Cảnh báo du khách xả rác, giẫm đạp cây trong Vườn quốc gia Cúc Phương
Vườn quốc gia Cúc Phương, một trong những điểm đến sinh thái hàng đầu Việt Nam, đang bước vào mùa đẹp nhất năm với sự xuất hiện của hàng ngàn con bướm và đom đóm. Tuy nhiên, cùng với dòng khách đổ về ngày càng đông, những vấn đề về ý thức bảo vệ môi trường đang trở nên nghiêm trọng, buộc ban quản lý phải đưa ra các khuyến nghị khẩn cấp.
Tình trạng đáng báo động
Theo ông Đỗ Hồng Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Giáo dục môi trường và Dịch vụ Vườn quốc gia Cúc Phương, lượng khách tăng mạnh từ đầu tháng 4 đã kéo theo nhiều hành vi thiếu ý thức. Rác thải xuất hiện khắp nơi, trong khi cây cối, đặc biệt là cây ráy khổng lồ, bị giẫm đạp và bẻ lá để phục vụ nhu cầu chụp ảnh. Ông Hải chia sẻ: "Những hiện tượng như lá cây bị hỏng do nhiều người chạm vào hay tình trạng rác thải phát sinh là điều khó trắng khỏi khi khách quá đông."
Ban quản lý hiện phải tăng cường kiểm soát bằng cách bố trí lực lượng kiểm lâm trực 24/7 dọc các tuyến đường từ cổng vườn vào trung tâm Bống. Họ vừa hướng dẫn giao thông, vừa đảm bảo bảo vệ hệ sinh thái mỏng manh của khu rừng.
Khuyến cáo cụ thể từ ban quản lý
Để giảm thiểu tác động tiêu cực, ban quản lý đã đưa ra một loạt khuyến cáo:
- Hạn chế sử dụng đồ nhựa một lần và bỏ rác đúng nơi quy định. Nếu có thể, du khách nên mang rác cá nhân ra khỏi khu vực lõi của rừng.
- Không săn bắt, xua đuổi bướm để chụp ảnh, và tránh dùng đèn pin hay đèn flash mạnh ở khu vực có đom đóm.
- Lái xe chậm để tránh va chạm với các đàn bướm đang đậu trên đường.
- Đối với cây ráy khổng lồ, du khách được cảnh báo không nên bẻ lá, nhai thử hay tiếp xúc trực tiếp với nhựa cây vì có thể gây ngứa, bỏng rát da và niêm mạc.
- Đứng trên lối đi mòn, tránh giẫm đạp lên gốc cây và thảm thực vật xung quanh chỉ để có góc ảnh đẹp.
Tại các trung tâm cứu hộ, việc giữ im lặng, không cho động vật ăn và không dùng đèn flash cũng được nhấn mạnh để tránh gây stress hoặc làm hại các cá thể đang phục hồi.
Phản ánh từ du khách
Trần Mỹ Kim, một du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ trải nghiệm không trọn vẹn sau chuyến đi 2 ngày 1 đêm vào đầu tháng 4. Cô cho biết: "Tôi bị sốc vì không nghĩ mọi người đi rừng mà lại không hề bảo vệ rừng một chút nào." Mỹ Kim mô tả cảnh tượng nhiều bụi ráy bị bẻ lá, giẫm đạp đến rách nát, đổ rạp xuống, trong khi rác thải xuất hiện ở nhiều nơi trên đường tham quan.
Dù vậy, cô vẫn đánh giá cao cảnh quan và dịch vụ lưu trú tại Cúc Phương, nhấn mạnh rằng rừng đẹp, mát, bướm và đom đóm đều rất đáng xem, cùng với các tour đêm thú vị và phòng nghỉ sạch sẽ, giá hợp lý.
Áp lực từ lượng khách tăng đột biến
Thống kê từ ban quản lý cho thấy, vào mùa bướm từ tháng 4, vườn đón hơn 1.000 lượt khách mỗi ngày. Tuy nhiên, cuối tuần lượng người tăng đột biến, với khoảng 3.000 khách vào thứ bảy và 5.000 khách vào chủ nhật trong tuần trước. Sang cuối tuần này, lượng khách thậm chí vượt mốc 10.000 lượt, tạo thêm áp lực lớn cho công tác bảo vệ cảnh quan và điều phối tham quan.
Sự gia tăng này cũng dẫn đến tình trạng ùn tắc cục bộ trên các tuyến đường vào rừng, do du khách dừng lại chụp ảnh, check-in với cây ráy khổng lồ ven đường.
Về Vườn quốc gia Cúc Phương
Vườn quốc gia Cúc Phương, nằm trên địa bàn 3 tỉnh Ninh Bình, Thanh Hóa và Hòa Bình, là vườn quốc gia đầu tiên của Việt Nam, được thành lập năm 1962. Nơi đây nổi tiếng với hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới phong phú, nhiều cây cổ thụ, hang động, động thực vật quý hiếm và các tuyến khám phá rừng nguyên sinh.
Những năm gần đây, Cúc Phương trở thành điểm đến được nhiều du khách yêu thích vào mùa bướm, mùa đom đóm, đồng thời thu hút khách nhờ các hoạt động như trekking, xem động vật về đêm, và tham quan trung tâm cứu hộ linh trưởng, rùa và thú ăn thịt. Với khoảng cách không quá xa Hà Nội, nơi đây thường đông khách vào dịp cuối tuần và các đợt cao điểm du lịch sinh thái.
Du lịch sinh thái không chỉ là cơ hội để khám phá thiên nhiên mà còn đòi hỏi trách nhiệm bảo vệ môi trường từ mỗi du khách. Hy vọng rằng những khuyến cáo từ ban quản lý sẽ giúp nâng cao ý thức cộng đồng, bảo tồn vẻ đẹp nguyên sơ của Vườn quốc gia Cúc Phương cho các thế hệ tương lai.
