Làng Lò Phú Yên: Nét bình yên bên biển với mái ngói đỏ và cát núi lửa độc đáo
Làng Lò nép mình bên bờ biển phường Hòa Hiệp Trung, thị xã Đông Hòa, tỉnh Phú Yên, tạo nên một bức tranh yên ả với những mái ngói đỏ san sát hướng ra biển. Ngôi làng này, từng thuộc Đắk Lắk trước đây, nay là điểm đến thu hút du khách nhờ vẻ đẹp mộc mạc và nhịp sống chậm rãi.
Vẻ đẹp bình minh và kiến trúc cổ kính
Làng Lò đẹp nhất vào lúc bình minh, khi ánh nắng vàng dịu phủ khắp, mặt biển lặng như gương, điểm xuyết vài chiếc thuyền trở về sau chuyến ra khơi. Dạo qua những con hẻm nhỏ, du khách dễ dàng cảm nhận nét mộc mạc của làng chài với những bức tường cũ, căn nhà xưa, hoa giấy rực rỡ và không khí thanh bình. Phần lớn những ngôi nhà ở đây được xây dựng từ thập niên 60, 70 của thế kỷ trước, theo kiểu nhà hai gian, tường vàng, mái ngói đỏ. Dù thời gian đã để lại dấu vết rạn nứt và lớp vôi phai màu, người dân vẫn cố gắng giữ nguyên nếp nhà cũ, tạo nên một di sản kiến trúc quý giá.
Sự chuyển mình sang du lịch cộng đồng
Nhận thấy lượng khách du lịch ngày càng tăng, đặc biệt vào dịp lễ, Tết, nhiều hộ dân tại làng Lò đã chuyển hướng sang làm du lịch. Họ sửa sang nhà cửa, mở homestay, trang trí thêm đèn lồng đỏ và tiểu cảnh để thu hút khách. Một số hộ khác tận dụng lợi thế địa phương để bán hải sản tươi sống và nước giải khát phục vụ du khách. Ông Nguyễn Văn Hòa, một người dân trong làng, chia sẻ: "Gia đình tôi trước đây sống bằng nghề đi biển, nhưng vài năm gần đây khách du lịch đến đông hơn nên chúng tôi cải tạo nhà làm homestay, bán cà phê, trà sữa để có thêm thu nhập. Tôi học cách làm du lịch chuyên nghiệp, phục vụ khách hết mình và vui vẻ."
Nguồn gốc tên gọi và đặc điểm tự nhiên độc đáo
Tên gọi làng Lò bắt nguồn từ nghề hấp, sấy cá từng nuôi sống nhiều thế hệ. Trước đây, người dân xây lò gạch trét bùn rơm để giữ nhiệt, cá đánh bắt về được muối và sấy khô để bảo quản. Khói lò đỏ lửa ngày đêm từng là hình ảnh quen thuộc, nhưng khi phương pháp ướp đá phát triển, nghề này dần mai một, chỉ còn lại cái tên làng Lò. Không chỉ có mái ngói đỏ, làng Lò còn sở hữu bãi biển với loại cát đỏ vàng đặc trưng của cát núi lửa, hạt to, tròn và mịn – một nét hiếm gặp dọc dải ven biển miền Trung, tạo nên diện mạo riêng biệt cho vùng này.
Những câu chuyện cá nhân và định hướng phát triển
Bà Võ Thị Dung (54 tuổi) là chủ nhân của một trong những căn nhà xưa đẹp nhất làng Lò, được cha xây vào năm 1978. Căn nhà này chưa từng sửa chữa hay sơn lại, có hàng rào đá xếp và khoảng sân cát bồi phẳng lì. Bà Dung cho biết: "Khách du lịch thường đến nhà tôi chụp ảnh vì thích nét xưa cũ. Dù sau này thế nào, tôi và chị em gái vẫn quyết giữ gìn căn nhà kỷ niệm này. Cuộc sống rộn ràng hơn khi khách về nhiều." Tết năm nay, lượng khách đến tham quan tăng rõ rệt, với nhiều nhóm bạn trẻ và gia đình chọn làng Lò làm điểm "đi trốn" đầu năm. Chị Trần Minh Anh, du khách từ TP.HCM, bày tỏ: "Tôi bất ngờ vì ở Phú Yên có một ngôi làng đẹp và yên bình như vậy. Ở lại homestay, buổi sáng ra biển mua cá, chiều ngắm hoàng hôn thật thư giãn." Theo UBND phường Hòa Hiệp, địa phương đang khuyến khích phát triển du lịch cộng đồng bền vững, gắn với bảo tồn văn hóa làng chài, định hướng làm homestay và dịch vụ ăn uống vừa phải để tránh phá vỡ cảnh quan.
So sánh với làng Tu Thó: Từ khó khăn đến hồi sinh
Trong khi làng Lò phát triển du lịch từ nền tảng yên bình, làng Tu Thó ở Quảng Ngãi lại có câu chuyện khác. Trong hơn 20 năm qua, dân làng Tu Thó đã ba lần tháo dỡ nhà chạy sạt lở và ba lần dựng lại cuộc sống sau thiên tai. Tết này, làng Tu Thó đã hồi sinh, chuyển mình thành làng du lịch cộng đồng giữa đại ngàn, minh chứng cho sức sống mãnh liệt của cộng đồng ven biển Việt Nam.
