Đại sứ Việt Nam tại Bulgaria Nguyễn Thị Minh Nguyệt đã có bài tham luận quan trọng tại Hội thảo quốc tế thường niên “Năng lượng hạt nhân Bulgaria – An ninh năng lượng quốc gia, khu vực và toàn cầu” diễn ra tại thành phố Varna, Bulgaria. Sự kiện do Hiệp hội Năng lượng nguyên tử Bulgaria (BULATOM) tổ chức, quy tụ các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và đại diện nhiều tổ chức quốc tế trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân.
Bối cảnh hội thảo
Hội thảo năm nay diễn ra trong bối cảnh nhiều quốc gia đang rà soát và điều chỉnh chiến lược năng lượng nhằm ứng phó với các thách thức về an ninh năng lượng, biến đổi khí hậu và nhu cầu điện năng ngày càng gia tăng. Tham dự hội thảo có lãnh đạo Bộ Năng lượng Bulgaria, Cơ quan quản lý hạt nhân Bulgaria, đại diện Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA), Cộng đồng Năng lượng nguyên tử châu Âu (EURATOM), các viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp năng lượng hạt nhân hàng đầu của Bulgaria và quốc tế. Đại diện nhiều cơ quan ngoại giao, trong đó có các Đại sứ quán Việt Nam, Hoa Kỳ, Pháp, Đức, Bỉ, Séc, Canada và Hàn Quốc đã tham dự và phát biểu tại sự kiện.
Tham luận của Đại sứ Việt Nam
Đại sứ Nguyễn Thị Minh Nguyệt trình bày tham luận với chủ đề “Phát triển năng lượng hạt nhân của Việt Nam: Tầm nhìn chiến lược cho an ninh năng lượng và hợp tác quốc tế”. Bà nhấn mạnh rằng cùng với tốc độ tăng trưởng kinh tế cao và quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, nhu cầu điện năng của Việt Nam được dự báo sẽ tiếp tục tăng mạnh trong những thập niên tới. Để đáp ứng yêu cầu phát triển, Việt Nam đang xây dựng cơ cấu năng lượng đa dạng, cân bằng và bền vững, trong đó năng lượng hạt nhân được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và hỗ trợ thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.
Đại sứ khẳng định Việt Nam tiếp cận chương trình điện hạt nhân với tinh thần thận trọng, có trách nhiệm và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế về an toàn, an ninh hạt nhân và không phổ biến vũ khí hạt nhân. Việt Nam ưu tiên nghiên cứu và lựa chọn các công nghệ tiên tiến đã được kiểm chứng, đồng thời chú trọng hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực, nâng cao năng lực quản lý nhà nước và xây dựng văn hóa an toàn hạt nhân.
Đề xuất hợp tác song phương
Đánh giá cao kinh nghiệm của Bulgaria trong vận hành Nhà máy điện hạt nhân Kozloduy và đào tạo nguồn nhân lực chuyên ngành, Đại sứ Nguyễn Thị Minh Nguyệt đề xuất tăng cường hợp tác giữa hai nước trong các lĩnh vực đào tạo chuyên gia, nghiên cứu khoa học, chia sẻ kinh nghiệm quản lý và vận hành, bảo đảm an toàn hạt nhân, ứng dụng công nghệ số trong ngành năng lượng và nghiên cứu các công nghệ hạt nhân tiên tiến. Bà bày tỏ mong muốn phối hợp với các cơ quan, hiệp hội và doanh nghiệp Bulgaria tổ chức Diễn đàn hợp tác năng lượng hạt nhân Việt Nam-Bulgaria vào cuối năm 2026 nhằm kết nối các đối tác và thúc đẩy các dự án hợp tác cụ thể.
Ý kiến từ các đại biểu
Phát biểu khai mạc hội thảo, Chủ tịch Hiệp hội Năng lượng nguyên tử Bulgaria Bogomil Manchev nhấn mạnh nhu cầu điện năng toàn cầu đang gia tăng mạnh mẽ dưới tác động của công nghiệp hóa, số hóa, phát triển trí tuệ nhân tạo và các trung tâm dữ liệu. Ông cho rằng điện hạt nhân tiếp tục khẳng định vai trò là nguồn điện nền quan trọng nhờ khả năng cung cấp sản lượng điện lớn, ổn định và phát thải carbon thấp. Bulgaria cần tiếp tục đầu tư phát triển điện hạt nhân nhằm bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia trong dài hạn, đồng thời đánh giá cao triển vọng của công nghệ lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR) trong tương lai.
Thứ trưởng Bộ Năng lượng Bulgaria Lyubomira Gancheva cho rằng ngành năng lượng đang đối mặt với những thách thức ngày càng phức tạp, từ bất ổn địa chính trị đến nhu cầu điện năng gia tăng nhanh chóng. Bà khẳng định Bulgaria có nền tảng vững chắc với hơn 50 năm phát triển điện hạt nhân và sẽ tiếp tục triển khai các dự án mới nhằm bảo đảm nguồn năng lượng ổn định, an toàn và có tính cạnh tranh. Theo đó, chiến lược năng lượng hạt nhân của Bulgaria cần bảo đảm sự cân bằng giữa an ninh năng lượng, hiệu quả kinh tế và các mục tiêu phát triển bền vững.
Kết quả và triển vọng
Trong thời gian công tác tại Varna, Đại sứ Nguyễn Thị Minh Nguyệt đã có các cuộc làm việc với đại diện giới học thuật và doanh nghiệp địa phương nhằm thúc đẩy hợp tác song phương trong các lĩnh vực giáo dục, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực. Việc tham dự hội thảo cùng các hoạt động đã góp phần quảng bá chủ trương phát triển năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình của Việt Nam, tăng cường kết nối với các đối tác Bulgaria và châu Âu; đồng thời mở ra những cơ hội hợp tác mới trong các lĩnh vực năng lượng, khoa học-công nghệ, giáo dục và phát triển nguồn nhân lực. Những kết quả đạt được tiếp tục góp phần làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược Việt Nam-Bulgaria theo hướng thiết thực, hiệu quả và bền vững.
