Ngày 21/7, tại Hà Nội, Ủy ban Rủi ro thuộc Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp cùng Vietcombank tổ chức Diễn đàn thường niên Ủy ban Rủi ro năm 2026 với chủ đề “Nâng cao năng lực quản trị rủi ro ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập các chuẩn mực quốc tế”. Sự kiện quy tụ các chuyên gia, nhà quản lý và lãnh đạo ngân hàng, tập trung vào việc cập nhật khung pháp lý và thực tiễn quản trị rủi ro.
Phó Thống đốc NHNN nhấn mạnh hoàn thiện khung pháp lý
Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thống đốc Thường trực Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đoàn Thái Sơn khẳng định: Quan điểm xuyên suốt của NHNN là từng bước hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đối với hoạt động ngân hàng và quản trị rủi ro theo hướng tiếp cận các chuẩn mực, thông lệ quốc tế. Theo ông, yêu cầu nâng cao năng lực quản trị rủi ro ngày càng cấp thiết khi ngành ngân hàng vừa phải hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, vừa bảo đảm an toàn hệ thống. Do đó, việc nâng cao chuẩn mực quản trị cần được triển khai đồng bộ, phù hợp với điều kiện thực tiễn Việt Nam.
Phó Thống đốc cho biết, trong nhiều năm qua, NHNN đã từng bước nghiên cứu, áp dụng các chuẩn mực quốc tế vào hoạt động ngân hàng và quản trị rủi ro. Gần đây, tiến trình này được đẩy nhanh thông qua ban hành các quy định mới, rút ngắn khoảng cách với thông lệ quốc tế, đồng thời tạo cơ sở để hệ thống ngân hàng nâng cao năng lực quản trị và hội nhập sâu hơn với thị trường tài chính quốc tế. Trong quá trình xây dựng quy định, NHNN luôn kiên định nguyên tắc xây dựng lộ trình triển khai phù hợp, tạo điều kiện cho tổ chức tín dụng có thời gian chuẩn bị, hạn chế tác động đột ngột nhưng vẫn bảo đảm tiếp cận chuẩn mực quốc tế; đồng thời tạo cơ chế để ngân hàng có đủ điều kiện chủ động áp dụng sớm các chuẩn mực cao hơn.
Các thông tư mới tiệm cận Basel III
Tiến sĩ Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký VNBA, cho biết Luật Các tổ chức tín dụng sửa đổi năm 2024 đã đặt ra yêu cầu tăng cường quản trị rủi ro và bảo đảm an toàn hệ thống. Để cụ thể hóa, NHNN đã ban hành Thông tư số 14/2025/TT-NHNN ngày 30/6/2025 quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài; Thông tư số 83/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025 quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. NHNN cũng đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
“Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để hệ thống ngân hàng Việt Nam từng bước tiếp cận các thông lệ quản trị theo Basel III và các chuẩn mực quốc tế khác”, Tiến sĩ Đào Minh Tú nhấn mạnh. Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn cũng lưu ý: “Bên cạnh việc tham chiếu các thông lệ quốc tế, NHNN luôn xem xét kỹ điều kiện thực tiễn của thị trường tài chính Việt Nam trong quá trình xây dựng chính sách. Các quy định được nghiên cứu theo hướng tiệm cận chuẩn mực quốc tế nhưng vẫn có điều chỉnh phù hợp với điều kiện phát triển của thị trường trong nước nhằm bảo đảm tính khả thi khi triển khai.”
Chuyển biến từ tuân thủ sang nhu cầu nội tại
Tại diễn đàn, Phó Thống đốc Đoàn Thái Sơn đánh giá cao sự thay đổi trong cách tiếp cận của các tổ chức tín dụng đối với quản trị rủi ro. Nếu trước đây việc triển khai chuẩn mực mới chủ yếu xuất phát từ yêu cầu tuân thủ, thì những năm gần đây nhiều ngân hàng đã chủ động coi áp dụng chuẩn mực quản trị rủi ro là nhu cầu nội tại nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng khả năng chống chịu và phát triển bền vững.
Ông Lê Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Rủi ro VNBA, cho rằng các quy định mới và dự thảo thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN từng bước đưa hoạt động ngân hàng tiệm cận chuẩn mực Basel III, nâng cao năng lực quản trị rủi ro, bảo đảm an toàn hệ thống và tạo nền tảng để các tổ chức tín dụng tăng cường năng lực cạnh tranh, hội nhập sâu rộng với thị trường tài chính quốc tế. “Bên cạnh các cơ hội, các quy định mới cũng đặt ra những thách thức, đòi hỏi các tổ chức tín dụng cần tăng cường đầu tư nguồn lực về vốn, công nghệ, dữ liệu, mô hình và đội ngũ nhân sự”, ông Lê Thanh Tùng nêu rõ.
Ba trụ cột quản trị rủi ro trong kỷ nguyên số
Tại diễn đàn, ba trụ cột quản trị rủi ro đã được định hình rõ nét. Thứ nhất là quản lý rủi ro thanh khoản, nơi các ngân hàng phải đối mặt với áp lực huy động vốn lớn và sự dịch chuyển sang các chỉ số an toàn tiệm cận Basel III. Thứ hai là rủi ro an ninh mạng – lĩnh vực không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần mà đã trở thành rủi ro quản trị sống còn, trước sự tinh vi của các cuộc tấn công và sự phụ thuộc vào bên thứ ba. Thứ ba là rủi ro mô hình, đặc biệt là các mô hình AI. Với xu thế AI được ứng dụng rộng rãi từ quản lý rủi ro đến chăm sóc khách hàng, việc thiết lập một cơ chế quản trị toàn diện là không thể trì hoãn.
Tiến sĩ Đào Minh Tú nhấn mạnh: “Năng lực cạnh tranh của một ngân hàng trong giai đoạn mới không chỉ đo bằng quy mô tài sản hay tốc độ tăng trưởng, mà được định đoạt bởi khả năng nhận diện, kiểm soát các loại rủi ro mới. Một hệ thống phát triển bền vững phải cân bằng được giữa đổi mới sáng tạo và kỷ luật quản trị rủi ro nghiêm ngặt. Đó chính là nền tảng vững chắc để củng cố niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư và nâng cao vị thế của ngành ngân hàng Việt Nam trên trường quốc tế.”
