Trong nhiều thập kỷ, câu hỏi về sự cô độc của con người trong vũ trụ là một trong những bí ẩn lớn nhất của khoa học. Giờ đây, một nghiên cứu mới của các nhà thiên văn học đã mang đến tia hy vọng đáng chú ý khi xác định rằng LHS 1140b – một hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời cách Trái Đất chỉ khoảng 48 năm ánh sáng – có thể sở hữu gần như đầy đủ những điều kiện cần thiết để nuôi dưỡng sự sống. Phát hiện này dựa trên tín hiệu khí heli trong bầu khí quyển, một dấu hiệu quan trọng chứng minh hành tinh vẫn duy trì được lớp khí quyển dày và ổn định, yếu tố tiên quyết để duy trì nước lỏng và tạo môi trường phù hợp cho các dạng sống phát triển. Ảnh: B. Gougeon/Đại học Montréal.
Một 'siêu Trái Đất' với những thông số đầy hứa hẹn
LHS 1140b được phát hiện lần đầu vào năm 2017 và nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới thiên văn. Theo NASA, đây là một hành tinh đá có bán kính lớn gấp 1,73 lần Trái Đất và khối lượng khoảng 5,6 lần hành tinh của chúng ta. Với kích thước này, các nhà khoa học xếp nó vào nhóm 'siêu Trái Đất' (Super-Earth) – những hành tinh lớn hơn Trái Đất nhưng nhỏ hơn các hành tinh khí khổng lồ như sao Hải Vương. Nếu quan sát từ không gian, bề mặt của LHS 1140b được cho là có màu sắc pha trộn giữa sắc đỏ đặc trưng của sao Hỏa và những gam màu trầm của sao Mộc, tạo nên một diện mạo khá độc đáo.
Ba tiêu chí vàng cho sự sống
Tác giả chính của nghiên cứu, Collin Cherubim, nhấn mạnh rằng giới khoa học vẫn chưa có bất kỳ bằng chứng trực tiếp nào về sự tồn tại của sinh vật trên hành tinh này. 'Tại thời điểm hiện nay, chúng tôi hoàn toàn chưa có bằng chứng về sự sống trên LHS 1140b. Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng tất cả những thành phần quan trọng và thiết yếu cho sự sống đều đang hiện diện ở đó', ông chia sẻ. Theo hiểu biết hiện nay, một hành tinh muốn được xem là có khả năng sinh sống cần đáp ứng ba tiêu chí quan trọng: thứ nhất, bề mặt đá thay vì khí gas; thứ hai, bầu khí quyển đủ dày và ổn định để giữ nhiệt, điều hòa khí hậu, bảo vệ khỏi bức xạ vũ trụ và ngăn nước bốc hơi; thứ ba, nằm trong 'Vùng Goldilocks' – khu vực có khoảng cách vừa đủ với ngôi sao chủ để nước tồn tại ở dạng lỏng. LHS 1140b dường như đáp ứng cả ba tiêu chí. Các mô hình cho thấy nhiệt độ trên hành tinh đủ phù hợp để nước lỏng tồn tại lâu dài, thậm chí lượng nước có thể chiếm tới 20% tổng khối lượng của hành tinh – một tỷ lệ cực kỳ ấn tượng so với Trái Đất.
Quay quanh sao lùn đỏ nhưng vẫn an toàn đáng ngạc nhiên
LHS 1140b quay quanh một ngôi sao lùn đỏ mang tên LHS 1140, ở khoảng cách gần hơn khoảng 10 lần so với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời. Thoạt nhìn, điều này có vẻ không mấy khả quan vì sao lùn đỏ thường phát ra bức xạ mạnh và có các vụ bùng phát năng lượng dữ dội có thể thổi bay khí quyển của các hành tinh ở gần. Tuy nhiên, LHS 1140 lại khá 'hiền hòa'. Theo Đài quan sát Nam Âu (ESO), ngôi sao này có độ sáng thấp và gần như không còn phát ra lượng bức xạ mạnh như nhiều sao lùn đỏ trẻ tuổi khác. Nhờ đó, mặc dù hành tinh ở rất gần, lượng năng lượng nó nhận được chỉ bằng khoảng một nửa lượng ánh sáng Mặt Trời chiếu xuống Trái Đất. Điều này giúp nhiệt độ trên LHS 1140b duy trì ở mức có thể cho phép nước tồn tại dưới dạng lỏng thay vì bốc hơi hoặc đóng băng hoàn toàn.
Mô hình tiến hóa khí quyển hé lộ bất ngờ
Nghiên cứu mới đã xây dựng một mô hình máy tính mô phỏng quá trình tiến hóa khí quyển của các hành tinh ngoài Hệ Mặt Trời. Mô hình theo dõi cách các nguyên tố nhẹ như hydro và heli bị bức xạ từ ngôi sao chủ cuốn khỏi hành tinh theo thời gian. Khi áp dụng với LHS 1140b, kết quả cho thấy tầng khí quyển phía trên của hành tinh vẫn chủ yếu chứa heli, đồng nghĩa với việc hành tinh nhiều khả năng vẫn sở hữu lớp khí quyển đủ dày để duy trì các điều kiện ổn định trong thời gian rất dài. Đây là phát hiện bất ngờ vì nó cho thấy tác động của sao lùn đỏ lên hành tinh có thể không nghiêm trọng như các giả thuyết trước đây. Nếu được xác nhận bởi các quan sát trong tương lai, LHS 1140b sẽ trở thành một trong những ứng viên sáng giá nhất từng được phát hiện trong cuộc tìm kiếm sự sống ngoài Trái Đất.
(Theo NY Post, Space)
