Chuyển đổi số không chỉ là công cụ quản lý mà còn trở thành động lực phát triển kinh tế nông thôn tại TP.HCM. Theo ông Bùi Minh Thạnh, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, nâng cao năng lực số cho người dân, giúp nông dân tiếp cận công nghệ, thị trường và các mô hình sản xuất hiện đại được xác định là yếu tố then chốt để đạt mục tiêu tăng thu nhập bình quân khu vực nông thôn gấp 2,5-3 lần so với năm 2020.
Phát triển hạ tầng số gắn với nâng cao năng lực số
Theo kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2026-2030, TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 có 100% số xã đạt chuẩn nông thôn mới theo bộ tiêu chí quốc gia giai đoạn mới. Đáng chú ý, thành phố phấn đấu đạt khoảng 50% số xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại.
Để đạt mục tiêu này, TP.HCM xác định chuyển đổi số là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Thành phố không chỉ đầu tư hạ tầng mà còn hướng tới nâng cao năng lực số cho người dân, giúp nông dân chủ động tiếp cận thông tin, làm chủ công nghệ và ứng dụng hiệu quả vào sản xuất, kinh doanh.
Hạ tầng số, hạ tầng viễn thông và hệ thống truyền thanh cơ sở được hiện đại hóa theo hướng ứng dụng công nghệ số. Thành phố đẩy mạnh số hóa dữ liệu nông nghiệp, nông thôn; xây dựng hệ thống quy hoạch trên nền tảng công nghệ thông tin địa lý (GIS), kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu của thành phố. Hệ thống dữ liệu đồng bộ không chỉ phục vụ quản lý mà còn giúp người dân tiếp cận thông tin nhanh chóng, chính xác hơn, tạo nền tảng cho phát triển nông nghiệp số.
Xây dựng mô hình "ấp thông minh"
Một điểm nhấn của kế hoạch là TP.HCM đang tích cực xây dựng mô hình "ấp thông minh". Bên cạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý hành chính, mô hình này tạo điều kiện để người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tiếp cận thông tin chính thống, cập nhật kiến thức sản xuất và ứng dụng công nghệ vào đời sống. Qua đó, từng bước hình thành kỹ năng khai thác, sử dụng thông tin trên môi trường số, góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa khu vực nông thôn và đô thị.
Biến năng lực số thành giá trị kinh tế
Cùng với phát triển hạ tầng, TP.HCM coi nâng cao kỹ năng số cho nông dân là giải pháp trọng tâm để chuyển đổi số đi vào thực chất. Người dân được hỗ trợ tiếp cận kiến thức về chuyển đổi số, thương mại điện tử, truy xuất nguồn gốc, xây dựng thương hiệu và quảng bá sản phẩm. Hoạt động khuyến nông cũng được đổi mới theo hướng tăng cường đào tạo kỹ năng số, kỹ năng quản trị và tư duy sản xuất hàng hóa quy mô lớn, giúp nông dân khai thác hiệu quả các nền tảng số để học tập, cập nhật thông tin thị trường và mở rộng kênh tiêu thụ.
Định hướng xây dựng đội ngũ nông dân có năng lực số cũng được TP.HCM đặc biệt quan tâm. Tại buổi làm việc với UBND TP.HCM, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Hội Nông dân TP.HCM cùng các đơn vị liên quan về phát triển nông nghiệp, nông dân, nông thôn, ông Lê Quốc Phong, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM đề nghị thành phố đẩy mạnh xây dựng đội ngũ nông dân có khả năng kinh doanh trên môi trường số. Đồng thời, tăng cường kết nối tiêu thụ nông sản qua các kênh phân phối hiện đại và sàn thương mại điện tử, gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực thương mại nông thôn.
Ông Lê Quốc Phong cũng cho biết, thành phố sẽ chú trọng đào tạo đội ngũ quản trị hợp tác xã theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu liên kết sản xuất và tham gia chuỗi giá trị. Công nghệ số, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng học trực tuyến sẽ được ứng dụng trong đào tạo, tạo điều kiện để người dân khu vực nông thôn học tập, cập nhật kiến thức và nâng cao trình độ.
Thông qua các giải pháp đồng bộ từ đầu tư hạ tầng số, phát triển dữ liệu, đào tạo kỹ năng đến thúc đẩy thương mại điện tử, TP.HCM hướng tới hình thành đội ngũ nông dân có tri thức, có năng lực số và chủ động tiếp cận thông tin. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển nông nghiệp thông minh, nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập cho người dân và xây dựng nông thôn mới hiện đại, bền vững.
