Du lịch Malaysia đối mặt thách thức kép giữa mùa quảng bá
Giữa lúc Malaysia tăng tốc chiến dịch "Visit Malaysia 2026" nhằm thu hút khách quốc tế, ngành du lịch nước này lại vấp phải hai trở ngại lớn: giá vé máy bay đường dài tăng vọt và tình trạng gián đoạn bay qua khu vực Trung Đông. Những yếu tố bất lợi này đang đẩy tham vọng du lịch của quốc gia Đông Nam Á vào thế khó khăn, bất chấp những thành công ấn tượng trong năm 2025.
Câu chuyện từ một du khách và "cú sốc" từ bầu trời
Câu chuyện của Julia, một du khách 22 tuổi đến từ Romania, phần nào phản ánh thực trạng chung. Cô từng lên kế hoạch du xuân tại Malaysia, di chuyển từ Kuala Lumpur đến Sarawak để thăm người thân. Tuy nhiên, kế hoạch đổ vỡ khi giá vé máy bay bất ngờ tăng lên 3.000 euro, cùng với hàng loạt chuyến bay bị xáo trộn do xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran khiến không phận khu vực bị đóng cửa.
"Tôi không đủ khả năng chi trả cho việc đó", Julia chia sẻ với This Week in Asia. Ban đầu, cô dự định bay với hãng Emirates qua Dubai hoặc Abu Dhabi, nhưng tình hình bất ổn đã đẩy lịch trình vào hỗn loạn và khiến các lựa chọn thay thế trở nên cực kỳ đắt đỏ.
Bối cảnh lạc quan bị phủ bóng
Malaysia bước vào năm 2026 với tâm thế lạc quan sau khi đón hơn 42 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2025, tăng 11,2% so với năm trước. Du lịch tiếp tục là một trụ cột kinh tế quan trọng, với mục tiêu thu hút 43 triệu lượt khách trong năm nay.
Theo Cục Thống kê Malaysia, ngành du lịch đã mang về 291,9 tỷ ringgit (tương đương 74,5 tỷ USD) trong năm 2024, đóng góp 15,1% vào GDP cả nước. Chi tiêu của khách quốc tế cũng ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng 41,1%.
Áp lực từ giá nhiên liệu và điểm yếu hàng không
Tuy nhiên, cú sốc mà Malaysia đang đối mặt lại đến từ lĩnh vực hàng không. Theo Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế, giá nhiên liệu máy bay trung bình toàn cầu đã tăng 11,2% chỉ trong một tuần, lên mức 175 USD/thùng. Reuters cũng cho biết giá nhiên liệu máy bay tại châu Á tăng gần 80% kể từ khi xung đột với Iran nổ ra vào cuối tháng 2.
Áp lực này buộc các hãng hàng không phải tăng giá vé, áp dụng phụ phí và cắt giảm công suất bay. Điểm yếu của Malaysia cũng bộc lộ rõ trong bối cảnh này. Ông Brendan Sobie, nhà phân tích hàng không độc lập tại Singapore, nhận định Kuala Lumpur phụ thuộc đáng kể vào các trung tâm hàng không vùng Vịnh do mạng bay đường dài hạn chế hơn so với Bangkok hay Singapore.
Trước khủng hoảng, Kuala Lumpur chỉ có khoảng 8 chuyến bay mỗi ngày tới châu Âu, nhưng có tới 17 chuyến tới Trung Đông, trong đó 10 chuyến hướng đến các trung tâm lớn ở UAE hoặc Qatar. Trong khi đó, Singapore có khoảng 28 chuyến tới châu Âu và 11 chuyến tới Trung Đông.
Theo phân tích của ông Sobie, các trung tâm khác không thể lấp đầy khoảng trống mà vùng Vịnh để lại, khiến nhu cầu các chuyến bay đường dài vượt xa nguồn cung và kéo giá vé tăng mạnh.
Lợi thế khách gần chưa đủ hóa giải nỗi lo
Dù vậy, Malaysia không hoàn toàn ở thế bị động. Một lợi thế lớn của nước này là cơ cấu khách quốc tế nghiêng mạnh về thị trường gần. Số liệu của Bộ Du lịch, Nghệ thuật và Văn hóa cho thấy riêng Singapore mang tới 21,08 triệu lượt khách cho Malaysia trong năm 2025, gần bằng một nửa tổng lượng khách quốc tế cả nước.
Trung Quốc đứng thứ 2 với 4,66 triệu lượt, tiếp theo là Indonesia với 4,27 triệu và Thái Lan với 2,5 triệu lượt. Chính cấu trúc này là cơ sở để ông Uzaidi Udanis, nhà sáng lập nền tảng du lịch Malaysia Your Inbound Matters và là chủ tịch Liên minh Du lịch Nội địa, giữ sự lạc quan thận trọng.
Theo ông, khoảng 75% khách đến Malaysia là từ Đông Nam Á, trong đó một nửa đến từ Singapore. "Giá vé máy bay đắt đỏ là điều không thể tránh khỏi. Nhưng nếu tập trung vào Đông Nam Á, đặc biệt là Singapore, chúng ta có thể bù đắp những khoản lỗ mà chúng ta dự đoán trước", ông nhận định.
Nguy cơ đứt gãy dòng khách và cảnh báo dài hạn
Tuy nhiên, thách thức của Malaysia không chỉ dừng lại ở giá vé máy bay tăng cao. Nỗi lo lớn hơn nằm ở nguy cơ đứt gãy dòng khách đường dài, khi lịch bay quý II và lượng đặt chỗ mùa hè giữa châu Âu với châu Á vẫn rất khó đoán.
Trong chia sẻ với This Week in Asia, đại diện Malaysia Airports cho biết tháng 1 và tháng 2 vẫn khởi đầu ổn định nhờ nhu cầu khu vực mạnh và kết nối được mở rộng, nhưng còn quá sớm để đưa ra kết luận về triển vọng các tháng tới.
Ở chiều ngược lại, ông Shukor Yusof, nhà sáng lập công ty tư vấn hàng không Endau Analytics, cho rằng Malaysia có "rất ít hoặc không có lợi thế" trong cuộc khủng hoảng hiện nay. Ông cảnh báo nếu eo biển Hormuz bị đóng cửa kéo dài, tác động sẽ không chỉ dừng ở nhiên liệu hàng không mà còn lan sang giá xăng, hóa dầu và thực phẩm, từ đó bào mòn thêm nhu cầu du lịch không thiết yếu.
"Hãy chuẩn bị tinh thần đón nhận xu hướng giá thực phẩm, xăng dầu và hầu hết mọi thứ đều tăng lên", ông nhấn mạnh.
Như vậy, ngành du lịch Malaysia đang đứng trước bài toán khó: vừa phải duy trì động lực tăng trưởng từ thị trường khách gần, vừa phải tìm cách vượt qua những trở ngại từ biến động hàng không toàn cầu để đạt được mục tiêu thu hút khách quốc tế trong năm 2026.
