Cuốn sách 'Thông điệp từ những vì sao' của nhà vật lý thiên văn nổi tiếng Neil deGrasse Tyson vừa được NXB Trẻ phát hành, mang đến cho độc giả một góc nhìn mới mẻ về cách khoa học có thể thay đổi nhận thức của con người về thế giới và cuộc sống. Tác phẩm trình bày cách khoa học nhìn nhận Trái đất như một tổng thể, qua đó bộ não con người có khả năng thiết lập lại và điều chỉnh các ưu tiên, định hình hành động ứng phó với sự chia rẽ và phân cực trong văn hóa và chính trị.
Khoa học mang đến quyền lực cho chính trị gia
Theo tác giả, các nguồn công bố thông tin khoa học đáng tin cậy có thể cung cấp cho các chính trị gia quyền lực theo cách dẫn đến sự quản lý sáng suốt và hiểu biết. Lịch sử ghi nhận nhiều tổ chức khoa học uy tín được thành lập để phục vụ mục đích này. Năm 1660, chỉ mười tám năm sau khi Galileo qua đời, Hội Hoàng gia London ra đời và hoạt động như một học viện khoa học độc lập lâu đời nhất thế giới. Khẩu hiệu của họ 'Đừng tin lời của bất kỳ ai' đã truyền cảm hứng cho các cuộc tranh luận khoa học tiên tiến.
Năm 1743, Benjamin Franklin thành lập Hiệp hội Triết học Mỹ để thúc đẩy 'tri thức hữu ích', và tổ chức này vẫn tiếp tục sứ mệnh của mình cho đến ngày nay với các thành viên đại diện cho mọi lĩnh vực học thuật, từ khoa học đến nhân văn. Năm 1863, giữa bối cảnh nội chiến, Tổng thống Abraham Lincoln đã ký sắc lệnh thành lập Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia (NAS) dựa trên đạo luật của Quốc hội. Cơ quan này cung cấp lời khuyên độc lập cho quốc gia về các vấn đề khoa học và công nghệ.
Các tổ chức khoa học quan trọng khác
Trong thế kỷ 20, nhiều cơ quan khoa học ra đời tại Mỹ, bao gồm Viện Hàn lâm Kỹ thuật Quốc gia (NAE), Viện Hàn lâm Y khoa Quốc gia (NAM), Quỹ Khoa học Quốc gia (NSF), và Viện Y tế Quốc gia (NIH). Các cơ quan này còn có Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia (NASA) chuyên khám phá không gian và hàng không; Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia (NIST) nghiên cứu nền tảng đo lường khoa học; Bộ Năng lượng (DOE) khám phá các dạng năng lượng hữu ích; và Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA) nghiên cứu thời tiết, khí hậu và tác động đến thương mại.
Những trung tâm nghiên cứu này, cùng các nguồn thông tin khoa học đáng tin cậy khác, có thể mang lại quyền lực cho các chính trị gia, giúp họ quản lý đất nước một cách sáng suốt. Tuy nhiên, điều này chỉ xảy ra khi cử tri và những người được bầu hiểu được cách thức và lý do khoa học hoạt động.
Góc nhìn vũ trụ thay đổi nhận thức
Tác giả Neil deGrasse Tyson nhấn mạnh rằng khi suy ngẫm sâu sắc về cách một nhà khoa học nhìn nhận thế giới, về hình ảnh Trái đất từ không gian, hay về quy mô của vũ trụ và không gian vô tận, mọi suy nghĩ trần tục đều thay đổi. Bộ não con người sẽ hiệu chỉnh lại các ưu tiên trong cuộc sống và đánh giá lại các hành động cần thực hiện. Không có quan điểm nào về văn hóa, xã hội hay nền văn minh còn nguyên vẹn. Trong trạng thái tinh thần đó, thế giới trở nên khác biệt, và bạn trải nghiệm cuộc sống qua lăng kính của góc nhìn vũ trụ.
Cuốn sách cũng đề cập đến lịch sử phát triển của kính hiển vi và kính thiên văn vào thế kỷ 17, khi phương pháp khoa học nở rộ nhờ công trình của Galileo và triết gia Sir Francis Bacon. Đây là những công cụ quan trọng giúp con người khám phá thế giới vi mô và vĩ mô, mở ra những chân trời mới cho khoa học.
'Thông điệp từ những vì sao' không chỉ là một cuốn sách khoa học phổ thông, mà còn là lời kêu gọi mỗi người hãy nhìn nhận thế giới một cách toàn diện hơn, từ đó tìm ra giải pháp cho những vấn đề phức tạp của xã hội hiện đại.
