Mới đây, tại Hà Nội, Hội Người cao tuổi Việt Nam phối hợp cùng Bộ Thông tin và Truyền thông đã phát động chiến dịch truyền thông “Người cao tuổi tự tin hòa nhập số”. Sự kiện thu hút hàng trăm hội viên, tình nguyện viên và đại diện cơ quan quản lý nhà nước tham dự.
Chiến dịch nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về vai trò của công nghệ số trong đời sống người cao tuổi, đồng thời trang bị cho họ những kiến thức cơ bản để sử dụng internet, mạng xã hội và các dịch vụ công trực tuyến một cách an toàn, hiệu quả.
Người cao tuổi và những rào cản công nghệ
Theo thống kê từ Bộ Thông tin và Truyền thông, Việt Nam hiện có khoảng 16 triệu người cao tuổi, chiếm hơn 16% dân số. Tuy nhiên, chỉ khoảng 30% trong số này thường xuyên sử dụng điện thoại thông minh. Số còn lại gặp nhiều khó khăn do hạn chế về thị lực, khả năng ghi nhớ, hoặc tâm lý e ngại công nghệ.
Nhiều cụ ông, cụ bà bày tỏ mong muốn được hướng dẫn tận tình hơn. Bà Đỗ Thị Hoa, 74 tuổi, ở quận Cầu Giấy chia sẻ: “Trước đây tôi chỉ dùng điện thoại để nghe gọi. Nhờ các bạn trẻ hướng dẫn, giờ tôi đã biết gọi video cho con cháu ở nước ngoài, thậm chí đặt xe công nghệ”.
Không chỉ dừng lại ở giải trí, việc nắm vững các kỹ năng số còn giúp người cao tuổi thực hiện các thủ tục hành chính trực tuyến, thanh toán hóa đơn mà không cần ra khỏi nhà. Điều này đặc biệt ý nghĩa trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và các dịch vụ truyền thống đang dần được số hóa.
Chiến dịch truyền thông lan tỏa mạnh mẽ
Trong khuôn khổ chiến dịch, các tình nguyện viên sẽ tổ chức các buổi tập huấn trực tiếp tại các câu lạc bộ khuyến học, nhà văn hóa và cả trực tuyến qua các nền tảng như Zalo, Facebook. Tài liệu hướng dẫn được biên soạn với phông chữ lớn, hình ảnh minh họa chi tiết, sử dụng ngôn ngữ đơn giản, gần gũi.
Đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia, ông Trần Văn Long cho biết: “Chúng tôi đặt mục tiêu đến hết năm nay, ít nhất 50% người cao tuổi được tiếp cận với các lớp học kỹ năng số cơ bản. Cùng với đó, mỗi phường, xã sẽ thành lập một đội hỗ trợ người cao tuổi sử dụng công nghệ”.
Các nội dung truyền thông cũng nhấn mạnh cách nhận diện các chiêu trò lừa đảo qua cuộc gọi, tin nhắn giả mạo. Đây là một trong những mối lo hàng đầu của người cao tuổi khi tham gia môi trường số.
Kết quả bước đầu và định hướng phát triển
Chỉ sau hai tuần triển khai, chiến dịch đã thu hút hơn 10.000 người cao tuổi đăng ký tham gia. Nhiều địa phương như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng đã chủ động phát triển mô hình “điểm tựa công nghệ” tại các tổ dân phố.
Ngoài ra, các ứng dụng gọi xe, giao đồ ăn cũng tích cực phối hợp tạo giao diện thân thiện với người cao tuổi. Một số ngân hàng triển khai gói dịch vụ ưu đãi và hỗ trợ đặc biệt cho khách hàng lớn tuổi khi thực hiện giao dịch trực tuyến.
Theo các chuyên gia, việc duy trì chiến dịch thường xuyên sẽ giúp thu hẹp khoảng cách số giữa các thế hệ. Không chỉ nâng cao kỹ năng, người cao tuổi còn có thể đóng góp kinh nghiệm sống, truyền thống văn hóa vào nội dung số, tạo nên một xã hội gắn kết và nhân văn hơn.
Trong thời gian tới, Bộ Thông tin và Truyền thông sẽ phối hợp với các nhà mạng, doanh nghiệp công nghệ để cung cấp gói cước ưu đãi cho người cao tuổi, đồng thời mở rộng các khóa học trực tuyến miễn phí. Đây là hướng đi dài hơi nhằm đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.
