Du khách Anh bất ngờ với outlet hiện đại tại Việt Nam, kỳ vọng phát triển mô hình thúc đẩy chi tiêu du lịch
Trong chuyến du lịch 7 ngày đến Việt Nam, ông David Williams, một du khách người Anh, đã được bạn bè giới thiệu một khu mua sắm theo mô hình outlet nằm ở khu vực ngoại ô gần sân bay. Ban đầu, ông chỉ định ghé thăm cho biết, nhưng lại vô cùng bất ngờ khi thấy không gian rộng rãi và nhiều thương hiệu quốc tế giảm giá mạnh. Ông chia sẻ: “Tôi không nghĩ Việt Nam lại có nơi mua sắm hiện đại như vậy. Nếu có nhiều nơi tương tự hơn, tôi sẽ chi tiêu nhiều hơn khi đi du lịch tại đây.” Câu chuyện của ông Williams phản ánh một tiềm năng lớn trong việc thúc đẩy chi tiêu du lịch thông qua các mô hình outlet.
Làn sóng du lịch phục hồi và nhu cầu mua sắm tăng cao
Làn sóng du lịch quốc tế đang phục hồi mạnh mẽ, với số lượng khách đến Việt Nam tăng từ 12,6 triệu lượt vào năm 2023 lên 21,2 triệu lượt trong năm 2025, đạt tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Du khách ngày nay không chỉ tìm kiếm trải nghiệm văn hóa hay nghỉ dưỡng, mà còn mong muốn có cơ hội mua sắm, tiếp cận các thương hiệu quốc tế và nội địa với mức giá hấp dẫn. Tuy nhiên, mô hình outlet tại Việt Nam hiện vẫn chưa phát triển thành hệ thống đúng nghĩa, chủ yếu ở quy mô nhỏ lẻ và thiếu các “làng outlet” tập trung gắn với du lịch.
Hệ quả là giá trị chi tiêu của khách du lịch quốc tế đến Việt Nam còn khá khiêm tốn, với mức bình quân chỉ khoảng 1.050-1.150 USD/người, thấp hơn đáng kể so với Thái Lan và Singapore. Không chỉ du khách quốc tế, nhiều người tiêu dùng Việt Nam như anh Hoàng Minh, một nhân viên văn phòng tại Hà Nội, vẫn lựa chọn ra nước ngoài để mua sắm hàng hiệu với giá tốt hơn. Anh Minh cho biết: “Cùng một sản phẩm, giá ở outlet nước ngoài có thể rẻ hơn đáng kể, lại có nhiều lựa chọn hơn. Ở Việt Nam gần như chưa có nơi nào tương tự để mua sắm tập trung.” Điều này dẫn đến một phần chi tiêu đáng kể của người Việt Nam đang chảy ra nước ngoài.
Áp lực từ nhu cầu tiêu dùng mới và bài học từ quốc tế
Dự báo đến năm 2030, Việt Nam sẽ có hơn 50 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu, nhóm khách hàng vừa đề cao thương hiệu, vừa nhạy cảm về giá. Đây chính là “tệp khách hàng vàng” để phát triển các mô hình outlet, nếu được tổ chức bài bản và gắn kết hiệu quả với du lịch và bán lẻ hiện đại. Trên thế giới, nhiều quốc gia đã thành công với mô hình này:
- Tại Thái Lan và Singapore, các khu outlet như Siam Premium Outlets Bangkok hay Changi Airport's Jewel đã trở thành địa điểm du lịch, thu hút hàng chục triệu lượt khách mỗi năm.
- Ở Mỹ, thị trường outlet đạt quy mô khoảng 65 tỷ USD mỗi năm với hàng trăm trung tâm mua sắm.
- Tại châu Âu, doanh thu outlet năm 2023 đạt khoảng 21,4 tỷ euro, ghi nhận mức tăng trưởng mạnh sau đại dịch Covid-19.
- Ở châu Á, các quốc gia như Nhật Bản, Trung Quốc và Thái Lan đã phát triển thành công mô hình outlet gắn với du lịch trải nghiệm, đóng góp đáng kể vào GDP và nguồn thu ngoại tệ.
Những “làng outlet” tại các quốc gia này không chỉ là điểm mua sắm, mà còn được tích hợp đồng bộ các dịch vụ giải trí, ẩm thực và sự kiện văn hóa, trở thành phần không thể thiếu trong hành trình du lịch.
