Hai thiên thạch nghi có kích thước lớn đã liên tiếp xuất hiện trên bầu trời New Zealand chỉ trong vòng vài ngày, tạo nên những quả cầu lửa rực sáng kèm tiếng nổ siêu thanh khiến nhiều người dân kinh ngạc và động vật hoảng loạn. Sự kiện này đã thúc đẩy các nhà khoa học kêu gọi người dân tìm kiếm các mảnh vỡ có thể đã rơi xuống mặt đất.
Quả cầu lửa đầu tiên xuất hiện trên Đảo Nam
Quả cầu lửa đầu tiên được nhìn thấy trên Đảo Nam vào tối ngày 26/7. Chỉ hai ngày sau, vào khoảng 22h20 ngày 28/7, một thiên thạch khác tiếp tục xé toạc bầu trời Đảo Bắc, thắp sáng cả vùng trời chỉ trong tích tắc. Hình ảnh từ camera hành trình, camera an ninh và hệ thống quan sát thiên thạch ghi lại cho thấy bầu trời lóe sáng trước khi phát ra tiếng nổ lớn.
Hàng chục nhân chứng đã chia sẻ trải nghiệm của mình trên mạng xã hội. Một người viết: "Tôi cứ tưởng một chiếc máy bay đang bốc cháy". Một nhân chứng khác mô tả quả cầu lửa màu cam với chiếc đuôi tím kéo dài, để lại những vệt đen phía sau. "Đó là thiên thạch lớn nhất tôi từng thấy. Đuôi của nó kéo dài gần như khắp bầu trời và có màu sắc rực rỡ", người này kể.
Tiếng nổ siêu thanh và phản ứng của động vật
Nhiều người cho biết họ nghe thấy tiếng gầm trầm vang vọng sau khi thiên thạch xuất hiện. Một số nói tiếng động khiến chim chóc náo loạn, trong khi một chủ trang trại cho biết đàn bò của ông "phát cuồng" vì sợ hãi. "Từ Ruby Bay, chúng tôi vừa nhìn thấy vừa nghe thấy nó. Tiếng động giống như có ai ném đá vào một thùng rác bằng kim loại", một nhân chứng khác kể.
Ông Steve Wyn-Harris, Giám đốc Fireballs Aotearoa - tổ chức quy tụ các nhà địa chất, thiên văn học và các nhà khoa học cộng đồng chuyên theo dõi thiên thạch - cho biết ông đang ngâm mình trong bồn nước nóng ở Hawke's Bay thì bầu trời bất ngờ lóe sáng. "Lúc đầu tôi nghĩ đó là tia sét. Chỉ đến khi điện thoại liên tục nhận được tin nhắn từ các nhân chứng, tôi mới tin đó là một quả cầu lửa", ông nói.
Tín hiệu quan trọng từ tiếng nổ siêu thanh
Theo ông Wyn-Harris, chi tiết đáng chú ý nhất là nhiều người cùng nghe thấy tiếng nổ siêu thanh, dấu hiệu cho thấy thiên thạch đã bay xuống tương đối thấp trước khi vỡ trong khí quyển. Điều này làm tăng khả năng các mảnh vỡ đã rơi xuống mặt đất. Sau hiện tượng này, Fireballs Aotearoa đã kêu gọi người dân tại khu vực phía nam Đảo Bắc tìm kiếm các mảnh thiên thạch có thể đã rơi xuống. "Nếu nhìn thấy một hòn đá màu đen xuất hiện ở nơi vốn không có, hãy liên hệ với chúng tôi", ông Wyn-Harris nói.
Lịch sử ghi nhận thiên thạch tại New Zealand
Trong 150 năm qua, New Zealand mới chỉ xác nhận 10 thiên thạch được tìm thấy, dù giới khoa học tin rằng còn nhiều thiên thạch khác đã rơi xuống nhưng chưa được phát hiện. Việc tìm kiếm gặp nhiều trở ngại do dân cư thưa thớt, địa hình hiểm trở và trước đây thiếu hệ thống quan sát đủ dày. Tuy nhiên, tình hình đang thay đổi khi Fireballs Aotearoa đã lắp đặt khoảng 200 camera trên khắp New Zealand.
Cùng với mạng lưới camera an ninh và camera hành trình ngày càng phổ biến, các nhà khoa học kỳ vọng sẽ xác định chính xác hơn vị trí thiên thạch rơi và thu hồi được nhiều mẫu vật hơn. "Chúng tôi hiện sở hữu một trong những mạng lưới quan sát thiên thạch tốt nhất thế giới. Đó là lý do ngày càng ghi nhận được nhiều hiện tượng như thế này", ông Wyn-Harris cho biết.
