Nikkei xTECH, kênh truyền thông công nghệ hàng đầu Nhật Bản, đã thực hiện một cuộc tháo dỡ toàn bộ robot hình người G1 của hãng China Unisoc. Các chuyên gia kỹ thuật cao cấp cùng nhà báo đã dùng tua vít và cờ lê lục giác để tháo rời các chi, khớp, vỏ và bo mạch chủ, nhằm khám phá “sức mạnh bí ẩn phương Đông” bên trong. Kết quả khiến giới chuyên môn kinh ngạc: nghiên cứu và phát triển robot của Trung Quốc đã vượt xa giai đoạn trình diễn đơn thuần.
Điều thực sự bất ngờ không phải một linh kiện cụ thể trở thành tốt nhất thế giới, mà là Trung Quốc đã bắt đầu biến robot hình người thành sản phẩm có thể bán được, định giá, giao hàng và nâng cấp. Trước khi bị tháo dỡ, robot G1 vẫn bị xem như “diễn viên sân khấu” biết chạy nhảy. Sau khi tháo dỡ, quan điểm này thay đổi hoàn toàn.
Thông số kỹ thuật và giá thành
Mẫu G1 được tháo dỡ cao khoảng 1,32 mét, nặng khoảng 35 kg bao gồm pin. Phiên bản cơ bản có 23 bậc tự do, giá bán lẻ chính thức ban đầu là 99.000 NDT. Robot được trang bị LiDAR 3D, camera đo độ sâu, bộ mã hóa kép, dây dẫn rỗng, hệ thống làm mát bằng không khí cục bộ và pin tháo lắp nhanh. Thời lượng pin khoảng hai giờ, hỗ trợ nâng cấp phần mềm. Các thông số riêng lẻ không có gì bí ẩn, nhưng việc tích hợp chúng vào một robot có sẵn trên thị trường với giá thành chấp nhận được đã thay đổi bản chất sản phẩm.
Bài toán thương mại hóa
Trước đây, người ta thường chú ý đến chuyển động của robot. Tuy nhiên, việc tháo dỡ cho thấy liệu robot có “mùi sản phẩm” hay không. Pin dễ thay thế? Bố trí dây dẫn ra sao? Phản hồi khớp nối có chính xác? Phần mềm có thể cập nhật liên tục? Những yếu tố này quyết định robot có thể rời gian trưng bày để vào nhà máy. Thực hiện một cú lộn nhào trên bệ không khó, nhưng vận hành liên tục, kiểm tra và bảo trì dễ dàng mới là thách thức. Các công ty Trung Quốc không còn chỉ hỏi “Tôi có thể sản xuất nó không?” mà còn trả lời “Ai sẽ mua, họ mua thế nào và sử dụng ra sao?”.
Lợi thế thị trường và số liệu ấn tượng
Trung Quốc sở hữu thị trường rộng lớn, số lượng máy móc dồi dào và nhiều kịch bản ứng dụng. Năm 2024, nước này lắp đặt khoảng 295.000 robot công nghiệp, chiếm 54% tổng số robot lắp đặt mới toàn cầu. Số robot đang hoạt động vượt quá 2 triệu chiếc. Thị phần của các nhà sản xuất trong nước đã tăng lên 57%, lần đầu tiên vượt qua các nhà cung cấp nước ngoài. Đằng sau những con số không chỉ là “số lượng lớn” mà là một chu kỳ: thiết bị vào nhà máy tạo ra vấn đề thực tế, thúc đẩy cải tiến máy móc, linh kiện và phần mềm; sản phẩm được cải thiện khiến nhà máy tiếp tục mua hàng; tăng đơn đặt hàng giảm chi phí và hoàn thiện chuỗi cung ứng. Độ tin cậy, an toàn, sự khéo léo và khả năng vận hành liên tục không thể giải quyết chỉ bằng vài video.
Nhật Bản đẩy nhanh ứng dụng
Năm 2024, Nhật Bản vẫn là thị trường robot công nghiệp lớn thứ hai thế giới, với khoảng 44.500 hệ thống lắp đặt mới và 450.500 robot đang hoạt động. Công nghệ, kinh nghiệm kinh doanh và chuyên môn kỹ thuật tích lũy qua nhiều thập kỷ sẽ không biến mất chỉ vì một robot Trung Quốc bị tháo dỡ. Tuy nhiên, có nền tảng vững chắc không đảm bảo tốc độ trong các lĩnh vực mới. Robot công nghiệp truyền thống thực hiện nhiệm vụ lặp đi lặp lại tại trạm cố định, trong khi robot hình người phải đối mặt với môi trường thay đổi, nhiệm vụ không cố định và phải phối hợp với con người cùng thiết bị khác. Chúng cần cả cơ thể vật lý đáng tin cậy và phần mềm có khả năng nhận thức, phán đoán và học hỏi.
Nhật Bản sẽ sớm công bố phiên bản mới của chiến lược robot trí tuệ nhân tạo vào năm 2026, vạch ra hơn mười hướng ứng dụng trọng điểm, nhằm đẩy nhanh việc phổ biến và ứng dụng robot trong toàn xã hội, để bắt kịp làn sóng robot hình người mới.
