Bí Ẩn 'Bóng Tối' Trên Sao Hỏa: Utopia Planitia Đang Mở Rộng Với Tốc Độ Đáng Kinh Ngạc
Utopia Planitia, một trong những đồng bằng lớn nhất và phẳng nhất trên sao Hỏa, đang trở thành tâm điểm của nghiên cứu khoa học với sự xuất hiện của một vùng 'bóng tối' bí ẩn. Theo Live Science ngày 21/4, vùng tối này được hình thành từ tro bụi và đá núi lửa từ các đợt phun trào cổ đại cách đây hàng triệu năm, trước khi sao Hỏa chuyển sang giai đoạn 'tử vong' về mặt địa chất.
Phát Hiện Và Sự Lan Rộng Của Vùng Tối
Vùng tối được phát hiện ở Utopia Planitia, một đồng bằng rộng khoảng 3.300 km ở bán cầu bắc của hành tinh đỏ. Lần đầu tiên, hình ảnh của 'bóng tối' này được chụp bởi các tàu thăm dò theo chương trình Viking của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) khi chúng tiếp cận sao Hỏa. Kể từ đó, nhiều hình ảnh tiếp theo, bao gồm những bức ảnh mới từ tàu quỹ đạo Mars Express của Cơ quan Không gian châu Âu (ESA) chụp năm 2024 và công bố ngày 15/4, cho thấy 'bóng tối' đang lan rộng ra xung quanh.
Đến nay, các nhà nghiên cứu vẫn chưa thể xác định chính xác mức độ bao phủ của vùng tối. Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất từ ESA tiết lộ rằng những đoạn ranh giới phía nam của nó đã dịch chuyển thêm ít nhất 320 km về phía nam. Số liệu này cho thấy khu vực này đang mở rộng với tốc độ khoảng 6,5 km mỗi năm, một con số đáng kinh ngạc trong bối cảnh địa chất của sao Hỏa.
Nguyên Nhân Có Thể: Gió Và Quá Trình Tự Nhiên
Các nhà khoa học cho rằng sự dịch chuyển này nhiều khả năng liên quan đến gió trên sao Hỏa, một hiện tượng tự nhiên lâu nay vẫn bào mòn bề mặt và cuốn theo bụi, tro khắp nơi. ESA đã đưa ra hai giả thuyết chính để giải thích hiện tượng này:
- Thứ nhất: Tro bụi theo thời gian bị gió cuốn đi và phân tán, dẫn đến sự lan rộng của vùng tối.
- Thứ hai: Một lớp bụi màu vàng nhạt từng phủ lên vùng tro đen đã bị thổi bay, làm lộ ra bề mặt tối bên dưới, tạo ra ảo giác về sự mở rộng.
Hiện tại, vẫn chưa có bằng chứng rõ ràng để khẳng định giả thuyết nào là đúng, khiến 'bóng tối' tại Utopia Planitia trở thành một bí ẩn khoa học cần được khám phá thêm. Nghiên cứu này không chỉ làm sáng tỏ quá trình địa chất của sao Hỏa mà còn có thể cung cấp thông tin quý giá về sự tiến hóa của các hành tinh trong hệ mặt trời.
