Hội thảo tại Tuyên Quang đề ra hướng đi bền vững cho trà Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu
Hội thảo chuyên đề với chủ đề phát triển vùng trà Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu đã thu hút sự tham dự của hơn 150 đại biểu đến từ các cơ quan quản lý nhà nước, giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Sự kiện diễn ra vào sáng ngày 17/4, trước thềm Lễ hội Trà Shan tuyết Tuyên Quang 2026, nhằm đánh giá toàn diện thực trạng và tiềm năng của "kho báu trà cổ" độc đáo tại xã Hồ Thầu, một tài sản quý giá mà không phải địa phương nào cũng may mắn sở hữu.
Đa dạng ý kiến đóng góp cho tương lai phát triển
Tại hội thảo, nhiều ý kiến thiết thực đã được đưa ra để định hình tương lai cho trà Shan tuyết. Các đề xuất nổi bật bao gồm việc đẩy mạnh chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị sản phẩm, xây dựng thương hiệu mạnh đạt chuẩn OCOP, đồng thời hình thành các mô hình du lịch gắn kết với trải nghiệm văn hóa, sinh thái và chăm sóc sức khỏe. Trà không chỉ đơn thuần là thức uống mà còn có thể trở thành "chất liệu" chính cho một hệ sinh thái kinh tế rộng lớn và đa dạng hơn.
Phát biểu khai mạc từ chuyên gia hàng đầu
Phát biểu khai mạc hội thảo, Tiến sĩ Đào Xuân Hưng, Tổng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh: "Với diện tích hơn 1.500ha trà cổ thụ, trong đó có nhiều cây hàng trăm năm tuổi, Hồ Thầu đang nắm giữ một 'kho báu' thiên nhiên vô giá". Ông cho rằng câu chuyện của trà Shan tuyết Hồ Thầu không chỉ xoay quanh kinh tế mà còn là hành trình bảo tồn bản sắc và tìm kiếm con đường phát triển bền vững cho cộng đồng địa phương.
Cộng đồng người Dao và người Mông là trung tâm của chuỗi giá trị
Một điểm đáng chú ý được nêu bật là vai trò trung tâm của người Dao và người Mông – những cộng đồng đã gắn bó mật thiết với rừng chè qua nhiều thế hệ. Từ khâu trồng trọt, chăm sóc, chế biến đến phát triển du lịch, tất cả đều xoay quanh sinh kế của họ. Khi người dân có thể sống ổn định nhờ vào trà, câu chuyện bảo tồn mới có cơ hội được duy trì lâu dài và hiệu quả.
Xu hướng phát triển trong bối cảnh hiện nay
Theo Tiến sĩ Đào Xuân Hưng, trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng xanh, du lịch trải nghiệm và kinh tế tuần hoàn đang phát triển mạnh mẽ, việc kết hợp sản xuất trà Shan tuyết với du lịch nông nghiệp là một hướng đi đúng đắn và đầy tiềm năng. Du khách không chỉ đến để thưởng thức trà ngon mà còn để trải nghiệm quy trình sản xuất, khám phá văn hóa bản địa, hòa mình vào thiên nhiên và đời sống của người dân vùng cao.
Chuyển hướng từ khai thác tài nguyên sang khai thác giá trị văn hóa
Với diện tích tự nhiên hơn 13.680ha, sở hữu đỉnh Chiêu Lầu Thi và 8.303ha rừng đặc dụng, Hồ Thầu đang chuyển hướng từ việc khai thác tài nguyên đơn thuần sang tập trung khai thác các giá trị văn hóa và kinh tế bền vững. Hội thảo đã trở thành một diễn đàn quan trọng, nơi các nhà quản lý, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng nhau "hiến kế" giúp xã Hồ Thầu vừa bảo tồn nguồn gene trà Shan tuyết cổ, vừa khai thác hiệu quả giá trị kinh tế thông qua mô hình du lịch nông nghiệp tuần hoàn.
Những điểm hạn chế và hướng đi mới được thảo luận
Tại các phiên thảo luận, các đại biểu đã thẳng thắn chỉ ra những điểm hạn chế hiện nay, đồng thời đề xuất nhiều hướng đi đáng chú ý:
- Tăng cường liên kết giữa các hợp tác xã, doanh nghiệp và đơn vị lữ hành để tạo ra giá trị cao hơn so với việc chỉ bán nguyên liệu trà thô.
- Xã hội hóa công tác bảo tồn cây trà cổ, thu hút sự tham gia của cộng đồng.
- Xây dựng tiêu chuẩn cụ thể để các nhà vườn có thể đón tiếp khách du lịch một cách chuyên nghiệp.
- Phát triển không gian trải nghiệm giúp du khách cảm nhận trọn vẹn văn hóa trà đặc sắc.
- Khuyến khích các mô hình du lịch sức khỏe, nghỉ dưỡng kết hợp với thiền trà để đa dạng hóa dịch vụ.
Ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác
Trong khuôn khổ hội thảo, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường và Ủy ban Nhân dân xã Hồ Thầu đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU). Thỏa thuận này nhằm tăng cường phối hợp trong công tác truyền thông, xúc tiến quảng bá hình ảnh vùng trà Shan tuyết cổ thụ Hồ Thầu, đồng thời hỗ trợ kết nối các nguồn lực khoa học, doanh nghiệp và du lịch để thúc đẩy phát triển mô hình du lịch nông nghiệp tuần hoàn tại địa phương.
Lễ phát động trồng dặm cây trà Shan tuyết cổ thụ
Trước đó, vào chiều ngày 16/4, tại thôn Chiến Thắng, xã Hồ Thầu (Tuyên Quang) đã diễn ra Lễ phát động trồng dặm cây trà Shan tuyết cổ thụ. Với chủ đề "Phát huy giá trị vùng trà Shan tuyết cổ thụ gắn với phát triển du lịch nông nghiệp", sự kiện không chỉ nhằm phục hồi những diện tích chè già cỗi mà còn mở ra hướng đi mới bền vững, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế cho địa phương.
