Theo nguồn tin từ Al Arabiya ngày 3/5, Iran đã có bước ngoặt quan trọng khi từ bỏ một số điều kiện trước đây và đồng ý đưa chương trình hạt nhân vào đàm phán với Mỹ. Động thái này đánh dấu sự thay đổi rõ rệt so với lập trường trì hoãn trước đó của Tehran.
Đề xuất mới của Iran
Trước đó, một quan chức cấp cao Iran từng nói với Reuters rằng đề xuất của Tehran tập trung vào việc mở lại vận chuyển hàng hải ở eo biển Hormuz và chấm dứt lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ, trong khi các cuộc đàm phán hạt nhân được dành cho giai đoạn sau. Tuy nhiên, theo các nguồn tin mới, Iran hiện đã đồng ý thảo luận về chương trình hạt nhân, đề xuất giới hạn mức làm giàu uranium ở 3,5% và giảm dần lượng uranium đã làm giàu hiện có. Ngoài ra, đề xuất sửa đổi còn bao gồm việc mở cửa trở lại dần dần eo biển Hormuz để đổi lấy việc Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa. Đáng chú ý, Tehran đã từ bỏ yêu cầu rút quân Mỹ khỏi khu vực, thay vào đó tìm cách chấm dứt việc Mỹ tăng cường quân sự xung quanh biên giới và nhận được các đảm bảo quốc tế chống lại các cuộc tấn công trong tương lai.
Phản ứng từ Mỹ
Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông chưa xem xét kỹ nội dung đề xuất ban đầu từ Iran, nhưng khó có khả năng chấp nhận vì cho rằng Tehran chưa "trả một cái giá đủ lớn". Washington kiên quyết yêu cầu Iran phải chấp nhận các ràng buộc nghiêm ngặt đối với chương trình hạt nhân trước khi tiến tới chấm dứt xung đột. Cụ thể, Mỹ yêu cầu Iran từ bỏ hơn 400 kg uranium làm giàu ở mức cao, loại vật liệu có thể dùng để phát triển vũ khí hạt nhân.
Lập trường của Iran
Tehran khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích hòa bình, đồng thời để ngỏ khả năng chấp nhận một số giới hạn nếu các lệnh trừng phạt được dỡ bỏ. Cách đây 9 năm, Iran từng đồng thuận với các điều kiện tương tự trong thỏa thuận năm 2015, văn kiện mà sau này ông Trump rút khỏi.
Trong diễn biến liên quan, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ dẫn đường cho tàu hàng qua eo biển Hormuz như một "cử chỉ nhân đạo", trong bối cảnh Iran phong tỏa kéo dài và đàm phán hòa bình bế tắc. Tuy nhiên, người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, Ebrahim Azizi, cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào "cơ chế hàng hải mới" tại eo biển Hormuz sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn.
