Viện sĩ IEEE Ngô Quốc Hiển: Người tiên phong công nghệ lõi 5G và 6G
Đầu năm 2025, TS Ngô Quốc Hiển đã chính thức trở thành một trong những nhà khoa học người Việt được phong viện sĩ tại Viện Kỹ thuật điện và điện tử quốc tế (IEEE Fellow). Đây là danh hiệu cao quý, công nhận những đóng góp mang tính đột phá của anh trong lĩnh vực viễn thông không dây, đặc biệt là công nghệ massive MIMO – yếu tố then chốt tạo nên sự khác biệt về tốc độ và hiệu suất của mạng 5G hiện nay.
Đóng góp quan trọng cho công nghệ lõi 5G và hướng tới 6G
Công trình nghiên cứu chính của TS Hiển tập trung vào việc phát triển hai hệ thống trọng yếu: massive MIMO tế bào và massive MIMO không tế bào. Trong đó, hệ thống massive MIMO tế bào được xem là công nghệ cốt lõi, giúp nâng cao đáng kể hiệu suất của mạng 5G. Anh là một trong những nhà khoa học đầu tiên trên thế giới nghiên cứu sâu về công nghệ này, góp phần đưa nó từ lý thuyết vào ứng dụng thực tế.
Đồng thời, hệ thống massive MIMO không tế bào do chính TS Hiển và các cộng sự đề xuất được kỳ vọng sẽ giải quyết các vấn đề về kết nối đường truyền, đảm bảo người dùng có thể truy cập Internet với chất lượng cao ở mọi lúc, mọi nơi, hướng tới mạng 6G trong tương lai.
Thành tựu nghiên cứu và giải thưởng danh giá
Nghiên cứu của nhóm TS Hiển, được xuất bản từ năm 2013, đã chứng minh trên lý thuyết rằng massive MIMO có khả năng tăng hiệu suất lên hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần so với các hệ thống viễn thông trước đây. Công trình này đã thu hút sự đầu tư và nghiên cứu mạnh mẽ từ cả giới học thuật lẫn công nghiệp.
Đến nay, công trình đã nhận được hơn 4.000 trích dẫn và mang về cho anh hai giải thưởng khoa học danh giá:
- Giải thưởng IEEE Stephen O. Rice 2015 cho bài báo xuất sắc nhất trên tạp chí IEEE Transactions on Communications.
- Giải thưởng IEEE Leonard G. Abraham 2017 cho bài báo xuất sắc nhất trên tạp chí IEEE Journal on Selected Areas in Communications.
TS Hiển là nhà khoa học duy nhất trên thế giới nhận cùng lúc hai giải thưởng này với vai trò tác giả chính.
Con đường nghiên cứu đầy thử thách
TS Hiển chia sẻ rằng con đường nghiên cứu chưa bao giờ dễ dàng. Khi bắt đầu nghiên cứu về massive MIMO, anh gặp nhiều khó khăn do thiếu tài liệu và sự nghi ngờ về tính khả thi của hệ thống. Nhiều công trình ban đầu của anh bị từ chối xuất bản, nhưng anh không nản chí, liên tục phản biện và chỉnh sửa.
Anh kể lại: "Với công trình massive MIMO không tế bào, mình bắt tay vào làm năm 2014 khi thực tập ở Bell Labs (Mỹ), đến năm 2015 hoàn thành và nộp tạp chí lớn. Bài báo qua ba vòng chỉnh sửa với rất nhiều phản biện không chấp nhận, đến năm 2017 mới được chấp nhận".
Ghi dấu Việt Nam trên bản đồ khoa học thế giới
TS Ngô Quốc Hiển tốt nghiệp chương trình kỹ sư chất lượng cao tại Đại học Bách khoa TP. HCM năm 2007, lấy bằng thạc sĩ tại Hàn Quốc năm 2010 và tiến sĩ tại Thụy Điển năm 2015. Anh nhận xét thế mạnh của người Việt là sự chăm chỉ, khả năng học hỏi thích nghi cao và nền tảng toán học tốt, giúp phát triển tư duy logic – yếu tố quan trọng trong lĩnh vực công nghệ.
Tuy nhiên, anh cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm yếu cần khắc phục, chủ yếu xuất phát từ hệ thống giáo dục:
- Hạn chế về tư duy phản biện, cần thiết cho đổi mới sáng tạo.
- Thiếu tự tin và ngại tranh luận.
- Kỹ năng làm việc nhóm chưa tốt.
Anh cho rằng việc thiếu tư duy phản biện và tranh luận có thể dẫn đến thiếu tầm nhìn, và điều này cần được thay đổi để phát triển tốt hơn.
Danh hiệu IEEE Fellow: Sự công nhận toàn cầu
IEEE là một trong những hiệp hội kỹ thuật và công nghệ lớn nhất thế giới, với hơn 460.000 hội viên từ 190 quốc gia. IEEE Fellow là cấp thành viên cao nhất, chỉ được trao cho một nhóm nhỏ các nhà khoa học có thành tựu xuất sắc hàng năm, với quy trình chọn lựa gắt gao kéo dài gần 10 tháng.
Trong lĩnh vực truyền thông và thông tin, TS Hiển là người Việt Nam thứ tư đạt danh hiệu này và là người trẻ tuổi nhất. Anh chia sẻ: "Tôi vô cùng vinh dự. Danh hiệu này chính là sự công nhận những đóng góp nghiên cứu của mình trong lĩnh vực viễn thông suốt 15 năm qua. Đó là một cột mốc quan trọng trong sự nghiệp".
Với những đóng góp của mình, TS Ngô Quốc Hiển không chỉ khẳng định vị thế của khoa học Việt Nam trên trường quốc tế mà còn mở ra hướng phát triển cho các thế hệ nghiên cứu trẻ trong tương lai.
