Nghiên cứu mới về các xác ướp bị lãng quên trong nhiều thập kỷ đã làm thay đổi hoàn toàn nhận thức về các công chúa Ai Cập cổ đại. Thay vì sống an nhàn trong nhung lụa, họ thực sự là những chiến binh được huấn luyện bài bản, sử dụng thành thạo cung tên, dao găm và chùy chiến.
Phát hiện từ những xác ướp thất lạc
Theo báo cáo đăng trên tạp chí Frontiers in Environmental Archaeology, các xác ướp của 5 công chúa Ai Cập gồm Khenmet, Itaweret, Ita, Sathathormeryt và Noub-Hotep được khai quật lần đầu vào thập niên 1890 tại Dahshur – quần thể kim tự tháp và lăng mộ danh tiếng. Những hiện vật này sau đó bị thất lạc trong nhiều năm, cho đến khi được tái phát hiện tại Bảo tàng Ai Cập vào năm 2020 trong quá trình kiểm tra và bảo quản.
Khi khai quật, các nhà khảo cổ tìm thấy cung tên và dao găm được chôn cùng các công chúa. Tuy nhiên, lúc đó họ chưa thể xác định liệu vũ khí chỉ mang ý nghĩa nghi lễ hay thực sự được sử dụng khi các công chúa còn sống. Nhờ nghiên cứu mới trên xương cốt, các nhà khoa học đã tìm ra câu trả lời.
Dấu vết huấn luyện quân sự trên xương
Tiến sĩ Zeineb Hashesh, nhà khảo cổ học tại Đại học Beni-Suef (Ai Cập), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết: "Xương cốt của họ cho thấy những sự thích ứng cơ thể, tương ứng với áp lực cơ học phát sinh trong quá trình sử dụng các loại vũ khí được tìm thấy trong mộ". Cụ thể, các dấu vết trên cơ và xương chứng tỏ các công chúa từng trải qua quá trình huấn luyện bắn cung với tần suất cao và kéo dài, cùng bằng chứng về việc điều trị chấn thương.
Công chúa Ita, qua đời ở độ tuổi 28-34, thường xuyên sử dụng chùy hoặc dao găm. Trong khi đó, bộ xương của công chúa Itaweret (20-34 tuổi khi mất) cho thấy đây từng là một cung thủ đáng gờm. Ngoài bắn cung, các phụ nữ hoàng gia cũng được huấn luyện sử dụng dao găm và chùy chiến. Các công chúa nhiều khả năng tham gia các cuộc săn bắn dành cho tầng lớp thượng lưu, hiện diện trong những nghi lễ phô diễn hoàng quyền và đảm nhận vai trò tôn giáo cụ thể.
Thay đổi quan điểm về vai trò phụ nữ hoàng gia
Trước đây, giới nghiên cứu thường cho rằng các công chúa Ai Cập sống cuộc đời nhẹ nhàng, phụ trách công việc hậu cung. Nhưng tiến sĩ Hashesh nhấn mạnh: "Những phát hiện mới đã hoàn toàn thay đổi quan điểm về những phụ nữ của hoàng gia Ai Cập, và chứng minh được rằng địa vị xã hội cao có thể tái định nghĩa hoặc mở rộng những vai trò vốn có được mặc định theo giới."
Như vậy, các công chúa không chỉ là biểu tượng của quyền lực mà còn là những lãnh đạo thực thụ, đảm nhận các nhiệm vụ ngoại giao và tôn giáo. Họ sống một cuộc đời đầy kỷ luật và nghiêm ngặt, thành thạo vũ khí ngay từ nhỏ.
Y học Ai Cập cổ đại tiên tiến hơn chúng ta nghĩ
Bên cạnh khía cạnh quân sự, nghiên cứu còn mang đến bằng chứng về trình độ y khoa cao của người Ai Cập cổ đại. Tiến sĩ Hashesh chỉ ra: "Có thể nói tiêu chuẩn chăm sóc y tế dành cho các công chúa Ai Cập thuộc loại tốt nhất trong thế giới cổ đại thời đó".
Công chúa Itaweret từng thoát chết sau khi bị gãy xương sườn và xương bàn chân. Các chấn thương trên xác ướp đều được chữa khỏi hoàn toàn, không có dấu hiệu nhiễm trùng hay lệch xương, cho thấy hiệu quả của các biện pháp điều trị y học thời bấy giờ. Quá trình điều trị nhiều khả năng bao gồm nắn chỉnh xương gãy, cố định bằng nẹp và chăm sóc vết thương.
Những phát hiện này không chỉ làm sống lại câu chuyện về các công chúa chiến binh, mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới về y học cổ đại, khẳng định người Ai Cập đã đạt đến trình độ cao trong việc chăm sóc sức khỏe và điều trị chấn thương, đặc biệt là đối với giới thượng lưu.
