TPHCM: Ký kết hợp tác ba bên thúc đẩy chuyển đổi số tư pháp tại TAND khu vực 1
Ngày 17/3, tại Thành phố Hồ Chí Minh, một sự kiện quan trọng trong lĩnh vực tư pháp đã diễn ra với việc ký kết thỏa thuận hợp tác ba bên giữa Tòa án nhân dân khu vực 1 TPHCM, Tổng công ty Công nghệ - Viễn thông Toàn cầu (GTEL) thuộc Bộ Công an và Công ty Cổ phần Trustsol Tech. Thỏa thuận này đánh dấu bước tiến mới trong việc chính thức hoàn thiện, nâng cấp và triển khai các ứng dụng công nghệ nhằm hỗ trợ người dân, tổ chức tín dụng, ngân hàng, đồng thời phát huy những thành công bước đầu của mô hình tòa án điện tử tại TAND khu vực 1 TPHCM.
Mô hình điểm có khả năng nhân rộng
TAND khu vực 1 TPHCM được biết đến là đơn vị có thẩm quyền giải quyết tranh chấp rộng, bao quát nhiều ngành và lĩnh vực khác nhau. Đây cũng là nơi tập trung nhiều trụ sở ngân hàng, tổ chức tín dụng và doanh nghiệp lớn, với số lượng án tín dụng - ngân hàng thuộc diện cao nhất cả nước. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để xây dựng một mô hình điểm có khả năng nhân rộng trong tương lai, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số tư pháp trên toàn quốc.
Đơn vị này đã xây dựng và vận hành thành công Hệ thống tòa án điện tử quản lý nội bộ, chuyển hoàn toàn sang phương thức quản trị nội bộ khép kín. Hệ thống này bao gồm tất cả các khâu từ nhận đơn, thụ lý đến giải quyết vụ việc các loại. Hiện nay, đã có hơn 08 Tòa án nhân dân cấp tỉnh và 53 Tòa án nhân dân cấp khu vực đang sử dụng hiệu quả Hệ thống này, chứng tỏ tính ứng dụng và hiệu quả của mô hình.
Mục tiêu và giải pháp công nghệ
Việc hợp tác ba bên hướng đến thiết lập một cơ chế phối hợp toàn diện để nghiên cứu, xây dựng và triển khai thí điểm các giải pháp công nghệ phục vụ cải cách thủ tục hành chính và đổi mới phương thức hoạt động tư pháp. Các giải pháp cụ thể bao gồm:
- Thí điểm hệ thống tiếp nhận hồ sơ trực tuyến: Phục vụ hoạt động tố tụng và các hoạt động nghiệp vụ liên quan, bao gồm tiếp nhận đơn khởi kiện, đơn yêu cầu, tài liệu, chứng cứ và các hồ sơ điện tử khác theo quy định.
- Cấp mã hồ sơ và xác nhận thời điểm tiếp nhận: Hệ thống sẽ cấp mã hồ sơ, xác nhận thời điểm tiếp nhận, phản hồi trạng thái xử lý ban đầu, cho phép tra cứu tình trạng xử lý hồ sơ và tiến độ giải quyết vụ việc.
- Nộp hồ sơ trực tuyến không giới hạn: Người dân, tổ chức tín dụng, ngân hàng có thể nộp hồ sơ trực tuyến mà không bị giới hạn bởi thời gian, địa giới hành chính và khoảng cách địa lý.
Ngoài ra, hợp tác này còn tập trung vào việc kết nối và khai thác dữ liệu phục vụ xác minh và định danh thông qua việc khai thác dữ liệu từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh và xác thực điện tử, cùng các hệ thống dữ liệu hợp pháp khác. Mục tiêu là nâng cao độ chính xác trong công tác xác minh đương sự, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người đại diện và các chủ thể khác.
Quy trình nghiệp vụ trên môi trường số
Mọi quy trình nghiệp vụ của TAND khu vực 1 TPHCM sẽ được thực hiện trên môi trường số. Theo đó, người dân, tổ chức tín dụng, ngân hàng có thể nộp đơn trên môi trường điện tử và được xác thực tự động. Hệ thống sẽ tự động xác định thẩm quyền và chuyển hồ sơ cho Tòa án có thẩm quyền trên không gian mạng, đặc biệt với các hồ sơ tín dụng với số lượng lớn.
Điều này giúp rút ngắn thời gian xử lý nợ xấu và phục vụ toàn trình từ giai đoạn nhận đơn khởi kiện đến khi kết thúc hồ sơ trả kết quả giải quyết vụ việc về cho các tổ chức tín dụng. Toàn bộ giải pháp công nghệ được xây dựng, vận hành và triển khai trên nguyên tắc tuân thủ Hiến pháp, pháp luật, cũng như chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn hợp pháp của từng bên.
Nguyên tắc và cam kết
Hợp tác ba bên cam kết bảo đảm không làm thay đổi thẩm quyền tố tụng, thẩm quyền xét xử, trình tự, thủ tục theo quy định của pháp luật. Mọi giải pháp công nghệ, hạ tầng số, nền tảng dữ liệu và công cụ quản trị được triển khai chỉ mang tính chất hỗ trợ hoạt động tư pháp, không thay thế trách nhiệm, quyền hạn và quyết định chuyên môn của người tiến hành tố tụng, cơ quan tiến hành tố tụng theo quy định pháp luật.
Sự kiện ký kết này không chỉ là một bước tiến quan trọng trong việc số hóa hoạt động tư pháp tại TPHCM mà còn mở ra triển vọng nhân rộng mô hình trên toàn quốc, góp phần hiện đại hóa hệ thống tư pháp Việt Nam trong kỷ nguyên số.
