Hà Nội sẽ sớm có một "bộ não số" điều hành toàn bộ hệ thống giao thông thành phố, theo thông tin từ Sở Giao thông Vận tải Hà Nội. Trung tâm Điều hành Giao thông Thông minh (TOC) sẽ được xây dựng, tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để quản lý giao thông theo thời gian thực.
Trung tâm Điều hành Giao thông Thông minh hoạt động thế nào?
TOC sẽ thu thập dữ liệu từ hơn 500 camera giám sát, cảm biến trên đường, thiết bị GPS trên xe buýt và taxi, cùng dữ liệu từ các ứng dụng di động. Hệ thống AI sẽ phân tích tình trạng giao thông, dự báo ùn tắc và đưa ra phương án điều phối tối ưu. Cụ thể, TOC có thể tự động điều chỉnh thời gian đèn tín hiệu, hướng dẫn phân luồng giao thông và cảnh báo sự cố kịp thời.
Theo ông Nguyễn Phi Thường, Giám đốc Sở Giao thông Vận tải Hà Nội, TOC sẽ vận hành thí điểm từ quý IV/2024 và chính thức đi vào hoạt động từ năm 2025. "Đây là bước đột phá trong quản lý giao thông đô thị, giúp giảm ùn tắc, tai nạn và nâng cao hiệu quả vận tải hành khách công cộng", ông Thường nhấn mạnh.
Lợi ích thiết thực cho người dân
Khi TOC đi vào hoạt động, người dân có thể tra cứu tình trạng giao thông qua ứng dụng di động, nhận cảnh báo ùn tắc, tai nạn và đề xuất lộ trình thay thế. Hệ thống cũng hỗ trợ quản lý bãi đỗ xe thông minh, giúp tìm chỗ đỗ xe nhanh chóng. Dự kiến, TOC sẽ giúp giảm 15-20% thời gian di chuyển trong nội đô, tiết kiệm hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm do giảm chi phí nhiên liệu và thời gian chết.
Ngoài ra, dữ liệu từ TOC sẽ được chia sẻ cho các cơ quan chức năng để phục vụ công tác quy hoạch hạ tầng, quản lý đô thị và ứng phó khẩn cấp. Hệ thống cũng có thể tích hợp với các trung tâm điều hành khác như cứu hỏa, y tế để phối hợp xử lý sự cố.
Kinh phí và lộ trình xây dựng
Tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 1.200 tỷ đồng, từ ngân sách thành phố và nguồn vốn ODA. Dự án được chia làm 3 giai đoạn: giai đoạn 1 (2024-2025) xây dựng hạ tầng trung tâm và triển khai thí điểm tại một số quận nội thành; giai đoạn 2 (2026-2027) mở rộng ra toàn thành phố; giai đoạn 3 (2028-2030) tích hợp với hệ thống giao thông thông minh quốc gia.
Sở Giao thông Vận tải Hà Nội cho biết, TOC sẽ được đặt tại khu vực quận Cầu Giấy, với diện tích khoảng 2.000 m2, bao gồm phòng điều hành chính, trung tâm dữ liệu và khu vực kỹ thuật. Dự kiến, TOC sẽ tạo việc làm cho khoảng 200 kỹ sư công nghệ thông tin, chuyên gia phân tích dữ liệu và nhân viên vận hành.
Việc xây dựng TOC là một phần trong Chiến lược phát triển giao thông vận tải thông minh của Hà Nội đến năm 2030, tầm nhìn 2050, nhằm xây dựng Thủ đô thành đô thị thông minh, hiện đại, bền vững.
