Thủ tướng Phạm Minh Chính thăm Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam
Sáng ngày 23/2/2026, ngày làm việc đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có chuyến thăm và làm việc quan trọng với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam. Buổi làm việc tập trung vào việc triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Cùng tham dự có Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng cùng lãnh đạo các bộ, ngành và cơ quan Trung ương.
Viện Hàn lâm - "Pháo đài" tri thức quốc gia
Trải qua 50 năm xây dựng và phát triển, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã khẳng định vị thế là "cánh chim đầu đàn" trong hệ thống khoa học quốc gia. Những thành tựu nổi bật của Viện trong thời gian qua thực sự đáng tự hào. Năm 2025, Viện đã công bố 2.300 công trình trên các tạp chí uy tín quốc tế và được cấp 105 bằng độc quyền sáng chế, tăng 2,7 lần so với năm 2024. Giai đoạn 2021-2025, Viện có hơn 12.000 công trình khoa học được công bố và gần 300 bằng sáng chế, gấp 1,5 lần giai đoạn trước, khẳng định vị thế dẫn đầu về nghiên cứu cơ bản và ứng dụng.
Triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, trong 45 nhiệm vụ được giao, Viện đã hoàn thành 12 nhiệm vụ đúng hạn, 33 nhiệm vụ đang thực hiện đúng tiến độ và không có nhiệm vụ nào chậm trễ. Bám sát Danh mục công nghệ chiến lược, Viện đã đạt được nhiều kết quả ấn tượng:
- Chế tạo phần cứng môđun tự lái ứng dụng AI cho xe ô tô điện tự hành.
- Xây dựng giải pháp AI/IoT phát hiện và cảnh báo bất thường sức khỏe vật nuôi theo thời gian thực.
- Phát triển mô hình dự đoán tình trạng sức khỏe cây lúa dựa trên viễn thám và học sâu.
- Ứng dụng công nghệ chỉnh sửa gene tiên tiến để khôi phục chức năng gene ở lúa.
- Xác định biến thể gene mới liên quan đến ung thư đại trực tràng, cung cấp chỉ dấu sinh học cho y học cá thể hóa.
- Phát triển công nghệ lõi điện phân nước sản xuất hydro từ năng lượng mặt trời và gió.
Kiến nghị và định hướng phát triển
Tại buổi làm việc, lãnh đạo và các nhà khoa học của Viện đã chia sẻ nhiều vấn đề nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ trở thành động lực chính cho tăng trưởng bền vững, hướng tới mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Viện kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét phê duyệt chủ trương và giao Viện làm đầu mối triển khai 5 dự án khoa học và công nghệ chiến lược:
- Các vật liệu tiên tiến phục vụ công nghệ chiến lược.
- Công nghệ sản xuất và chế biến sâu đất hiếm và khoáng sản chiến lược.
- Công nghệ máy bay không người lái (UAV) thế hệ mới.
- Công nghệ năng lượng hạt nhân.
- Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực khoa học-công nghệ chất lượng cao.
Viện cũng đề xuất thí điểm thành lập tổ chức khoa học và công nghệ quốc tế về vật liệu chức năng tiên tiến, xây dựng nguồn nhân lực và hạ tầng nghiên cứu phục vụ phát triển khoa học lượng tử, cùng với việc thu hút các nhóm nghiên cứu xuất sắc quốc tế và người Việt Nam ở nước ngoài.
Phát biểu chỉ đạo của Thủ tướng
Phát biểu tại buổi làm việc, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh: "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia" và trong thời đại khoa học công nghệ, đội ngũ trí thức, nhà khoa học chính là những người trực tiếp tạo ra tri thức mới, công nghệ mới, góp phần bảo đảm độc lập tự chủ bằng trí tuệ Việt Nam. Thủ tướng khẳng định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là xu thế tất yếu, là chìa khóa cho phát triển đột phá và động lực quan trọng cho tăng trưởng kinh tế nhanh, bền vững.
Thủ tướng yêu cầu Viện Hàn lâm phát triển đột phá, khẳng định vai trò trung tâm khoa học, công nghệ hàng đầu Việt Nam, với mục tiêu đến năm 2030 trở thành tổ chức nghiên cứu hàng đầu Đông Nam Á. Viện cần thực hiện đồng bộ 4 chuyển đổi: chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, và chuyển đổi cơ cấu nguồn nhân lực. Đặc biệt, Viện phải đi đầu trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn vào nghiên cứu và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về khoa học, công nghệ.
Thủ tướng nhấn mạnh: Viện cần chuyển mạnh từ "tư duy nhiệm vụ" sang "tư duy kết quả", từ "làm nhiều" sang "làm trúng, làm đúng, làm đến nơi đến chốn". Viện phải đẩy mạnh hợp tác với doanh nghiệp, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, và hình thành các doanh nghiệp khoa học công nghệ, các mô hình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Vinh danh và kỳ vọng
Nhân dịp này, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, ghi nhận những thành tích xuất sắc và đóng góp to lớn của Viện trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Thủ tướng tin tưởng rằng với truyền thống đoàn kết và sức sáng tạo vô hạn, Viện sẽ tiếp tục chinh phục những đỉnh cao mới, xứng đáng là niềm tự hào của khoa học Việt Nam, nơi hội tụ những hào kiệt của thời đại mới - những người chinh phục đỉnh cao công nghệ bằng trí tuệ và sáng tạo.
