Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu biến động, Nga đang đẩy mạnh chiến lược “xoay trục sang châu Á” nhằm mở rộng hợp tác với Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Quan hệ thương mại, năng lượng và thanh toán bằng đồng nội tệ giữa hai bên có xu hướng gia tăng, trong khi Đông Nam Á ngày càng giữ vai trò quan trọng trong chính sách hướng Đông của Moskva.
Chiến lược hướng Đông của Nga
Chiến lược “xoay trục sang châu Á” của Nga được thúc đẩy mạnh mẽ từ sau năm 2014, khi Moskva đối mặt với các lệnh trừng phạt từ phương Tây. Việc tăng cường hợp tác với ASEAN không chỉ giúp Nga đa dạng hóa đối tác kinh tế mà còn củng cố vị thế địa chính trị tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo các chuyên gia, ASEAN với 10 quốc gia thành viên và dân số hơn 650 triệu người là thị trường tiềm năng cho xuất khẩu năng lượng, vũ khí và công nghệ của Nga.
Thương mại và đầu tư gia tăng
Kim ngạch thương mại giữa Nga và ASEAN đã tăng đáng kể trong những năm gần đây. Năm 2022, thương mại hai chiều đạt khoảng 20 tỷ USD, tăng 30% so với năm trước đó. Các mặt hàng chủ lực bao gồm dầu mỏ, khí đốt, than đá, phân bón, và lúa mì từ Nga, trong khi ASEAN xuất khẩu điện tử, dệt may và nông sản sang Nga. Ngoài ra, Nga đang thúc đẩy đầu tư vào các dự án năng lượng và cơ sở hạ tầng tại Đông Nam Á, đặc biệt là trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân và khí đốt tự nhiên hóa lỏng (LNG).
Thanh toán bằng đồng nội tệ
Một trong những điểm nhấn trong quan hệ Nga-ASEAN là việc đẩy mạnh thanh toán bằng đồng nội tệ, nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD. Nga đã ký các thỏa thuận song phương với một số nước ASEAN như Việt Nam, Thái Lan và Indonesia để sử dụng đồng rúp và nội tệ trong giao dịch thương mại. Điều này không chỉ giúp giảm rủi ro tỷ giá mà còn tăng cường hợp tác tài chính giữa hai bên.
Thách thức và triển vọng
Mặc dù quan hệ Nga-ASEAN đang phát triển tích cực, vẫn tồn tại nhiều thách thức. Sự cạnh tranh từ các cường quốc như Trung Quốc, Mỹ và Nhật Bản trong khu vực khiến Nga khó mở rộng ảnh hưởng. Ngoài ra, các lệnh trừng phạt của phương Tây đối với Nga cũng ảnh hưởng đến khả năng thanh toán và logistics. Tuy nhiên, với nhu cầu năng lượng ngày càng tăng của ASEAN và sự linh hoạt trong chính sách đối ngoại, hợp tác Nga-ASEAN được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng trong thời gian tới.
Nội dung phản ánh những chuyển động mới trong quan hệ Nga-ASEAN, đồng thời làm rõ cơ hội, thách thức và tác động của chiến lược hướng Đông đối với cục diện khu vực.
