Bản đồ vũ trụ 3D lớn nhất từ trước đến nay hé lộ cấu trúc mạng lưới thiên hà
Theo thông tin từ Live Science vào ngày 19 tháng 4, bản đồ ba chiều về vũ trụ do dự án DESI công bố hiện được xem là lớn nhất trong phân khúc này. Tuy nhiên, nó mới chỉ phản ánh một phần nhỏ của cái nhìn toàn diện và ấn tượng nhất về vũ trụ từ trước đến nay. Trong đó, vũ trụ được mô tả như một cấu trúc dạng mạng lưới khổng lồ, được cấu tạo từ vô số thiên hà, kéo dài ngược về gần thời điểm khai sinh của mọi thứ.
Dự án DESI và sự hợp tác quốc tế rộng lớn
Mỗi một chấm nhỏ trên bản đồ đại diện cho một thiên hà đã được lập bản đồ bởi DESI, một dự án quốc tế được vận hành bởi Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley thuộc Bộ Năng lượng Hoa Kỳ. Dự án này nhận được sự hợp tác đáng kinh ngạc từ hơn 900 nhà khoa học, đến từ hơn 70 tổ chức nghiên cứu trên toàn thế giới. Cuộc khảo sát kéo dài 5 năm, bắt đầu từ năm 2021 và vẫn đang tiếp diễn, ban đầu đặt mục tiêu thu thập dữ liệu của 34 triệu thiên hà và chuẩn tinh.
Đến thời điểm hiện tại, DESI trên thực tế đã ghi nhận hơn 47 triệu thiên hà, vượt xa mục tiêu ban đầu. Bên cạnh đó, dự án còn thu thập dữ liệu của hơn 20 triệu ngôi sao gần thuộc Dải Ngân hà, làm phong phú thêm kho tàng thông tin về vũ trụ.
Ứng dụng trong nghiên cứu tiến hóa vũ trụ và năng lượng tối
Thông qua bản đồ chi tiết này, các nhà khoa học có thể "nhìn ngược dòng thời gian" và tái dựng quá trình tiến hóa phức tạp của vũ trụ. Kết quả là DESI mang đến một góc nhìn ba chiều không chỉ cho thấy vị trí chính xác của các thiên hà mà còn hé lộ cách thức chúng di chuyển và kết thành nhóm theo thời gian. Điều này mở ra những hiểu biết sâu sắc về sự hình thành và phát triển của cấu trúc vũ trụ.
Trên hết, bản đồ còn đóng vai trò quan trọng trong công cuộc nghiên cứu năng lượng tối, một dạng lực bí ẩn được cho là đang thúc đẩy sự giãn nở đang tăng tốc của vũ trụ. Năng lượng tối chiếm khoảng 70% thành phần của vũ trụ, và đến nay, bản chất cũng như sự phân bố của nó vẫn là một trong những câu hỏi lớn nhất chưa có lời giải đáp trong vật lý hiện đại. DESI cung cấp dữ liệu quý giá để các nhà khoa học phân tích và hy vọng làm sáng tỏ phần nào bí ẩn này.
Triển vọng mở rộng và kế hoạch tương lai
DESI dự kiến sẽ tiếp tục quan sát bầu trời một cách chăm chỉ cho đến năm 2028. Kế hoạch này hứa hẹn sẽ căng rộng bản đồ thêm khoảng 20% so với phạm vi hiện tại, mang lại những dữ liệu mới và chi tiết hơn. Sự mở rộng này không chỉ giúp hoàn thiện bức tranh về vũ trụ mà còn có thể dẫn đến những khám phá đột phá trong lĩnh vực thiên văn học và vật lý vũ trụ.
Với những thành tựu ban đầu, dự án DESI đang chứng minh giá trị to lớn của nó trong việc mở rộng hiểu biết của nhân loại về vũ trụ bao la. Các nhà khoa học trên toàn cầu đang háo hức chờ đợi những kết quả tiếp theo từ cuộc khảo sát đầy tham vọng này.
