Sao Chổi 41P Dừng Quay Rồi Đảo Ngược Chiều, Hé Lộ Bí ẩn Biến Mất Trong Hệ Mặt Trời
Các nhà thiên văn học vừa kinh ngạc ghi nhận một hiện tượng chưa từng thấy trong lịch sử quan sát vũ trụ: sao chổi 41P/Tuttle-Giacobini-Kresák gần như ngừng quay hoàn toàn và sau đó bắt đầu xoay theo hướng ngược lại. Khám phá độc đáo này không chỉ làm sửng sốt giới khoa học mà còn mở ra manh mối quan trọng, giúp giải thích lý do tại sao nhiều sao chổi nhỏ thường biến mất một cách bí ẩn trong Hệ Mặt trời.
Phát Hiện Từ Dữ Liệu Hubble Và NASA
Sự kiện hy hữu này được phát hiện khi Tiến sĩ David Jewitt từ Đại học California, Los Angeles (UCLA) nghiên cứu các hình ảnh từ Kính viễn vọng Không gian Hubble chụp vào năm 2017. Trước đó, các nhà khoa học đã nhận thấy tốc độ tự quay của sao chổi 41P đang chậm lại đáng kể, nhưng dữ liệu mới nhất cho thấy nó không chỉ dừng lại mà đã đảo ngược hoàn toàn hướng xoay.
Theo các nhà khoa học, nguyên nhân của hiện tượng này bắt nguồn từ các luồng khí mạnh phun ra từ bề mặt sao chổi, giống như vòi phun của động cơ phản lực khi nó tiến gần Mặt trời. Khi băng trên bề mặt nóng lên và biến thành khí, lực đẩy từ các luồng phản lực này đủ mạnh để làm thay đổi hoàn toàn mô-men động lượng của vật thể.
Quá Trình Đảo Ngược Vòng Quay Chi Tiết
Dữ liệu từ kính viễn vọng Swift của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) cho thấy trong khoảng thời gian từ tháng 3 đến tháng 5-2017, chu kỳ tự quay của sao chổi đã kéo dài từ 20 giờ lên 46 giờ. Sau một khoảng thời gian bị che khuất bởi ánh sáng Mặt trời, đến tháng 12-2017, hình ảnh từ kính thiên văn Hubble xác nhận sao chổi đã tăng tốc trở lại nhưng theo chiều ngược với tốc độ khoảng 14 giờ/vòng.
Tiến sĩ Jewitt khẳng định cách giải thích duy nhất cho sự thay đổi này là sao chổi đã dừng quay hoàn toàn tại một thời điểm nào đó rồi bắt đầu xoay ngược lại. Nhà thiên văn học Jane Luu, từ Đại học Oslo, nhận định đây là lần đầu tiên con người trực tiếp quan sát được quá trình đảo ngược vòng quay của một sao chổi.
Ý Nghĩa Khoa Học Và Tương Lai Quan Sát
Phát hiện này có ý nghĩa rất lớn, giúp củng cố giả thuyết rằng nhiều sao chổi nhỏ có thể đã bị "thổi bay thành từng mảnh" do tốc độ tự quay quá nhanh dẫn đến sự mất ổn định cấu trúc. Tiến sĩ Jewitt nhấn mạnh có bằng chứng cho thấy sao chổi không sống lâu đến thế, và chính quá trình tự quay là tác nhân phá hủy chúng.
Dự kiến, sao chổi 41P sẽ quay trở lại gần Mặt Trời vào đầu năm 2028, tạo cơ hội cho các đài quan sát mới như Vera C. Rubin tại Chile thu thập thêm dữ liệu về các thay đổi hỗn loạn này. Điều này mở ra triển vọng nghiên cứu sâu hơn về động lực học của các vật thể nhỏ trong không gian.
Bối Cảnh Về Các Sao Chổi Xanh
Trong bối cảnh này, cũng đáng chú ý rằng ba sao chổi xanh Lemmon, Swan và 3I/ATLAS đã đồng loạt tiến gần Trái đất trong tháng 10, tạo nên màn trình diễn ánh sáng kỳ ảo trên Dải Ngân hà. Sự kiện này nhấn mạnh sự đa dạng và bí ẩn của các sao chổi, tiếp tục thách thức hiểu biết của con người về vũ trụ.
