Thị trường smartphone toàn cầu đang trải qua quý 2 tồi tệ nhất trong 13 năm qua, với tổng lượng xuất xưởng giảm 11% so với cùng kỳ năm ngoái, theo báo cáo của Counterpoint Research công bố ngày 13/7/2026. Dù vậy, Samsung và Apple vẫn ghi nhận tăng trưởng thị phần, lần lượt đạt 24% và 20%.
Nguyên nhân khủng hoảng: Chip nhớ tăng giá gần 300%
Cuộc khủng hoảng chip nhớ kéo dài là nguyên nhân chính khiến thị trường lao dốc. Các nhà cung ứng DRAM và NAND ưu tiên phân bổ sản lượng cho trung tâm dữ liệu AI thay vì linh kiện điện tử tiêu dùng, đẩy giá thành sản xuất smartphone lên cao. Theo Nabila Popal, Giám đốc nghiên cứu cấp cao mảng thiết bị tiêu dùng toàn cầu tại IDC, chi phí chip nhớ đã tăng gần 300% so với một năm trước, chiếm hơn 65% giá thành sản xuất của các mẫu máy giá rẻ.
"Cuộc khủng hoảng bộ nhớ toàn cầu đã trở thành lực cản lớn nhất đối với toàn ngành smartphone", Shilpi Jain, chuyên gia phân tích cấp cao của Counterpoint Research, nhận định.
Samsung dẫn đầu nhờ Galaxy S26 và chiến lược giữ giá
Samsung là hãng có mức tăng trưởng mạnh nhất trong nhóm 5 thương hiệu dẫn đầu. Động lực chính đến từ dòng Galaxy S26, đặc biệt bản Ultra được đánh giá bán chạy nhờ tính năng bảo vệ quyền riêng tư trên màn hình và các công cụ AI tích hợp. Hãng Hàn Quốc cũng hạn chế tăng giá tại các thị trường trọng điểm như Ấn Độ và Trung Đông, đồng thời đẩy mạnh khuyến mãi để giữ sản lượng thay vì bảo toàn biên lợi nhuận như một số đối thủ.
Apple đạt mức thị phần kỷ lục 20% trong quý vốn là giai đoạn kinh doanh yếu nhất năm của hãng. Khác với phần lớn đối thủ, Apple là thương hiệu lớn duy nhất không tăng giá iPhone trong quý này, đồng thời ưu tiên phân bổ linh kiện khan hiếm cho dòng máy hiện hành iPhone 17 thay vì các model cũ. Dòng iPhone 17 tiếp tục là sản phẩm bán chạy nhất toàn cầu. Điểm trừ duy nhất của Apple nằm ở Trung Quốc, nơi doanh số iPhone giảm so với cùng kỳ dù hãng đã tung khuyến mãi sớm trước dịp lễ hội mua sắm 618.
Ba thương hiệu Trung Quốc lao đao vì phụ thuộc phân khúc giá rẻ
Xiaomi, OPPO và vivo đều ghi nhận mức giảm sản lượng hai chữ số so với cùng kỳ, do phần lớn danh mục sản phẩm tập trung ở phân khúc giá rẻ và tầm trung, nơi biên lợi nhuận mỏng không đủ sức hấp thụ chi phí linh kiện tăng cao. Xiaomi giữ được vị trí thứ ba nhờ điều chỉnh danh mục sản phẩm và tăng hỗ trợ tài chính cho nhà bán lẻ. OPPO và vivo lần lượt đứng thứ tư và thứ năm với 11% và 8% thị phần.
Hai công ty nghiên cứu khác là Omdia và IDC cũng công bố báo cáo riêng cho quý 2/2026, với thứ hạng tương tự nhưng con số chênh lệch đôi chút. Omdia ghi nhận Samsung đạt 22% thị phần, Apple 20%, Xiaomi 11%, trong khi IDC tính ra Samsung xuất xưởng 62,7 triệu máy và Apple 55,8 triệu máy trên tổng số 277,5 triệu máy toàn thị trường. Chênh lệch giữa các hãng nghiên cứu chủ yếu đến từ cách tính khác nhau giữa lượng hàng xuất xưởng từ nhà máy và lượng hàng bán ra thực tế qua kênh phân phối.
Cuộc đua song mã phụ thuộc chu kỳ sản phẩm
Đây không phải lần đầu ngôi vương đổi chủ trong thời gian ngắn. Cuối năm 2025, Apple từng đạt thị phần kỷ lục 25% trong quý 4, được thúc đẩy bởi mùa mở bán iPhone mới. Bước sang quý 1/2026, Apple và Samsung gần như hòa nhau ở mức 21%, đánh dấu lần đầu tiên Apple dẫn đầu một quý 1 trong lịch sử hãng. Đến quý 2/2026, Samsung mới thực sự vượt lên. Diễn biến này cho thấy cuộc đua giữa hai hãng hiện phụ thuộc nhiều vào chu kỳ ra mắt sản phẩm hơn là lợi thế bền vững của bên nào.
Thị trường Việt Nam: OPPO vượt Apple lên vị trí thứ hai
Tại Việt Nam, bức tranh thị phần có phần khác biệt so với toàn cầu. Số liệu Omdia cho quý 1/2026, kỳ gần nhất có dữ liệu công khai, cho thấy Samsung vẫn dẫn đầu với 26% thị phần, nhưng OPPO bất ngờ vươn lên vị trí thứ hai với 21%, đẩy Apple xuống thứ ba dù hãng vẫn giữ 20% thị phần. Xiaomi đứng thứ tư với 18%, còn vivo chỉ chiếm 4%. Riêng 3 thương hiệu Trung Quốc OPPO, Xiaomi và vivo cộng lại nắm khoảng 43% thị trường Việt Nam, cao hơn đáng kể so với mức khoảng 31% mà nhóm này nắm giữ trên toàn cầu.
Dù đứng thứ ba ở quý gần nhất, Apple vẫn là cái tên có thị phần tăng nhanh nhất tại Việt Nam trong 2 năm qua. Theo Counterpoint Research, thị phần Apple tại Việt Nam tăng từ 12% ở quý 1/2024 lên mức kỷ lục 26% vào quý 4/2025, tức tăng hơn gấp đôi chỉ trong chưa đầy 2 năm. Trong khi đó, Samsung duy trì thị phần ổn định quanh mức 27 đến 30% suốt giai đoạn này nhờ dải sản phẩm phủ rộng nhiều phân khúc giá.
Dự báo: Lượng xuất xưởng giảm 14% trong năm 2026, khủng hoảng chip nhớ kéo dài
Counterpoint Research dự báo lượng smartphone xuất xưởng toàn cầu sẽ giảm khoảng 14% trong cả năm 2026, và tình trạng thiếu hụt chip nhớ nhiều khả năng kéo dài đến năm 2027. Quý 3 và quý 4, vốn là giai đoạn cao điểm nhờ các đợt ra mắt sản phẩm mới và mùa lễ hội mua sắm cuối năm, được dự báo sẽ chịu áp lực nguồn cung nặng nề hơn cả nửa đầu năm.
