Sáng sớm ngày 22/2, trong tiết trời mưa phùn, hàng nghìn người dân từ các xã Sóc Sơn và Đa Phúc đã tập trung tại quần thể đền Sóc để tham gia lễ rước kiệu trong khuôn khổ hội Gióng đầu xuân. Không khí lễ hội diễn ra trang nghiêm và đậm chất truyền thống dù thời tiết không thuận lợi.
Nghi thức cung tiến 8 lễ vật
Từ 5 giờ sáng, các lễ vật đã được chuẩn bị chu đáo và tập kết trước sân đền để tiến hành nghi thức cung tiến dâng Thánh. Theo truyền thống, nghi thức này bao gồm 8 lễ vật quan trọng: hoa tre, ngựa sắt, voi chiến, ngà voi, nữ tướng, trầu cau, cỏ voi và kiệu cầu húc. Mỗi lễ vật đều mang ý nghĩa sâu sắc gắn liền với truyền thuyết về Thánh Gióng - một trong Tứ bất tử của tín ngưỡng dân gian Việt Nam.
Lễ vật hoa tre thu hút đông đảo người dân
Trong số các lễ vật, hoa tre luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân. Năm nay, khoảng 10.000 cây hoa tre đã được chuẩn bị, được phát vào các thời điểm quan trọng như đêm giao thừa, đêm mộc dục (mùng 5 Tết) và ngày khai hội. Để tránh tình trạng chen lấn, xô đẩy như những năm trước, ban tổ chức đã thực hiện biện pháp phân phối có trật tự: sau lễ cung tiến, hoa tre được chuyển vào hậu cung đền Thượng, chia thành nhiều mâm nhỏ và phát lần lượt cho người dân.
Sự tham gia của hai xã Sóc Sơn và Đa Phúc
Một điểm đáng chú ý trong hội Gióng năm nay là lần đầu tiên có sự tham gia phối hợp của hai xã Sóc Sơn và Đa Phúc sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Sự kiện này không chỉ thể hiện tinh thần đoàn kết cộng đồng mà còn mang ý nghĩa trong việc bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa.
Ý nghĩa các lễ vật và truyền thuyết
Theo truyền thuyết dân gian, sau khi đánh tan giặc Ân, Thánh Gióng đã phi ngựa đến chân núi Sóc, cởi giáp trụ rồi cưỡi ngựa sắt bay về trời. Mỗi lễ vật trong nghi thức cung tiến đều gắn liền với những câu chuyện và bài học sâu sắc:
- Trầu cau: Tương truyền rừng Đan, thôn Đan Tảo là nơi Thánh Gióng từng dừng chân nghỉ ngơi, uống nước, ăn trầu và dạy dân điều hay lẽ phải. Ngày nay, người dân dâng trầu cau để bày tỏ lòng biết ơn.
- Ngà voi: Xã Đa Phúc cung tiến lễ vật này, gắn với sự tích voi chiến của Thánh Gióng nhớ chủ quay về làng. Hằng năm, người dân dâng ngà voi để cầu xin sự phù hộ, bình an.
- Nữ tướng: Năm nay, em Trần Thị Ánh Linh (10 tuổi) được chọn vào vai nữ tướng, đại diện cho thôn Yên Tàng. Gia đình em đã chuẩn bị chu đáo từ trước Tết cho vai diễn quan trọng này.
Di sản văn hóa được UNESCO công nhận
Ông Đào Anh Tú, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Sóc Sơn, cho biết Lễ hội Gióng tại quần thể đền Sóc không chỉ là một trong những lễ hội lớn của Hà Nội mà còn của cả nước. Đáng chú ý, lễ hội đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào năm 2010, khẳng định giá trị văn hóa độc đáo của di sản này.
Không khí lễ hội trong mưa
Dù trời mưa phùn với nhiệt độ khoảng 22 độ C, các đoàn rước kiệu cùng đông đảo người dân vẫn nhiệt tình tham gia. Các kiệu nữ tướng, kiệu hoa tre, kiệu Gióng, voi và hoa cau được rước qua các tuyến đường trong không khí trang nghiêm. Nhiều người dân như chị Nguyễn Thị Hạnh (thôn Đa Phúc) chia sẻ dù phải chờ đợi khá lâu nhưng việc được nhận lộc trực tiếp từ đền vẫn mang lại niềm vui khó tả.
Hội Gióng đền Sóc diễn ra hằng năm từ mùng 6 đến mùng 8 tháng Giêng âm lịch, thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương. Ngoài các nghi thức trang trọng, lễ hội còn có nhiều trò chơi dân gian đặc sắc, góp phần bảo tồn và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc.
