Năm 2025: Làn Sóng Thanh Lọc Nhà Bán Hàng Trên Sàn Thương Mại Điện Tử
Năm 2025 đã trở thành một năm đầy biến động đối với các nhà bán hàng trên các sàn thương mại điện tử tại Việt Nam, với hàng chục nghìn gian hàng buộc phải rời khỏi các nền tảng online. Áp lực từ việc tăng phí sàn, siết chặt quy định thuế, cùng với xu hướng người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng mua sắm tại các gian hàng chính hãng đã tạo nên một làn sóng thanh lọc mạnh mẽ. Minh chứng rõ nét là trường hợp của Minh Tuấn, một người bán áo thun thời trang tại TP HCM, đã phải từ bỏ công việc kinh doanh sau chỉ ba tháng do không thể cạnh tranh với chi phí quảng cáo và phí sàn leo thang.
Sự Sụt Giảm Đáng Kể Của Các Gian Hàng Nhỏ Lẻ
Theo dữ liệu từ Metric, năm ngoái, hơn 48.000 gian hàng trên bốn sàn lớn bao gồm Shopee, Lazada, TikTok Shop và Tiki đã không phát sinh doanh thu. Đáng chú ý, ngay cả trong cao điểm kinh doanh của quý IV/2025, vẫn có đến 20.750 shop không bán được bất kỳ đơn hàng nào, dù họ đã ghi nhận doanh thu trong chín tháng đầu năm. Công ty phân tích dữ liệu thị trường YouNet ECI cho biết tổng số lượng nhà bán có doanh thu trên bốn nền tảng này đã giảm 5,6% so với cùng kỳ, chỉ còn khoảng 672.000 shop. Tuy nhiên, một điểm tích cực là doanh thu trên mỗi nhà bán lại tăng đến 33%, phản ánh quá trình sàng lọc đang diễn ra mạnh mẽ và tập trung vào các đối tượng kinh doanh chuyên nghiệp hơn.
Nguyên Nhân Dẫn Đến Làn Sóng Thanh Lọc
Ông Trần Lâm, chuyên gia đào tạo bán hàng trực tuyến kiêm CEO Julyhouse, xác nhận rằng năm 2025 là thời điểm thanh lọc rất mạnh các nhà bán. Lý do đầu tiên xuất phát từ việc các cơ quan quản lý siết chặt kiểm soát thuế, truy xuất nguồn gốc và chống hàng giả. Cụ thể, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số thông báo hơn 13.700 gian hàng vi phạm trên các nền tảng bán lẻ trực tuyến đã bị gỡ bỏ trong năm qua, cùng với hàng loạt vụ kinh doanh mỹ phẩm, thực phẩm chức năng và sữa giả bị phanh phui.
Tiếp đến, chi phí tuân thủ các quy định mới, đặc biệt là phí sàn tăng cao trung bình 7-10%, đã tạo thêm gánh nặng cho các nhà bán nhỏ lẻ. Ông Lâm nhận định: "Khi biên lợi nhuận vốn đã mỏng, chỉ cần tăng thêm vài phần trăm là từ có lời chuyển sang lỗ. Hai yếu tố này khiến năng lực cạnh tranh của nhiều nhà bán suy yếu và dẫn đến làn sóng thanh lọc mạnh." Ngoài ra, xu hướng người tiêu dùng chuộng mua tại các shop mall (gian hàng chính hãng) cũng góp phần đẩy các nhà bán lẻ nhỏ dần ra khỏi thị trường.
Sự Phát Triển Của Các Gian Hàng Chính Hãng
Theo Metric, shop mall chỉ chiếm hơn 2% số lượng trên Shopee và TikTok Shop, nhưng lại nắm giữ hơn 30% doanh số trong năm ngoái. Dù tổng lượng nhà bán sụt giảm, số shop mall trên hai sàn này vẫn tăng, lần lượt là 11,81% và 1,14%. Lazada cũng không ngoại lệ khi bổ sung nguồn hàng chính hãng quốc tế từ Gmarket (Hàn Quốc) và TMall (gian hàng chính hãng Taobao). YouNet ECI nhận định: "Thị trường tăng trưởng nhưng ngày càng thu lại vào tay các nhà bán lớn, nhãn hàng và nhà phân phối chính hãng."
Dự Báo Và Khuyến Nghị Cho Tương Lai
Làn sóng thanh lọc nhà bán trên các sàn online được dự báo sẽ tiếp tục diễn ra trong năm 2026, đặc biệt khi Luật Thương mại điện tử có hiệu lực từ ngày 1/7 với các quy định nhằm lành mạnh và minh bạch thị trường, như định danh nhà bán và livestream. Thị trường Việt Nam đang chuyển dịch sang kỷ nguyên "thương mại lòng tin", nơi người tiêu dùng có kỳ vọng cao hơn về chất lượng và tính chính hãng, theo báo cáo của Cube Asia.
Ông Nguyễn Phương Lâm, Giám đốc bộ phận Tư vấn và Phân tích thị trường tại YouNet ECI, cho rằng: "Kỷ nguyên tăng trưởng dễ bằng cách đổ tiền vào quảng cáo đã kết thúc." Ông khuyến nghị các nhãn hàng cần đồng bộ hóa giữa các kênh và liên tục nắm bắt chuyển động của ngành hàng để tìm kiếm cơ hội tăng trưởng thực sự. Trong khi đó, CEO Julyhouse Trần Lâm nhấn mạnh rằng để tồn tại, các shop phải tuân thủ đầy đủ hóa đơn, tiêu chuẩn chất lượng, thuế và quy định lưu thông hàng hóa, đồng thời cải thiện năng lực vận hành trên sàn.
Ông Lâm kết luận: "Thị trường vẫn tăng trưởng, khách hàng còn ở đó. Cơ hội không mất đi, chỉ là khó hơn. Ai chuẩn chỉnh và hiệu quả thì vẫn phát triển được." Điều này cho thấy, dù thách thức lớn, những nhà bán hàng chuyên nghiệp và tuân thủ quy định vẫn có thể tìm thấy cơ hội trong bối cảnh thương mại điện tử đang ngày càng trưởng thành.
