Ngày 1/7/2026, Thông tư số 30/2026/TT-BXD chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước chuyển đổi số mạnh mẽ trong lĩnh vực đăng kiểm phương tiện. Quy định mới lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua nền tảng dữ liệu số. Tuy nhiên, ngay trong ngày đầu triển khai, hệ thống phần mềm mới đã gặp trục trặc kỹ thuật, gây ùn ứ cục bộ tại nhiều trung tâm đăng kiểm trên cả nước.
Điểm mới nổi bật của Thông tư 30
Thông tư 30/2026/TT-BXD cho phép chủ xe sử dụng giấy đăng ký xe hoặc giấy hẹn tích hợp trên ứng dụng định danh điện tử như VNeID, VNeTraffic để thực hiện kiểm định, thay thế hoàn toàn giấy tờ bản cứng. Quy định này bãi bỏ chế độ báo cáo định kỳ, thiết lập hồ sơ phương tiện tự động từ cơ sở dữ liệu sản xuất, nhập khẩu, giúp giảm chi phí tuân thủ cho các cơ sở đăng kiểm và hạn chế sai sót, trùng lặp thông tin.
Đáng chú ý, danh mục các thay đổi trên xe không bị coi là cải tạo được mở rộng đáng kể, bao gồm thay đổi nội thất, lắp thêm bậc bước chân, cánh gió, hay nâng cấp bóng đèn có công suất tương đương. Quy định này nhận được sự đồng thuận cao từ người sử dụng vì phù hợp với nhu cầu thực tế.
Ngày đầu triển khai: Ùn ứ do lỗi phần mềm
Ghi nhận tại Chi nhánh Đăng kiểm 29-03V (Hà Nội), Giám đốc Trần Quốc Hoan cho biết: “Phần mềm mới liên tục phát sinh lỗi kỹ thuật như tự động thoát hệ thống khi in phiếu kết quả, khiến nhân viên phải thao tác lại từ đầu.” Tình trạng tương tự cũng diễn ra tại Trung tâm đăng kiểm 2001S (Thái Nguyên) ngay từ đầu giờ sáng. Ông Đỗ Đắc Huy, đại diện trung tâm, cho biết: “Quy trình nghiệp vụ được điều chỉnh giữa công đoạn 4 và 5, yêu cầu lưu trữ hình ảnh siết chặt hơn. Ngoài ảnh tổng thể, kiểm định viên phải chụp bổ sung nhiều vị trí như đầu xe, đuôi xe, nội thất và khoang ca-bin, nhằm ngăn chặn tự ý thay đổi kết cấu xe. Việc này khiến năng suất làm việc giảm khoảng 30%-40% so với bình thường.”
Dù gặp khó khăn ban đầu, các đơn vị khẳng định đây chỉ là sự sụt giảm tạm thời, phục vụ mục tiêu quản lý minh bạch, chặt chẽ hơn. Hệ thống mới yêu cầu lưu trữ ảnh chi tiết, siết chặt kiểm tra nội thất và ca-bin, nhằm ngăn chặn tình trạng thay đổi kết cấu xe trái phép.
Nỗ lực khắc phục và tầm nhìn dài hạn
Trao đổi về sự cố, ông Tô An, Phó Cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam, thừa nhận: “Trong quá trình chuyển đổi hệ thống đã phát sinh một số trục trặc phần mềm ngoài ý muốn. Hiện Cục đang huy động đội ngũ kỹ thuật tập trung xử lý, làm việc xuyên đêm nhằm khắc phục trong thời gian sớm nhất.”
Về lâu dài, Thông tư 30/2026/TT-BXD không chỉ đơn giản hóa thủ tục hành chính mà còn nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Hệ thống mới cho phép nhận diện chính xác phương tiện vi phạm, phương tiện thuộc diện triệu hồi từ nhà sản xuất, đồng thời là nền tảng để triển khai kiểm định khí thải đối với mô-tô, xe gắn máy trong thời gian tới. Ông Tô An khẳng định: “Việc hiện đại hóa công tác đăng kiểm là yêu cầu tất yếu trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia. Mặc dù những trục trặc ban đầu có thể gây ra một số bất tiện, song với sự chỉ đạo quyết liệt từ Cục Đăng kiểm Việt Nam cùng nỗ lực của các đơn vị liên quan, quy trình đăng kiểm mới được kỳ vọng sẽ mang lại môi trường dịch vụ minh bạch, thuận tiện và an toàn hơn cho xã hội.”
