Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiết lộ những chi tiết gây sốc về một vụ va chạm trên không hiếm gặp giữa máy bay không người lái (UAV) của Iran và trực thăng tấn công AH-64 Apache của Mỹ. Theo lời kể của ông Trump, chiếc UAV đã lao thẳng vào buồng lái của Apache, mắc kẹt giữa hai phi công, nhưng đầu đạn may mắn không phát nổ.
Diễn biến vụ việc
Trả lời phỏng vấn kênh Fox News ngày 10/6, Tổng thống Trump mô tả vụ việc là 'một điều kỳ diệu' khi cả hai thành viên tổ lái đều sống sót. Theo đó, chiếc Apache đang bay ở độ cao thấp gần lãnh thổ Iran thì bất ngờ bị một UAV tự sát đâm trúng. UAV mắc kẹt ngay trong khu vực buồng lái, giữa vị trí của hai phi công.
'Chiếc UAV bốc cháy nhưng không phát nổ. Hai phi công đã phải tìm mọi cách đưa trực thăng hạ cánh trong điều kiện nhiệt độ trong khoang tăng rất cao', ông Trump kể lại. Cuối cùng, trực thăng đáp xuống mặt biển và cả hai được lực lượng cứu hộ giải cứu an toàn.
Phản ứng từ các bên
Phát biểu sau đó tại Nhà Trắng, Tổng thống Mỹ tiếp tục nhấn mạnh rằng chiếc UAV đã mắc kẹt trong buồng lái và bốc cháy, song đầu đạn không kích hoạt. 'Đó thực sự là một điều kỳ diệu. Hai phi công đã thể hiện kỹ năng tuyệt vời, nhưng họ cũng rất may mắn', ông Trump nói, đồng thời ca ngợi chiến dịch giải cứu là 'đáng kinh ngạc'. Về phía Tehran, Iran không nhận trách nhiệm đối với sự cố. Ngoại trưởng Abbas Araghchi ám chỉ đây có thể là một tai nạn hoặc hậu quả từ hoạt động quân sự của Mỹ gần lãnh thổ Iran. 'Các lực lượng nước ngoài hoạt động quá gần lãnh thổ chúng tôi luôn đối mặt nguy cơ xảy ra sai sót do con người, tai nạn hoặc thậm chí trúng đạn lạc', ông Araghchi tuyên bố.
Điều tra và phân tích
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hiện vẫn chưa đưa ra kết luận chính thức về nguyên nhân vụ việc. Cơ quan này cho biết cuộc điều tra đang được tiến hành nhằm xác định chính xác điều gì đã xảy ra. Theo các nguồn tin được CNN dẫn lại, giới chức Mỹ cũng chưa thể khẳng định UAV Iran có chủ đích nhắm vào chiếc Apache hay đây chỉ là một vụ va chạm ngoài ý muốn trong điều kiện tác chiến phức tạp.
Tổng thống Trump không nêu cụ thể loại UAV liên quan. Tuy nhiên, một số nguồn tin am hiểu vụ việc cho biết chiếc phi cơ được cho là UAV tự sát dòng Shahed do Iran phát triển, loại vũ khí đã nhiều lần xuất hiện trong các cuộc xung đột tại Trung Đông và Đông Âu.
Khả năng sống sót của phi công
Một trong những câu hỏi được giới quan sát đặc biệt quan tâm là làm thế nào hai phi công có thể sống sót khi một UAV tự sát mang thuốc nổ lao thẳng vào khu vực buồng lái. Theo tài liệu kỹ thuật quân sự, AH-64 Apache được thiết kế với khả năng bảo vệ tổ lái ở mức rất cao. Buồng lái sử dụng các tấm giáp phức hợp boron carbide kết hợp lớp lót Kevlar nhằm hấp thụ và ngăn chặn mảnh văng. Thiết kế này cho phép Apache chịu được đạn cỡ lớn từ súng máy hạng nặng hoặc mảnh pháo phòng không. Hai phi công cũng được bố trí ở các khoang riêng biệt, ngăn cách bằng lớp vật liệu acrylic và polycarbonate dày, nhằm bảo đảm một người vẫn có khả năng điều khiển nếu vị trí còn lại bị trúng đạn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng trường hợp UAV mắc kẹt trong buồng lái mà không phát nổ là tình huống cực kỳ hiếm gặp. Cameron Chell, Giám đốc điều hành công ty công nghệ quốc phòng Draganfly, nhận định có nhiều khả năng khác nhau dẫn đến vụ việc. Theo ông, chiếc Apache có thể đã va chạm với UAV trong quá trình đánh chặn, bay vào vùng mảnh văng sau khi mục tiêu bị bắn hạ hoặc gặp sự cố kỹ thuật khi truy đuổi UAV. 'Apache thường xuyên thực hiện nhiệm vụ chống UAV. Trong điều kiện tác chiến ban đêm hoặc tầm nhìn hạn chế, va chạm ngoài ý muốn hoàn toàn có thể xảy ra', ông nói.
Cho đến nay, CENTCOM vẫn chưa công bố kết quả điều tra cuối cùng. Tuy nhiên, những gì được tiết lộ đã cho thấy đây là một trong những sự cố hàng không quân sự hiếm gặp nhất kể từ khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang trong thời gian gần đây.
