Ngư dân Hội An và bức ảnh 'Mắt cá' chinh phục giải thưởng quốc tế
Khi bức ảnh "Fish Eyes" (Mắt cá) của nhiếp ảnh gia Sophia Spurgin được công bố giành giải cao nhất tại cuộc thi nhiếp ảnh ở London, hình ảnh người ngư dân với khuôn mặt hằn nếp nhăn cùng động tác kéo rớ đã lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội. Trong khi đó, nhân vật chính của bức ảnh - ông Đỗ Văn Mười (70 tuổi) - vẫn đang làm công việc quen thuộc trên dòng sông cách nhà khoảng một km.
Hơn 40 năm gắn bó với sông nước
Ông Mười chia sẻ: "Tôi phấn khởi và bất ngờ khi biết mình xuất hiện trong một tác phẩm nhiếp ảnh giành giải quốc tế". Tuy nhiên, sự chú ý từ truyền thông và những tranh luận trên mạng xã hội không làm xáo trộn nhịp sống thường ngày của người ngư dân này.
Mỗi sáng, ông vẫn rời nhà ở xã Nam Phước, thành phố Đà Nẵng từ sớm và chỉ trở về khi trời đã xế chiều. Những hôm nhiều cá, công việc còn kéo dài hơn nữa. Với ông, việc kéo rớ hay giơ cá lên trước mặt không phải là "diễn" mà là những động tác tự nhiên gắn với công việc đã theo ông gần như cả đời.
"Con cá trong ảnh là cá đối, tôi tự kéo lên vào buổi sáng để cho khách xem", ông Mười kể lại khoảnh khắc được ghi lại trong bức ảnh đoạt giải.
Khoảnh khắc định mệnh trên sông Thu Bồn
Tác giả Sophia Spurgin gặp ông Mười trong chuyến du lịch cuối tháng 11/2025. Bà đã tự lên kế hoạch hành trình từ Bắc vào Nam thay vì đi theo tour, với mong muốn khám phá một điểm đến "khác biệt so với nước Anh".
"Tôi biết mình muốn đến Hội An vì đây là một thành phố rất 'ăn ảnh'", nhiếp ảnh gia người Anh chia sẻ. Hướng dẫn viên đã đưa bà ra sông Thu Bồn từ trước bình minh, nơi ông Mười được mời đến để tạo dáng cùng lưới đánh cá.
Cuối buổi chụp, hướng dẫn viên đề nghị ngư dân cầm hai con cá nhỏ để Sophia chụp một bức ảnh mang tính hài hước. Và từ đó, "Fish Eyes" ra đời trong bối cảnh hoàn toàn tự nhiên.
Từ ngư dân trở thành 'gương mặt quen thuộc' của du lịch Hội An
Khoảng 5 năm trở lại đây, khi du lịch phát triển mạnh mẽ, công việc của ông Mười đã vượt ra ngoài ranh giới của một ngư dân thuần túy. Những buổi kéo rớ không chỉ để mưu sinh mà còn trở thành trải nghiệm đặc biệt dành cho du khách.
Du khách đến đây để quan sát cách người dân thả lưới, kéo cá, thậm chí trực tiếp tham gia và chụp ảnh cùng ông. Từ một ngư dân bình thường, ông dần trở thành "gương mặt quen thuộc" trong giới nhiếp ảnh du lịch.
Hình ảnh ông trên thuyền, bên tấm lưới hay giữa dòng sông xuất hiện ngày càng nhiều trong các bộ ảnh về đời sống Hội An. Ông cho biết đã làm mẫu cho không ít nhiếp ảnh gia với nhiều cách thể hiện khác nhau.
Bức ảnh đoạt giải và những con số ấn tượng về du lịch Hội An
Cuộc thi LCE Photographer of the Year do London Camera Exchange tổ chức từ năm 2024, dành cho mọi đối tượng từ nghiệp dư đến chuyên nghiệp. Năm 2026, cuộc thi nhận bài từ 15/10/2025 đến 21/1/2026, thu hút khoảng 14.500 tác phẩm ở các hạng mục:
- Hành động
- Phong cảnh
- Chân dung
- Đường phố
- Du lịch
- Động vật hoang dã
Nhiếp ảnh gia Sophia Spurgin chiến thắng 2 hạng mục "Du lịch" với Fish Eyes và "Động vật hoang dã" với tác phẩm Fighting Foxes in the Rain. Bức ảnh về ngư dân Hội An cũng giúp bà dành giải chiến thắng chung cuộc.
Trong khi đó, số liệu thống kê cho thấy sự phục hồi và phát triển mạnh mẽ của du lịch Hội An:
- Năm 2019: 4 triệu lượt khách quốc tế
- Giai đoạn 2020-2021: ảnh hưởng nặng nề bởi Covid-19
- Năm 2022: 0.61 triệu lượt khách
- Năm 2023: 3 triệu lượt khách
- Năm 2024: 3.5 triệu lượt khách
- Năm 2025: 7.6 triệu lượt khách (sau sáp nhập)
Những hy vọng và dự định tương lai
Trước những tranh cãi trên mạng xã hội về bức ảnh, ông Mười không hề bận tâm. Với ông, đó chỉ là một khoảnh khắc trong công việc thường ngày. Điều ông quan tâm hơn là hình ảnh đời sống ngư dân Việt Nam được biết đến rộng rãi hơn.
"Tôi hi vọng được gặp lại tác giả bức ảnh và in tấm hình treo trong nhà như một kỷ niệm", ông Mười bày tỏ.
Sau giải thưởng lần này, nhiếp ảnh gia Sophia cũng dự định quay lại Việt Nam trong tương lai, lần này dành riêng cho một chuyến đi nhiếp ảnh đúng nghĩa cùng bạn bè. Bà khẳng định: "Việt Nam chắc chắn là một điểm đến hàng đầu cho nhiếp ảnh".
Trên dòng sông nơi từng có nhiều rớ cá hoạt động sôi nổi, nay chủ yếu là những người lớn tuổi như ông Mười còn bám nghề, trong khi lớp trẻ đã chuyển sang công việc khác. Câu chuyện về "ông Mười Hội An" không chỉ là câu chuyện về một bức ảnh đoạt giải, mà còn là câu chuyện về sự gắn bó, kiên trì và những giá trị văn hóa đang dần thay đổi.
