Hải Phòng đẩy mạnh khoa học công nghệ biển, hướng tới trung tâm hàng đầu Đông Nam Á
Theo định hướng trong Nghị quyết 45-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố đang khẳng định vị thế trung tâm kinh tế biển hàng đầu của cả nước. Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Thị Sen Quỳnh cho biết, Hải Phòng hiện có 58 phòng thí nghiệm, thử nghiệm đạt chuẩn quốc gia; 82 tổ chức hoạt động khoa học, công nghệ; 76 doanh nghiệp khoa học, công nghệ; và 1.425 doanh nghiệp công nghệ số.
Mạng lưới nghiên cứu và ứng dụng công nghệ biển
Trên địa bàn thành phố đã hình thành mạng lưới các cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp có năng lực công nghệ biển, bao gồm Viện Nghiên cứu hải sản, Viện Y học biển, Trường đại học Hàng hải Việt Nam, và Trường đại học Hải Phòng. Các đơn vị này triển khai nhiều nhiệm vụ khoa học, công nghệ cấp quốc gia liên quan đến biển, như:
- Các dự án về công nghệ nuôi trồng thủy sản công nghệ cao.
- Ứng dụng công nghệ mới trong khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản.
- Nghiên cứu về dược liệu biển và quan trắc môi trường ven bờ.
Nhiều kết quả nghiên cứu đã được ứng dụng trong quản lý nghề cá, bảo tồn biển, phát triển logistics, cảng biển, và du lịch biển-đảo. Hệ thống cảng biển được đầu tư hiện đại, tiệm cận chuẩn quốc tế, từng bước áp dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong vận hành.
Hợp tác quốc tế và chương trình phát triển
Thành phố tăng cường hợp tác với nhiều tổ chức quốc tế và quốc gia trên thế giới để chia sẻ kinh nghiệm và công nghệ trong phát triển kinh tế biển. Nhiều chương trình do cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA), Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), và Ngân hàng Thế giới (WB) hỗ trợ được triển khai, mang lại hiệu quả thiết thực.
Để đạt mục tiêu trở thành trọng điểm phát triển khoa học, công nghệ biển của cả nước, thành phố đã phê duyệt Chương trình khoa học, công nghệ biển đến năm 2030. Chương trình này được xem là bước đi chiến lược, kỳ vọng tạo ra đột phá trong quản lý, khai thác tài nguyên và khẳng định vị thế của Hải Phòng trong chiến lược biển quốc gia.
Mục tiêu cụ thể và chỉ tiêu định lượng
Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Phạm Thị Sen Quỳnh nhấn mạnh, chương trình là công cụ định hướng, điều phối các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực biển. Mục tiêu cốt lõi là phát triển và ứng dụng mạnh mẽ khoa học, công nghệ để nâng cao năng lực nghiên cứu, quản lý và khai thác bền vững tài nguyên biển.
Hải Phòng đã đề ra các chỉ tiêu định lượng cụ thể đến năm 2030:
- Số nhiệm vụ nghiên cứu khoa học, công nghệ cấp thành phố trong lĩnh vực biển phải chiếm 30% tổng số nhiệm vụ.
- Kinh phí chi cho hoạt động này từ ngân sách cũng chiếm tỷ lệ 30%.
- Hình thành ít nhất 1 phòng thí nghiệm trọng điểm về biển và 1 trung tâm công nghệ sinh học biển.
- Có ít nhất 60% kết quả khoa học, công nghệ cấp thành phố được ứng dụng thực tiễn sau 12 tháng nghiệm thu.
- Xây dựng bộ cơ sở dữ liệu số về biển đồng bộ.
Đóng góp từ các cơ sở đào tạo và nghiên cứu
Các cơ sở đào tạo, nghiên cứu về khoa học, công nghệ biển như Trường đại học Hàng hải Việt Nam và Viện Y học biển đang tích cực vào cuộc. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Xuân Dương, Hiệu trưởng Trường đại học Hàng hải Việt Nam, cho biết ngày 5/9/2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án xây dựng nhà trường trở thành trường trọng điểm quốc gia về đào tạo, nghiên cứu phục vụ phát triển bền vững kinh tế biển.
Với bề dày truyền thống 70 năm, trường đã khẳng định vai trò là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ. Mới đây, trường tổ chức Triển lãm kỹ thuật công nghệ hàng hải và logistics, nhận được đánh giá tích cực từ lãnh đạo Bộ Xây dựng và các đối tác.
Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Bảo Nam, Viện trưởng Viện Y học biển, chia sẻ viện tập trung nâng cao năng lực nghiên cứu chuyên sâu trong các lĩnh vực như cấp cứu biển, bệnh nghề nghiệp biển, và y học cao áp. Đơn vị chú trọng chuyển đổi số và y học từ xa, phục vụ người lao động trên biển và tham gia xây dựng mạng lưới y tế biển, đảo quốc gia.
Những nỗ lực này không chỉ góp phần thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW về bảo vệ sức khỏe nhân dân mà còn hỗ trợ thành phố đạt mục tiêu phát triển khoa học, công nghệ biển, hướng tới trở thành trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng hàng đầu Đông Nam Á.