Mục tiêu phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế tại Việt Nam
Theo dự thảo Đề án "Phát triển các mô hình outlet và cửa hàng miễn thuế tại Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045", Việt Nam đặt mục tiêu đến năm 2030 hình thành ít nhất 5 trung tâm outlet gắn với du lịch tại các địa bàn trọng điểm như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, Quảng Ninh và An Giang (Phú Quốc). Xa hơn, đến năm 2045 sẽ phát triển các “làng outlet cao cấp” tại ba miền.
Ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), cho biết mô hình outlet sẽ được định hướng phát triển theo hai phân khúc:
- “Làng outlet cao cấp” quy mô lớn, tích hợp mua sắm, giải trí và trải nghiệm văn hóa, hướng tới nhóm khách hàng trung - cao cấp và trở thành điểm đến du lịch.
- Các trung tâm outlet tại đô thị hoặc vùng ven, có quy mô linh hoạt hơn, tập trung vào các thương hiệu phổ thông và trung cấp, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng đại chúng.
Với cửa hàng miễn thuế, mục tiêu là phủ kín 100% sân bay quốc tế và cửa khẩu lớn, đồng thời mở rộng vào nội đô tại các trung tâm du lịch. Đáng chú ý, định hướng mới cho phép kết hợp phục vụ cả khách nội địa và khách được hưởng ưu đãi miễn thuế, mở rộng không gian tiêu dùng. Một điểm nhấn khác là nâng tỷ lệ hàng Việt Nam trong mô hình bán hàng outlet và cửa hàng miễn thuế lên 30-40%, đồng thời phát triển các nhóm “quà tặng quốc gia” đạt chuẩn quốc tế.
Thách thức và đề xuất từ doanh nghiệp
Tuy nhiên, rào cản đáng kể hiện nay vẫn nằm ở cơ chế, chính sách chưa hoàn thiện. Bà Lê Hồng Thủy Tiên, Tổng Giám đốc Tập đoàn Liên Thái Bình Dương (IPPG), chỉ ra nghịch lý: Việt Nam là trung tâm sản xuất lớn nhưng lại thiếu outlet đúng nghĩa, trong khi khả năng thu hút thương hiệu quốc tế còn hạn chế do khung pháp lý chưa rõ ràng và chính sách chưa đủ cạnh tranh.
Từ thực tiễn, doanh nghiệp kiến nghị nhiều giải pháp “mở khóa” thị trường:
- Giao đất sạch cho nhà đầu tư chiến lược với ưu đãi như khu công nghiệp.
- Xây dựng chính sách khuyến mãi riêng cho outlet với mức giảm giá sâu.
- Triển khai hoàn thuế giá trị gia tăng điện tử ngay tại điểm bán để nâng cao trải nghiệm của du khách.
Với mô hình cửa hàng miễn thuế, đề xuất mở rộng không gian ra ngoài sân bay, cho phép hoạt động tại khu thương mại tự do, đồng thời phát triển bán hàng trực tuyến và tích hợp thanh toán quốc tế. Bà Thủy Tiên nhấn mạnh: “Bên cạnh ưu đãi về thuế và đất đai, yếu tố then chốt vẫn là khung pháp lý minh bạch, ổn định và khả thi. Đây chính là nền tảng để thu hút đầu tư, bảo đảm mô hình phát triển bền vững, tránh tình trạng manh mún, thiếu đồng bộ.”
Ở góc độ địa phương, Thành phố Hồ Chí Minh định hướng phát triển “làng outlet” quy mô lớn, với tổ hợp mua sắm, dịch vụ và giải trí tích hợp, hướng tới trở thành điểm đến du lịch - tiêu dùng hấp dẫn. Thành phố cũng đang chủ động chuẩn bị quỹ đất, hoàn thiện hạ tầng và các điều kiện cần thiết, sẵn sàng triển khai ngay khi đề án được phê duyệt.
Như vậy, việc phát triển outlet và cửa hàng miễn thuế không chỉ là cơ hội để tăng chi tiêu du lịch, mà còn góp phần mở rộng thị trường trong nước theo hướng hiện đại, bền vững, đồng thời gia tăng giá trị cho nền kinh tế Việt Nam.
