũ và vai trò của Thiền sư Từ Đạo Hạnh, Đảng ủy xã Vũ Thư đã phối hợp với Nhóm Công bố quốc tế và Khoa Du lịch-Trường đại học Công đoàn tổ chức một hội thảo khoa học vào giữa tháng 1 vừa qua. Thông qua sự kiện này, xã Vũ Thư mong muốn khẳng định giá trị di sản văn hóa địa phương và đề xuất các giải pháp thiết thực để bảo tồn, phát huy di tích, gắn kết với phát triển kinh tế-xã hội và xây dựng bản sắc văn hóa trong giai đoạn mới.
Không khí lễ hội tràn ngập tại di tích lịch sử, văn hóa đền, chùa Phượng Vũ, tạo nên một sự kiện đáng nhớ, thu hút sự quan tâm của cộng đồng và du khách xa gần.
