Hiện tượng thiên văn hiếm gặp: Sao Thổ và Sao Hải Vương 'kề sát' trên bầu trời Tết
Hội Thiên văn Hà Nội (HAS) vừa thông tin về một "bữa tiệc vũ trụ" đáng mong chờ sẽ xuất hiện trên bầu trời tối nay 21.2, tức mùng 5 Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Đây là sự kiện thiên văn hiếm có mà người yêu bầu trời không nên bỏ lỡ.
Khoảnh khắc "kề sát" sau 36 năm
"Tối nay, hai thế giới chưa từng ở gần nhau đến vậy kể từ năm 1989 sẽ 'kề sát bên nhau' trong ánh chạng vạng đang tắt dần", đại diện HAS chia sẻ. Trên bầu trời chiều tối mùng 5 Tết, Sao Thổ và Sao Hải Vương sẽ đạt khoảng cách biểu kiến gần nhất trong toàn bộ chuỗi giao hội ba lần ở giai đoạn 2025-2026.
Lần xuất hiện đặc biệt này, cả hai hành tinh chỉ cách nhau khoảng 0°49'. Khoảng cách cực gần này cho phép người quan sát có thể đặt cả hai thiên thể vào cùng một trường nhìn của ống nhòm thông thường.
Hướng dẫn chi tiết cách quan sát
Để không bỏ lỡ khoảnh khắc đặc biệt, HAS đưa ra những hướng dẫn cụ thể:
- Thời điểm quan sát: Khoảng 30 đến 60 phút sau khi mặt trời lặn, khi bầu trời đủ tối.
- Hướng nhìn: Hướng về phía tây - tây nam, nơi hai hành tinh sẽ xuất hiện thấp phía trên đường chân trời.
- Cách nhận diện: Sao Thổ với độ sáng biểu kiến 1.0 sẽ dễ dàng nhìn thấy bằng mắt thường như một điểm sáng màu vàng ổn định. Trong khi đó, Sao Hải Vương với độ sáng biểu kiến 7.9 sẽ là một chấm xanh xám rất mờ, chỉ có thể quan sát được qua ống nhòm hoặc kính thiên văn nhỏ.
- Vị trí: Cả hai hành tinh đều nằm trong chòm sao Pisces (Song Ngư), cách mặt trời khoảng 32°.
"Thời gian sẽ là yếu tố quyết định, hãy bắt đầu quan sát ngay lúc bầu trời đủ tối sau khi mặt trời lặn", đại diện HAS nhấn mạnh.
Sự kiện thiên văn chỉ xuất hiện 36 năm một lần
Giao hội giữa Sao Thổ và Sao Hải Vương là hiện tượng thiên văn chỉ xảy ra khoảng 36 năm một lần. Lần gần đây nhất hai hành tinh này ở vị trí gần nhau như vậy là vào năm 1989, và lần tiếp theo sẽ phải chờ đến năm 2062.
"Đêm nay là lần chúng tiến gần nhất trong toàn bộ chuỗi giao hội này. Đừng bỏ lỡ!", thông điệp từ HAS nhấn mạnh tầm quan trọng của sự kiện thiên văn đặc biệt này.
Tiếp nối chuỗi hiện tượng thiên văn đẹp mắt
Sự kiện hôm nay tiếp nối chuỗi hiện tượng thiên văn đáng chú ý trong dịp Tết Nguyên đán. Chỉ mới hôm qua, tức mùng 4 Tết (20.2), người yêu thiên văn Việt Nam đã có cơ hội chiêm ngưỡng cảnh tượng nhiều hành tinh cùng hội ngộ trong một vùng trời nhỏ ở hướng tây.
Theo mô tả của HAS, cảnh tượng đó bao gồm:
- Ánh sáng "cháy bỏng" của Sao Kim nằm gần đường chân trời nhất
- Sao Thủy tỏa sáng yếu ớt hơn phía trên đó
- Bộ đôi Sao Thổ và Sao Hải Vương đang đồng hành cùng nhau
- Mảnh trăng lưỡi liềm mỏng như sợi chỉ treo lơ lửng trên cùng
Đây được đánh giá là một cảnh tượng hiếm gặp nhưng lại cực kỳ dễ quan sát, tạo nên khung cảnh đẹp đến nao lòng cho những ai may mắn được chứng kiến.
Với thời tiết thuận lợi và hướng dẫn chi tiết từ các chuyên gia thiên văn, người dân Hà Nội và các khu vực lân cận có cơ hội hiếm có để chiêm ngưỡng những hiện tượng thiên văn kỳ thú ngay trong dịp Tết cổ truyền.
