Các nhà khoa học Nga đã phát triển công cụ scParadise có khả năng tự động xác định các loại tế bào, phân biệt tế bào ung thư với tế bào khỏe mạnh và nhận diện các tế bào gây viêm mạn tính trong bệnh béo phì. Công cụ này hứa hẹn giúp các nhà nghiên cứu hiểu rõ hơn cơ chế gây bệnh và phát triển các phương pháp điều trị mới hiệu quả hơn.
Nền tảng khoa học và hợp tác nghiên cứu
Công trình là sự hợp tác giữa Viện Nghiên cứu và Giáo dục Y khoa thuộc Đại học Quốc gia Moskva Lomonosov, Trung tâm Nghiên cứu Quốc gia Gamaleya về Dịch tễ học và Vi sinh vật học thuộc Bộ Y tế Nga, và Trung tâm Quy hoạch và Quản lý Chiến lược Rủi ro Y tế và Sinh học thuộc Cơ quan Y tế và Sinh học Liên bang Nga. Nhóm nghiên cứu đã tạo ra scParadise nhằm tự động hóa quá trình xác định loại tế bào và dự đoán đặc tính của chúng dựa trên dữ liệu di truyền.
Phương pháp và dữ liệu
Các tế bào được thu thập thông qua xét nghiệm máu, sinh thiết hoặc phẫu thuật, sau đó được phân lập từ mô bằng các phương pháp chuyên biệt. Mỗi tế bào riêng lẻ trải qua quá trình tự giải trình (single-cell sequencing) để xác định các gene mà chúng biểu hiện. Dữ liệu này là nền tảng để scParadise phân tích và phân loại tế bào.
Ý nghĩa và ứng dụng lâm sàng
Việc xác định chính xác loại tế bào và dự đoán đặc tính của chúng sẽ giúp các nhà nghiên cứu hiểu được nguyên nhân gây bệnh, từ đó điều chỉnh phương pháp điều trị phù hợp với từng bệnh nhân. Điều này đặc biệt quan trọng vì hiện nay nhiều bệnh vẫn được điều trị theo triệu chứng do chưa hiểu rõ cơ chế phát triển.
Elizaveta Chechekhina, nhà nghiên cứu tại Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Công nghệ Gen và Tế bào thuộc Đại học Quốc gia Moskva mang tên M.V. Lomonosov, đang nghiên cứu nuôi cấy tế bào bằng kính hiển vi (Ảnh: RIA NOVOSTI).
Phát triển và công bố
Nhóm nghiên cứu cho biết sẽ cung cấp scParadise miễn phí để các chuyên gia trên toàn thế giới tải xuống và sử dụng, nhằm không ngừng hoàn thiện và phát triển sản phẩm. Chương trình sẽ tiếp tục tạo ra, đào tạo và cung cấp ngày càng nhiều mô hình cho các tế bào, mô và sinh vật khác nhau.
Chương trình nghiên cứu được Quỹ Khoa học Nga tài trợ và kết quả đã được công bố trên tạp chí Nucleic Acids Research.
