Khoảng 2.000-3.000 người di cư, chủ yếu từ Ma Rốc, đã tràn qua biên giới trên bộ và trên biển để vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong vài giờ ngày 30/7. Lực lượng biên phòng Tây Ban Nha gọi tình hình là “hoàn toàn hỗn loạn” khi đám đông bơi vòng qua mũi đất và trèo qua hàng rào biên giới thép gai.
Hãng tin AFP dẫn lời một phát ngôn viên chính phủ cho biết đã tìm thấy 9 thi thể trong đợt vượt biên. Phần lớn đám đông là nam thanh niên, nhưng cũng có những gia đình với phụ nữ và trẻ em.
Madrid điều động quân đội và cảnh sát
Trước tình hình nguy cấp, Bộ Nội vụ Tây Ban Nha thông báo điều động khẩn cấp 60 binh sĩ và 30 cảnh sát tới Ceuta để hỗ trợ lực lượng tại chỗ. Người đứng đầu chính quyền Ceuta, Juan Jesus Vivas, cảnh báo các trung tâm tiếp nhận người di cư đã quá tải. Ông đề nghị chính quyền trung ương ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia, nhưng đề xuất này bị bác bỏ vì “không phù hợp quy định”.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cam kết có “phản ứng ngay lập tức” và huy động mọi nguồn lực phối hợp với chính quyền Ma Rốc để khôi phục trật tự. Trong khi đó, tại khu vực biên giới, an ninh Ma Rốc đã dùng hơi cay và vòi rồng để giải tán đám đông tụ tập sát hàng rào.
Căng thẳng ngoại giao với Ý và phản ứng từ Mỹ
Diễn biến ở Ceuta ngay lập tức gây ra phản ứng từ châu Âu và Mỹ. Thủ tướng Ý Giorgia Meloni ngày 30/7 kêu gọi tạm đình chỉ quy chế đi lại trong khối Schengen đối với Tây Ban Nha. Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani chỉ trích quyết định của chính phủ Madrid cấp giấy tờ cho hơn 500.000 người nhập cư bất hợp pháp, gọi đây là sai lầm và khuyến khích nạn buôn người.
“Những hình ảnh từ Ceuta cho thấy quyết định của chính phủ Madrid cấp quyền công dân Tây Ban Nha, và do đó là quyền công dân châu Âu, cho hơn 500.000 người nhập cư bất hợp pháp là hoàn toàn sai lầm và khuyến khích nạn buôn người”, ông Tajani nói. Ông ám chỉ việc Madrid hồi tháng 4 đã cấp quy chế pháp lý cho 500.000 người nhập cư không giấy tờ để họ tham gia thị trường lao động.
Phản bác lại, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Luis Albares cho rằng tuyên bố của người đồng cấp Ý nhằm lợi dụng vấn đề nhập cư cho mục đích chính trị.
Từ Washington, Fox News dẫn lời người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly: “Tổng thống Donald Trump từ lâu đã cảnh báo châu Âu về những hậu quả nếu họ tiếp tục thực hiện các chính sách toàn cầu hóa cực tả, bao gồm cả việc tạo điều kiện cho làn sóng di cư ồ ạt”.
Ceuta - điểm nóng cửa ngõ châu Âu
Ceuta là thành phố tự trị của Tây Ban Nha nằm trên bờ biển Bắc Phi, có đường biên giới trên bộ duy nhất với Ma Rốc thuộc Liên minh châu Âu (EU). Thành phố này cùng với Melilla là hai vùng lãnh thổ Tây Ban Nha nằm ở lục địa châu Phi, thường xuyên trở thành điểm nóng của các làn sóng di cư muốn vào châu Âu.
Cuộc khủng hoảng lần này đặt ra thách thức lớn đối với chính sách nhập cư của Tây Ban Nha và EU. Việc Ý kêu gọi đình chỉ Schengen cho thấy sự bất đồng trong nội bộ khối về cách xử lý người xin tị nạn và người di cư kinh tế.
Trong khi đó, các nhân viên cứu hộ và lực lượng an ninh vẫn đang nỗ lực tìm kiếm những người mất tích ngoài biển. Con số 2.000-3.000 người vượt biên chỉ là ước tính ban đầu của truyền thông Tây Ban Nha và có thể tiếp tục tăng.
