Mỗi ngày, hàng nghìn du khách đổ về tòa nhà Wukang ở Thượng Hải, Trung Quốc, để chụp ảnh bên công trình được ví như "con tàu giữa lòng phố cổ". Thế nhưng, ít ai biết rằng phía sau vẻ đẹp kiến trúc ấy là cuộc sống đời thường của 118 hộ dân.
Hai thế giới tại cùng một địa điểm
Khi những tia nắng đầu tiên chiếu lên tòa nhà Wukang, hai thế giới cùng hiện diện. Bên ngoài, du khách từ khắp nơi giơ máy ảnh, điện thoại tìm góc chụp đẹp nhất. Công trình hình dáng con tàu khổng lồ với đường nét thanh lịch và bề dày lịch sử khiến nhiều người trầm trồ. Một du khách Tây Ban Nha nhận xét đây là tòa nhà đẹp nhất do kiến trúc sư nổi tiếng László Hudec thiết kế. Nhiều du khách Trung Quốc cũng cho biết họ chưa từng thấy công trình nào tương tự ở quê nhà.
Bên trong tòa nhà, ngày mới bắt đầu bằng những điều bình dị hơn. Có người mở cửa sổ xem thời tiết để phơi quần áo, có cụ già chậm rãi bước ra khu vườn trên tầng hai chăm sóc cây cối.
Lịch sử hơn một thế kỷ
Suốt hơn một thế kỷ, tòa nhà Wukang vừa là biểu tượng nổi tiếng của quận Từ Hối, Thượng Hải, vừa là mái nhà của 118 hộ dân. Công trình được xây dựng năm 1924 bằng bê tông cốt thép, trên khu đất rộng 1.580 m2, gồm 8 tầng với tổng diện tích sử dụng 9.275 m2.
Danh tiếng của một địa điểm du lịch nổi tiếng giao thoa với cuộc sống thường nhật. Công trình không bị thời gian làm lu mờ mà ngày càng hấp dẫn nhờ những nỗ lực bảo tồn và cải tạo liên tục, theo QQ.
Câu chuyện của cư dân lâu năm
Ông Trần Bình Ba đã sống tại đây suốt 68 năm, từ khi còn chưa đến tuổi mẫu giáo. Trong căn hộ của mình, cánh cửa kính màu xanh - vàng được lắp đặt từ hơn một thế kỷ trước vẫn còn nguyên vẹn. "Tòa nhà ngày càng đẹp hơn qua từng lần tu sửa", ông nói khi vuốt nhẹ lên sàn gỗ đã được đánh bóng qua nhiều thế hệ.
Điều khiến ông trân trọng nhất là những giá trị nguyên bản vẫn được giữ lại: trần nhà cao hơn 3 m, những tấm sàn gỗ cũ và các chi tiết phào thạch cao mang đậm dấu ấn Thượng Hải xưa. Lần trùng tu lớn năm 2019 để lại nhiều ấn tượng nhất với ông, khi không gian sống được cải thiện đáng kể, đặc biệt là khu vườn chung của cư dân. Dù từng sửa chữa một số khu vực như bếp và nhà vệ sinh, ông vẫn giữ nguyên tắc ưu tiên bảo tồn. Những thay đổi chủ yếu dừng ở việc sơn sửa tường và nâng cấp công năng sử dụng, hạn chế tác động đến kiến trúc ban đầu.
Thách thức trong quản lý và bảo tồn
Ông Đổng Lương, Phó giám đốc bộ phận kỹ thuật của Công ty Quản lý bất động sản Cao Kiến, cho biết việc quản lý một công trình lịch sử khác hoàn toàn với các khu dân cư thông thường. "Tòa nhà không chỉ là nơi ở mà còn là biểu tượng văn hóa của quận Từ Hối và của cả Thượng Hải. Chúng tôi vừa phải giải quyết nhu cầu sinh hoạt của cư dân, vừa phải giữ gìn các giá trị lịch sử", ông nói.
Trong quá trình trùng tu, các giá phơi đồ và dàn nóng điều hòa từng được di dời đồng loạt vào mặt trong tòa nhà nhằm bảo tồn hình ảnh nguyên vẹn của mặt tiền hướng ra đường phố. Khó khăn lớn nhất là cân bằng giữa bảo tồn và sử dụng. Với các tòa nhà hiện đại, sự cố có thể được xử lý bằng vật liệu hoặc công nghệ mới. Nhưng với công trình lịch sử, mọi can thiệp đều phải được tính toán cẩn trọng để không làm thay đổi cấu trúc nguyên gốc.
Giải pháp bảo tồn thông minh
Ban quản lý áp dụng phương châm "phòng ngừa hơn sửa chữa", thường xuyên kiểm tra mái nhà, hệ thống thoát nước và mặt ngoài công trình. Trước mùa mưa bão hoặc những đợt thời tiết cực đoan, tần suất kiểm tra được tăng lên nhằm phát hiện sớm các nguy cơ.
Bên trong tòa nhà lắp đặt 120 camera giám sát, hệ thống bơm nước sinh hoạt và phòng cháy chữa cháy hoạt động liên tục. Chính quyền thành phố cũng thiết lập các điểm giám sát từ xa để theo dõi độ lún và rung động của công trình theo thời gian thực. "Bảo tồn không có nghĩa là biến tòa nhà thành hiện vật trưng bày. Điều quan trọng là vừa giữ được diện mạo lịch sử, vừa để người dân sống thoải mái bên trong và để ký ức đô thị tiếp tục được truyền lại cho các thế hệ sau", ông Đổng nói.
